myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

నల్ల జిలకరను (నల్ల జిలకర లేదా నిగెల్ల సీడ్) ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ పేర్లతో పిలుస్తారు. ఆంగ్లంలో దీన్ని “సమల్ ఫెన్నెల్”  (samal fennel) అంటారు. అనేక భారతీయ భాషల్లో నల్ల జిలకరకు అనేక పేర్లున్నాయి. నల్ల జిలకరను మలయాళంలో ఎల్ (ell) లేదా కరుణ్ జీరగం  అంటారు. గుజరాతీలో నల్ల జిలకరను కలోంజీ (kalonji) అని, బెంగాలీలో మొగ్రెల్ (Mogrel) అని మరియు మరాఠీలో కాలే తిల్  (kaale thil) అని అంటారు.

నల్ల జిలకర వృక్షశాస్త్రం (బొటానికల్) పేరు “నిగెల్లా సాటివా” ( Nigella sativa) మరియు రణన్కులాసెయే (Ranunculaceae) కుటుంబానికి చెందిన సతత హరిత మొక్క నుండి వచ్చిందిది. అత్యంత విలువైన ఔషధ విత్తనాలలో ఒకటి నల్లజిలకర, దీన్నివంటలలో సువాసనను కల్పించే ఏజెంట్ గా కూడా వాడతారు. కూర మసాలా మరియు గరం మసాలా యొక్క చాలా ముఖ్యమైన భాగం ఈ నల్లజిలకర. భారతీయ ఊరగాయల యొక్క రుచి, సువాసనల్లో ఒకింత చేదురుచినిచ్చే రుచి  కూడా ఉండేందుకు కారణం ఈ నల్ల జిలకర విత్తనాలను వాటిల్లో వాడటం వల్లనే. ఇది ఖాడీ , సమోసా , కచోరి వంటి అనేక ప్రముఖ భారతీయ వంటలలో సువాసన కోసం ఉపయోగించబడుతుంది .

నల్ల జిలకరను వివిధ రూపాల్లో, అంటే నల్ల జిలకరనూనె, వేయించిన నల్లజిలకర విత్తనాలు, ముడి నల్లజిలకర విత్తనాలుగా, వాడుకోవచ్చు. నల్ల జిలకరను పచ్చివిగానే నమిలినా, తిన్నా రుచికి చేదుగా అనిపించినా, దాన్ని  వంటలో చేర్చినప్పుడు ఆ వంట రుచిని మరింత పెంచుతుంది. నల్ల జిలకరకు ఒక పదునైన మరియు కొద్దిగా చేదు రుచి, మరియు మసాలా కారం-తీపి కలిసిన సువాసనాభరిత రుచిని కలిగి ఉంటుంది. ఇది మూడు రంగులలో లభిస్తుంది. అనగా పసుపు-నారింజ కలగలిసిన రంగు, తెలుపు మరియు నలుపు రంగుల్లో నల్ల జిలకర లభిస్తుంది.

దక్షిణ ఐరోపా, ఉత్తర ఆఫ్రికా మరియు నైరుతి ఆసియా ప్రాంతాలకు చెందిన నల్ల జిలకరను   మధ్య ప్రాచ్యం, మధ్యధరా ప్రాంతం, దక్షిణ ఐరోపా, భారతదేశం, పాకిస్తాన్, సిరియా, టర్కీ మరియు సౌదీ అరేబియా వంటి ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలలో సాగు చేస్తారు.

యునాని మరియు ఆయుర్వేదం వంటి భారతీయ సాంప్రదాయ వైద్య వ్యవస్థలలో నల్ల జిలకర గింజలు మరియు నల్ల జిలకర నూనెను శతాబ్దాలుగా విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు మరియు”టిబ్-ఇ-నవాబి  (ప్రవచనాత్మక వైద్యంలో) కూడా సిఫార్సు చేయబడింది. నల్ల జిలకరను రక్తంలో ఎక్కువగా కొవ్వు చేరే రుగ్మత ‘కొలెస్టెరాల్’ ను  తగ్గించడంలో చాలా సహాయకారిగా ఉంటుంది, శరీర అమరికను ఉంచడంలో ఇది సహాయపడుతుంది. అదనంగా, అధిక రక్తపోటును తగ్గించడం, గుండె సమస్యలు మరియు చర్మ సమస్యలు మరియు అలెర్జీలను కూడా నయం చేయడం వంటి పలు ఆరోగ్య సమస్యలకు నల్ల జిలకర ఒక సహజ చికిత్సగా పనిచేస్తుంది.

