हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस(एचएसइ) - Herpes Simplex Encephalitis (HSE) in Marathi

Dr. Ayush PandeyMBBS,PG Diploma

December 28, 2018

March 06, 2020

हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस
हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस

हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस(एचएसइ) म्हणजे काय?

ही स्थिती क्वचितच होत असली तरी, हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस हा उच्च मृत्यु दर आणि विकृती दरासह एक न्यूरोलॉजिकल स्थिती आहे. हे हर्पिस सिम्प्लेक्स नावाच्या विषाणूमुळे होते आणि त्यामध्ये ताप, हायपरअँक्टिव्हिटी, तंद्री आणि / किंवा सामान्य अशक्तपणा दिसून येऊ शकतो.  

त्याचे मुख्य चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत?

  • प्रारंभिक लक्षणांमध्ये हे समाविष्ट आहे:
    • डोकेदुखी.
    • ताप.
    • दौरे.
    • सामान्य अशक्तपणासह तंद्री.
    • गोंधळ.
    • दिशाभूल होणे.
  • ​उशीरा लक्षणामध्ये समाविष्ट आहेतः
    • बोलण्यात किंवा लिखाणाद्वारे संवाद साधण्यात अडचण.
    • गंध किंवा वास ची चेतना कमी होणे.
    • स्मृती भ्रंश.
    • अति सक्रियता.
    • मानसिक मनोवृत्ती.
       
  • अतिरिक्त गंभीर लक्षणामध्ये समाविष्ट आहेत:

मुख्य कारण काय आहेत?

  • हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिसचे सर्वात सामान्य कारण हे आहे एक हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरस प्रकार I चे संसर्ग.
  • इतर असामान्य कारणे यात समाविष्ट आहेत:
  • हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरस प्रकार II चे संसर्ग (नवजात मुलांमध्ये अधिक सामान्य).
  • मस्तिष्कमध्ये हेमोराजिक नॅक्रोसिस (ऊतकांचा मृत्यू) संबंधित ऊतक अवस्थेमुळे हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिसचे काही लक्षण उद्भवू शकतात.
  • हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस जेव्हा होते तेव्हा निष्क्रिय, डॉर्मेंट हर्पिस सिम्प्लेक्स विषाणू मज्जातंतूच्या ऊतकांमध्ये राहून प्रतिक्रियाशील होते त्यामुळे तणाव किंवा आघात होऊ शकतो. हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरसच्या सुरुवातीच्या प्रदर्शनांतर लेटेन्ट व्हायरसमध्ये प्रतिक्रियाशील वर्षे बनण्याची क्षमता आहे.

याचे निदान आणि उपचार कसे केले जाते?

हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिसचे निदान वैद्यकीय निरीक्षण आणि तपासणीवर आधारित आहे.

अन्वेषणांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

  • रक्त तपासणी.
  • सेरेब्रोस्पाइनल फ्लुइड चाचणी.
  • इलेक्ट्रोएन्सेफॅलोग्राम.
  • मॅग्नेटिक रेझोनान्स इमेजिंग (एमआरआय).
  • ब्रेन बायोप्सी.

हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिसमधून पुनर्प्राप्त करण्यात अँटीव्हायरल औषधे असलेले प्रारंभिक उपचार फायदेशीर असल्याचे दिसून आले आहे.

आवश्यकतेनुसार डॉक्टर अँसायक्लोव्हिर टॅब्लेटचा एक 14-दिवसांचा कोर्स निर्धारित करू शकतात.

तीव्रतेच्या स्थितीनुसार, डॉक्टर इंट्राव्हेनस एसायक्लोव्हिरचे व्यवस्थापन करू शकतात.

हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिससह दौऱ्यांच्या बाबतीत अँटीकोनवल्संट्स आवश्यक असतील.

कार्बन डाय ऑक्साईडचे धमन्याचे आंशिक दाब कमी राखण्यासाठी हेड, मॅनिटॉल किंवा ग्लिसरॉल प्रशासन आणि हायपरवेन्टिलेशन चा सल्ला देऊ शकतो.



संदर्भ

  1. National Organization for Rare Disorders. Encephalitis, Herpes Simplex. [Internet]
  2. Sköldenberg B. Herpes simplex encephalitis.. Scand J Infect Dis Suppl. 1996;100:8-13. PMID: 9163027
  3. P G E Kennedy, A Chaudhuri. Herpes simplex encephalitis . Neurology, Neurosergery and Psychiatry; [Internet]
  4. R Whitley. Diagnosis and Treatment of Herpes Simplex Encephalitis. Vol. 32:335-340 (Volume publication date February 1981); [Internet]
  5. Michael J. Bradshaw, Arun Venkatesan. Herpes Simplex Virus-1 Encephalitis in Adults: Pathophysiology, Diagnosis, and Management. Neurotherapeutics. 2016 Jul; 13(3): 493–508. PMID: 27106239

हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस(एचएसइ) चे डॉक्टर

Dr. Hemanth Kumar Dr. Hemanth Kumar Neurology
3 वर्षों का अनुभव
Dr. Deepak Chandra Prakash Dr. Deepak Chandra Prakash Neurology
10 वर्षों का अनुभव
Dr Madan Mohan Gupta Dr Madan Mohan Gupta Neurology
7 वर्षों का अनुभव
Dr. Virender K Sheorain Dr. Virender K Sheorain Neurology
19 वर्षों का अनुभव
डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस(एचएसइ) साठी औषधे

हर्पिस सिम्प्लेक्स एन्केफलायटिस(एचएसइ) के लिए बहुत दवाइयां उपलब्ध हैं। नीचे यह सारी दवाइयां दी गयी हैं। लेकिन ध्यान रहे कि डॉक्टर से सलाह किये बिना आप कृपया कोई भी दवाई न लें। बिना डॉक्टर की सलाह से दवाई लेने से आपकी सेहत को गंभीर नुक्सान हो सकता है।