ऑस्टियोआर्थ्रायटिस - Osteoarthritis in Marathi

Dr. Nadheer K M (AIIMS)MBBS

May 01, 2019

March 06, 2020

ऑस्टियोआर्थ्रायटिस
ऑस्टियोआर्थ्रायटिस

ऑस्टियोआर्थ्रायटिस म्हणजे काय?

ऑस्टियोआर्थ्रायटिस हा हळूहळू प्रगतीशील होणारा एक साध्यांचा रोग आहे ज्यामुळे सांधे वेदनादायक आणि कडक होतात आणि हा त्रास प्रामुख्याने मध्यमवयीन पासून वृद्ध लोकांपर्यंत होतो. यांत्रिक तणाव किंवा बायोकेमिकल बदलल्यामुळे उपास्थि म्हणजेच कार्टीलेज तुटून साध्यांना प्रभावित करतात जे वजन धारक आहेत. कधीकधी हे इतर प्रकारच्या संधिवातासह देखील दिसू शकतात. शरीराचा कोणताही सांधा ऑस्टियोआर्थ्रायटिसमुळे प्रभावित होऊ शकतो, परंतु, हात, गुडघा आणि मांडी हे लहान सांधे सामान्यतः प्रभावित होतात.

त्याचे मुख्य चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत?

लक्षणे ही घटनात्मक असतात, आणि यात हे समाविष्ट आहे:

  • सांध्यांमध्ये वेदना आणि कडकपणा.
  • स्नायूंच्या वस्तुमान घट होण्याबरोबर स्नायूंत अशक्तपणा.
  • एक मर्यादित रेंजसह प्रभावित जोड्या हलविण्यास अडचण.
  • सांध्यांमध्ये कोमलता आणि सूज जे नेहमीपेक्षा मोठ्या दिसत असतात.
  • आपल्या जोड्यांत तडतड आवाज किंवा संवेदना किंवा मऊ, कठोर आवाज.
  • नियमित क्रियाकलाप करणे कठीण होते.
  • हाताचे बोटे वाकणे.
  • प्रभावित भागात वेदनादायक अडथळे किंवा द्रव-भरलेले लम्प्स दिसणे.

मुख्य कारण काय आहेत?

सांध्यांमध्ये सतत मंद आणि निम्न स्तर हानी जी शरीराद्वारे सामान्यपणे दुरुस्त केली जाऊ शकते. परंतु या अवस्थेत, हाडांच्या समोरील संरक्षणात्मक उपास्थिचे नुकसान होते किंवा ते तुटू ही शकते. हाडांची वाढ प्रभावित झालेल्या सांध्यांना दाह आणि सूज चे कारण बनू शकते. ऑस्टियोआर्थ्रायटिसचे कारण अनाकलनीय किंवा अज्ञात आहे, परंतु खालील गोष्टींशी संबंधित असल्याचे मानले जाते:

  • दुखापत झाल्यानंतर सांध्याचा जास्त वापर करणे.
  • रह्यूमेटोइड संधिवात किंवा गाउटसारख्या परिस्थितीमुळे गंभीरपणे नुकसान झालेले सांधे.
  • जास्त वजन किंवा वाढणारे वय किंवा कौटुंबिक इतिहासासह व्यक्ती.

याचे निदान आणि उपचार कसे केले जाते?

प्रथम चिकित्सक लक्षणांचा संपूर्ण इतिहास घेतो,  प्रभावित भाग आणि सांध्यांच्या पूर्ण तपासणीसह पूर्व-निराकरणच्या स्थिति किंवा कारणाची तपासणी करतो. पुढे, डॉक्टर खालील चाचण्यांचा सल्ला देऊ शकतातः

ऑस्टियोआर्थ्रायटिसचे व्यवस्थापन  

सौम्य लक्षणे कमी करण्याच्या उपचारांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

  • वजन व्यवस्थापनासाठी नियमित व्यायाम.
  • योग्य उपकरणांसह ताण व्यवस्थापन किंवा योग्य पादत्राणचा वापर.
  • गंभीर लक्षणे कमी करण्याच्या उपचारांमध्ये हे समाविष्ट आहे:
  • वेदनाशामक औषधांचा वापर ज्यात समाविष्ट आहे:
    • पॅरासिटामोल.
    • नॉन-स्टेरॉइडल अँटी-इंफ्लॅमेटरी ड्रग्स (एनएसएआयडीएस): इबप्रोफेन, नॅप्रॉक्सन, सेलेकोक्सीब, इटोरिकॉक्सिब, आणि डायक्लोफिनॅक.
    • ओपिओड्स (कोडेन).
    • कॅप्सॅकिन क्रीम.
    • स्टेरॉइड इंजेक्शन.
    • प्लेटलेट रिच प्लाझमा (पीआरपी) इंजेक्शन.
    • पौष्टिक पूरके.
  • एका फिजियोथेरेपिस्टच्या देखरेखीखाली फिजियोथेरपी संरचित व्यायाम योजना.
  • ट्रान्सक्युटेनियस इलेक्ट्रिकल नर्व्ह स्टिम्युलेशन (टीएनएस).
  • गरम किंवा थंड पॅकचा वापर.
  • शस्त्रक्रिया ने क्षतिग्रस्त सांध्यांची  दुरुस्ती, मजबुती किंवा पुनर्स्थापना करण्यासाठी  अतिरीक्त प्रकरणात विजय मिळवला आहे, यात समाविष्ट आहे:
    • आर्थ्रोप्लास्टी.
    • आर्थ्रोडीसिस.
    • ऑस्टियोटॉमी.
  • पर्यायी उपचार समाविष्ट आहे:
    • ॲक्यूपंक्चर.
    • अरोमाथेरपी.

 

 

 



संदर्भ

  1. National Health Service [Internet]. UK; Osteoarthritis.
  2. American College of Rheumatology. Osteoarthritis. Georgia, United States [Internet]
  3. National Institute on Aging [internet]: US Department of Health and Human Services; Osteoarthritis
  4. Center for Disease Control and Prevention [internet], Atlanta (GA): US Department of Health and Human Services; Osteoarthritis (OA)
  5. National Health Portal [Internet] India; Osteoarthritis
  6. Better health channel. Department of Health and Human Services [internet]. State government of Victoria; Osteoarthritis
  7. healthdirect Australia. Osteoarthritis treatment. Australian government: Department of Health

ऑस्टियोआर्थ्रायटिस चे डॉक्टर

Dr. Tushar Verma Dr. Tushar Verma Orthopedics
5 वर्षों का अनुभव
Dr. Urmish Donga Dr. Urmish Donga Orthopedics
5 वर्षों का अनुभव
Dr. Sunil Kumar Yadav Dr. Sunil Kumar Yadav Orthopedics
3 वर्षों का अनुभव
Dr. Deep Chakraborty Dr. Deep Chakraborty Orthopedics
10 वर्षों का अनुभव
डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

ऑस्टियोआर्थ्रायटिस साठी औषधे

ऑस्टियोआर्थ्रायटिस के लिए बहुत दवाइयां उपलब्ध हैं। नीचे यह सारी दवाइयां दी गयी हैं। लेकिन ध्यान रहे कि डॉक्टर से सलाह किये बिना आप कृपया कोई भी दवाई न लें। बिना डॉक्टर की सलाह से दवाई लेने से आपकी सेहत को गंभीर नुक्सान हो सकता है।