నల్ల జిలకర గురించి కొన్ని ప్రాథమిక వాస్తవాలు:

  • శాస్త్రీయ నామం: నిగెల్లా సాటివా (Nigella Sativa)
  • కుటుంబము: రణన్కులాసెయే
  • సాధారణ పేరు: నల్ల జిలకర, కలోంజి, బ్లాక్ కరవే, నిగెల్లా
  • సంస్కృతం పేరు: కృష్ణ జీరా
  • ఉపయోగించే భాగాలు: నిగెల్ల సాటివా మొక్క యొక్క పండ్లు చాలా విత్తనాలను కలిగి ఉంటాయి, వీటినే సాధారణంగా మసాలాగా వాడతారు.
  • స్థానిక ప్రాంతం మరియు భౌగోళిక విస్తీర్ణం: నల్ల జిలకర గురించిన సమాచారం తగినంతగా లేకపోయినా ఈజిప్టు మరియు టర్కీలలోని పురాతన ప్రదేశాలలో జరిపిన  త్రవ్వకాలలో నల్ల జిలకర విత్తనాల గురించిన జాడలు దొరికాయి. ఈ పంటను ఐరోపాలో, భారతదేశం మరియు ఉత్తర ఆఫ్రికా వంటి సౌత్ వెస్ట్ ఆసియా దేశాలలో సాగు చేయబడుతుంది.
  • ఆసక్తికరమైన నిజాలు: ప్రఖ్యాత ముస్లిం పండితుడు అల్ బుఖారీ, నల్లజిలకరను 'ఆశీర్వదించబడింది' అనే అర్ధం స్ఫురించే విధంగా “హబ్బత్ అల్ బరకా” అని కొనియాడినాడు.  అతని ప్రకారం, ప్రవక్తలలో ఒకరు ఒక్క మృత్యువును మినహాయించి అన్ని వ్యాధులను నయం చేయగల మందుగా నల్ల జిలకర ను పేర్కొన్నారు.
  1. నల్ల జిలకర పోషక వాస్తవాలు - Kalonji nutrition facts in Telugu
  2. నల్ల జిలకర ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు - Kalonji (Nigella seeds) health benefits in Telugu
  3. నల్ల జిలకర దుష్ప్రభావాలు - Kalonji (Nigella seeds) side effects in Telugu
  4. ఉపసంహారం - Takeaway in Telugu

నల్ల జిలకర గింజలు శరీరం యొక్క ముఖ్యమైన అవయవాలైన కడుపు, ప్రేగులు, హృదయం, మూత్రపిండాలు, కాలేయముతో ముడిపడ్డ అనేక రకాల వ్యాధుల కొరకు  మరియు రోగనిరోధక వ్యవస్థ మద్దతుకు ఉపయోగించబడతాయి. దాదాపు 70% సంప్రదాయ ఆయుర్వేద మందులు నల్ల జిలకర (నిగెల్లా) విత్తనాలను ఓ ముఖ్యమైన మందు వస్తువుగా (as an item of formula) కలిగి ఉంటాయి.

నల్ల జిలకర విత్తనాలు పోషకపదార్థాలు (ప్రోటీన్లు), కొవ్వులు, కార్బోహైడ్రేట్లు, మరియు  పీచుపదార్థాల (ఫైబర్) యొక్క గొప్ప వనరు. ఈ నల్ల జిలకర విత్తనాలు వివిధ విటమిన్లు, ఖనిజాలైన రాగి, ఫాస్ఫరస్, జింక్, ఇనుము, విటమిన్ ఎ , విటమిన్ సి , విటమిన్ కె మొదలైన వాటిని కలిగి ఉంటాయి.

అమెరికా వ్యవసాయ శాఖ (USDA) న్యూట్రియెంట్ డేటాబేస్ ప్రకారం, 100 గ్రాముల నల్ల జిలకర క్రింది పోషక విలువల్ని కలిగి ఉంటుంది:

పోషక పదార్థం

100 గ్రాములకు విలువ

నీరు

8.06 గ్రా

శక్తి

375 కిలో కే

ప్రోటీన్

17.81 గ్రా

కొవ్వు (ఫ్యాట్)

22.27 గ్రా

కార్బోహైడ్రేట్

44.24 గ్రా

ఫైబర్

10.5 గ్రా

చక్కెర

2.25 గ్రా

మినరల్స్

 

కాల్షియం

931 mg

ఐరన్

66.36 mg

మెగ్నీషియం

366 mg

ఫాస్ఫరస్ 

499 mg

పొటాషియం

1788 mg

సోడియం

168 mg

జింక్

4.80 mg

విటమిన్లు 

 

విటమిన్ ఎ

64 μg

విటమిన్ బి6

0.435 mg

విటమిన్ సి

7.7 mg

విటమిన్ ఇ

3.33 mg

విటమిన్ కె

5.4 μg

కొవ్వులు / కొవ్వు ఆమ్లాలు

 

సాచ్యురేటెడ్

1.535 గ్రా

మోనోఅన్శాచ్యురేటెడ్

14.040 గ్రా

పాలీఅన్శాచ్యురేటెడ్

3.279 గ్రా

 

  • బరువు కోల్పోయేందుకు: నల్ల జిలకర విత్తనాలు ఒక ప్రతిక్షకారినిగా పని చేసి శరీర బరువు మరియు నడుము చుట్టుకొలతను తగ్గించడానికి సహాయపడతాయి.
  • చర్మం కోసం: నల్ల జిలకర విత్తనాలు అనామ్లజని మరియు యాంటీమైక్రోబయాల్ లక్షణాలను కలిగి ఉన్నందున, దాని నూనెను చర్మ రుగ్మతలైన మొటిమలు, మచ్చలు మరియు మచ్చల వంటి చర్మ రుగ్మతలను మాన్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
  • దగ్గు మరియు జలుబుకు: వెచ్చని నీరు మరియు తేనెతో కలిపి నల్ల జిలకర విత్తనాలను కషాయంగా తీసుకుంటే దగ్గు మరియు జలుబు నయమవుతాయి. ఒక పలుచనిబట్టలో (muslin cloth) చుట్టబడిన కొన్ని నల్ల జిలకర విత్తనాలను వాసన చూడ్డం ద్వారా జలుబు, ముక్కుల్లో అడ్డపడే శ్లేష్మం పెరుగుదల నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది.
  • నొప్పికి: నల్ల జిలకర విత్తనాలు నొప్పినివారిణి (అనాల్జెసిక్) మరియు వాపు నిరోధక లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. నల్ల జిలకర ఒక సహజ నొప్పినివారిణిగా పనిచేస్తుంది. నొప్పి, వాపు మరియు తలనొప్పి నుండి ఉపశమనానికి నల్ల జిలకర బాగా సహాయపడుతుంది.
  • కాలేయం జబ్బులకు: నల్ల జిలకర గింజల యొక్క అనామ్లజనిత (యాంటీఆక్సిడెంట్) లక్షణాలు కాలేయానికి తగిలిన గాయం ప్రభావాన్ని  తగ్గించడానికి మరియు ఇన్ఫెక్షన్లను నిరోదించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
  • గుండెకు: నల్ల జిలకర విత్తనాలసేవనం రక్త-కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను తగ్గిస్తుంది మరియు గుండె-సంబంధ రుగ్మతల ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి సహాయపడుతుంది.
  • క్యాన్సర్ కు వ్యతిరేకంగా: నల్ల జిలకర అనామ్లజనిత లక్షణాలను కల్గి ఉంటుంది, దీని కారణంగా, వీటి సేవనంవల్ల శరీరంలో కణితి పెరుగుదలకు వ్యతిరేకంగా పనిచేసి తద్వారా క్యాన్సర్ వృద్ధిని అరికట్టేందుకు ఉపయోగపడతాయి. ఇది (మెటాస్టాసిస్ను) క్యాన్సర్ వ్యాప్తిని తగ్గించడంలో కూడా సహాయపడుతుంది.
  1. దగ్గు మరియు జలుబుకు నల్ల జిలకర - Kalonji for cough and cold in Telugu
  2. యాంటీఆక్సిడెంట్గా వలె నల్ల జిలకర - kalonji as an antioxidant in Telugu
  3. మెదడుకు నల్ల జిలకర ప్రయోజనాలు - Kalonji benefits for brain in Telugu
  4. నల్ల జిలకర నొప్పిని తగ్గిస్తుంది - Kalonji reduces pain in Telugu
  5. బరువు కోల్పోవడానికి నల్ల జిలకర - Kalonji for weight loss in Telugu
  6. కాలేయానికి నల్ల జిలకర ప్రయోజనాలు - Kalonji benefits for liver in Telugu

దగ్గు మరియు జలుబుకు నల్ల జిలకర - Kalonji for cough and cold in Telugu

వెచ్చని నీరు మరియు తేనెతో చేసిన కషాయంలో నల్ల జిలకరను చేర్చి సేవించడంవల్ల జలుబు నయమవుతుంది. రోజుకు రెండుసార్లు ఈ కషాయం తీసుకోవడం వలన దగ్గు మరియు జలుబును కల్గించే బ్యాక్టీరియాను చంపి ఉపశమనం కల్గిస్తుంది.

నల్ల జిలకర ఒక బ్రోన్ఖోడిలేటర్ (శ్వాస నాళికలను విస్తరణ చేసే కారకం), సూక్ష్మజీవినాశిని (యాంటీమైక్రోబయల్) అసహనాల నివారిణి (యాంటీ అలెర్జిక్) మరియు నొప్పినివారిణి (అనాల్జెసిక్) లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. శరీరంపై దాడి చేసే హానికరమైన బాక్టీరియా మరియు వైరస్లకు ఇది నిరోధకమని నివేదించబడింది.

నల్ల జిలకర విత్తనాలను వేయించి వాటిని ఒక పలుచనిబట్ట తిత్తిలో (muslin cloth bag) వేసి వాసన చూడ్డం ద్వారా జలుబు, ముక్కుల్లో అడ్డపడే శ్లేష్మం పెరుగుదల నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది

యాంటీఆక్సిడెంట్గా వలె నల్ల జిలకర - kalonji as an antioxidant in Telugu

నల్ల జిలకరలో అతి ముఖ్యమైన భాగం థైమోక్వినోన్, ఇది కొన్ని ప్రతిక్షకారిణి లక్షణాలను కలిగి ఉన్నట్లు గుర్తించబడింది. జంతువులపై జరిపిన అధ్యయనాల ప్రకారం, నల్ల జిలకర యొక్క ప్రతిక్షకారిణి భాగాలు ఇసుకెమియా-రెఫెర్ఫ్యూజన్ రుగ్మత (దీర్ఘకాలం పాటు ఆక్సిజన్ లేకపోవడంతో కణజాలంలో రక్తం తిరిగి రావడం అనే రుగ్మత) వలన ఆక్సిజన్ దీర్ఘకాలం లేకపోవడం వలన కలిగే కణజాలం నష్టం రుగ్మతకు చాలా సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుందని నిరూపించబడింది.

మెదడుకు నల్ల జిలకర ప్రయోజనాలు - Kalonji benefits for brain in Telugu

వ్యక్తి నరాల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపర్చడంలో ఫ్లెవనాయిడ్ల (flavonoids) పాత్రను ఇటీవలి అధ్యయనాలు ఎత్తి చూపాయి. నల్లజిలకర విత్తనాలు ఫ్లెవనాయిడ్లకు ఒక గొప్ప మూలం. ఈ ఫ్లెవనాయిడ్లు జ్ఞాపకశక్తి సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడంలో సహాయపడతాయి. జ్ఞాపకశక్తి వయస్సుతోపాటు బలహీనపడటం వలన వృద్ధులకు నల్ల జిలకర ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. అనేక మెదడు సంబంధిత రుగ్మతలకు నల్ల జిలకర ఓ మంచి మందు. నల్ల జిలకరసేవనం ఏకాగ్రతను మెరుగుపరుస్తుంది. నల్ల జిలకర విత్తనాల యొక్క సాధారణ సేవనం మెదడు యొక్క నిలుపుదల శక్తిని పెంచుతుందని అనేక జంతువులపైన మరియు మానవులపైన జరిపిన అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.

నల్ల జిలకర నొప్పిని తగ్గిస్తుంది - Kalonji reduces pain in Telugu

సంప్రదాయకంగా, నల్ల జిలకరను ‘సహజ నొప్పిసంహారిణి’ అని పిలుస్తారు. ఇది ఎలాంటి దుష్ప్రభావాలను కల్గించకుండా నొప్పిని త్వరగా ఉపశమనం చేస్తుంది. నల్ల జిలకరపై విస్తృతమైన పరిశోధన నిర్వహించబడింది ఇ, ఈ పరిశోధన ప్రకారం, నల్ల జిలకర విత్తనాలు నొప్పినివారిణి (అనాల్జెసిక్) మరియు వాపు నిరోధక లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. నల్ల జిలకర ఒక సహజ నొప్పినివారిణిగా పనిచేస్తుంది. నొప్పి, వాపు మరియు తలనొప్పి నుండి ఉపశమనానికి నల్ల జిలకర బాగా సహాయపడుతుంది.నల్ల జిలకర గింజల నూనెను నుదుటిపై రాసుకుంటే తలనొప్పి మాయమవుతుంది. కీళ్ళనొప్పి (ఆర్థరైటిస్) వల్ల సంభవించే ఎముకల నొప్పులను నివారించడానికి కూడా నల్ల జిలకర నూనెను  ఉపయోగించవచ్చు.

బరువు కోల్పోవడానికి నల్ల జిలకర - Kalonji for weight loss in Telugu

నల్ల జిలకర తినడంవల్ల శరీర బరువు, శరీర ద్రవ్యరాశి సూచిక, అలాగే నడుము మరియు తుంటి యొక్క (హిప్) చుట్టుకొలతల్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అదనంగా, నల్ల జిలకర గింజలు అనామ్లజని ఎంజైమ్ ను కల్గిఉంటాయి, దీనివల్ల ఇవి ఊబకాయ-వ్యతిరేక లక్షణాల్ని చూపుతూ శరీర బరువును తగ్గించడానికి సహాయపడతాయి.

(మరింత చదువు: ఊబకాయం చికిత్స)

కాలేయానికి నల్ల జిలకర ప్రయోజనాలు - Kalonji benefits for liver in Telugu

రియాక్టివ్ ఆక్సిజన్ జాతులు (ROS) మరియు ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి అనేవి కాలేయ గాయం అవడానికి  ప్రధాన కారణాలు అంటారు. నల్ల జిలకర గింజల నూనెలో ప్రధాన భాగమైన థైమోక్వినోన్ గాయం నుండి కాలేయాన్ని రక్షిస్తుంది.

నల్ల జిలకర సామాన్య సూక్ష్మజీవి సంక్రమణల నుండి కూడా  కాలేయాన్ని రక్షిస్తుంది. ఒక చెంచాడు తేనె కలిపిన నల్ల జిలకర సేవనం శరీరంలోని కీలక అవయవాలు మరియు ఎముకల్ని బలోపేతం చేయడానికి సహాయపడుతుంది.

నల్ల జిలకరను (Kalonji) వంటలలో ఒక అద్భుతమైన సువాసనా కారకంగా వాడతారు  మరియు ఇది అందరికీ సురక్షితమైంది కూడా. నల్ల జిలకరను తక్కువ పరిమాణంలో తీసుకుంటే ఎటువంటి దుష్ప్రభావాలను కలిగించదు. కానీ, కొన్ని సందర్భాల్లో, నల్లజిలకర కొన్ని దుష్ప్రభావాలను కల్గిస్తుంది.

  • నల్ల జిలకరను పెద్ద మొత్తంలో తీసుకున్నప్పుడు, అది తక్కువ రక్తపోటు మరియు రక్త చక్కెర స్థాయిలకు దారితీస్తుంది, ఇలా నల్ల జీలకర్రను ఎక్కువగా సేవిస్తే ప్రాణాలకు హాని కలిగించేది.
  • పరిశోధనల ప్రకారం నల్ల జిలకరను సేవించడంవల్ల గర్భాశయం యొక్క సంకోచాలను ఉద్దీపన చేయవచ్చు. ఎక్కువ మోతాదుల్లో నల్ల జిలకరను సేవించడంవల్ల గర్భస్రావం కలుగుతుంది. గర్భవతులు క్రమం తప్పకుండా లేదా ఎక్కువ మోతాదులో నల్ల జిలకరను తినడంవల్లఅది పిండం యొక్క ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బ తీయవచ్చు. కాబట్టి, గర్భిణీ స్త్రీలు నల్ల జిలకరను సేవించకూడదని సూచించబడ్డారు.
  • ఏవైనా శస్త్రచికిత్సలకు ఇప్పటికే లోనై ఉంటే లేదా ఏదైనా శస్త్రచికిత్స చేయించుకోవాలని యోచిస్తున్నట్లైతే, నల్ల జిలకరను తీసుకోకూడదని సూచించబడింది. ఇది రక్తస్రావం ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుంది మరియు వైద్యంలో మానే ప్రక్రియకు అడ్డుపడే ప్రమాదముంది.
  • మీరు పొట్టలో పుండ్లు లేదా సున్నితమైన కడుపుతో బాధపడుతుంటే, నల్ల జిలకర విత్తనాలను సేవించకుండా ఉండటం ఉత్తమం, ఎందుకంటే అది కడుపులో మండే అనుభూతిని పెంచుతుంది.
  • శరీరంలో వేడిని భరించలేని పిత్త స్వభావం కల్గినవారికి, మసాలాలతో కూడిన ఆహారాలను తినలేనివారికి నల్ల జిలకర సేవనం మరింతగా ఉష్ణ (వార్మింగ్) ప్రభావాన్ని కలిగిస్తుంది. కాబట్టి పిత్త స్వభావం కల్గిన శరీరం ఉన్న వ్యక్తులు నల్లజిలకర మసాలాను సేవించడంవల్ల చాలా కష్టం కల్గుతుంది.

నల్లజీలకర విత్తనాలవల్ల అనేక ప్రయోజనకరమైన ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయి. ఇటీవలి పరిశోధనల ప్రకారం, ఈ నల్ల జిలకర విత్తనాలు గుండె సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో దాదాపు ప్రతి ఇతర సహజమైన మందు కంటే కూడా మెరుగైనవి. ఇది ఒక అద్భుతమైన ప్రతిక్షకారిని మరియు నొప్పినివారిణి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ వ్యాధుల చికిత్సలో నల్లజిలకర యొక్క ప్రయోజకత్వాన్ని గురించి  అధ్యయనాలు జరిగాయి.

అందువల్ల, మానవాళికి నల్ల జిలకర విత్తనాలు ప్రకృతి ప్రసాదించిన సహజసిద్దమైన ఆశీర్వాదమని సురక్షితంగా చెప్పవచ్చు.

और पढ़ें ...

References

  1. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. Basic Report: 02014, Spices, cumin seed. National Nutrient Database for Standard Reference Legacy Release [Internet]
  2. Fatemeh Forouzanfar, Bibi Sedigheh Fazly Bazzaz, Hossein Hosseinzadeh. Black cumin (Nigella sativa) and its constituent (thymoquinone): a review on antimicrobial effects. Iran J Basic Med Sci. 2014 Dec; 17(12): 929–938. PMID: 25859296
  3. Mohamad Khairul Azali Sahak et al. The Role of Nigella sativa and Its Active Constituents in Learning and Memory. Evid Based Complement Alternat Med. 2016; 2016: 6075679. PMID: 27022403
  4. Aftab Ahmad et al. A review on therapeutic potential of Nigella sativa: A miracle herb. Asian Pac J Trop Biomed. 2013 May; 3(5): 337–352. PMID: 23646296
  5. Namazi N, Larijani B, Ayati MH, Abdollahi M. The effects of Nigella sativa L. on obesity: A systematic review and meta-analysis. J Ethnopharmacol. 2018 Jun 12;219:173-181. PMID: 29559374
  6. Hamid Mollazadeh, Hossein Hosseinzadeh. The protective effect of Nigella sativa against liver injury: a review. Iran J Basic Med Sci. 2014 Dec; 17(12): 958–966. PMID: 25859299
  7. Ahmad M. Eid et al. A Review on the Cosmeceutical and External Applications of Nigella sativa. J Trop Med. 2017; 2017: 7092514. PMID: 29358959
  8. Amin F. Majdalawieh, Muneera W. Fayyad. Recent advances on the anti-cancer properties of Nigella sativa, a widely used food additive. J Ayurveda Integr Med. 2016 Jul-Sep; 7(3): 173–180. PMID: 27649635
  9. Fataneh Hashem-Dabaghian et al. Combination of Nigella sativa and Honey in Eradication of Gastric Helicobacter pylori Infection. Iran Red Crescent Med J. 2016 Nov; 18(11): e23771. PMID: 28191328