myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

రాతి ఉప్పు (rock salt) అనేది ‘హాలైట్’ లేదా సోడియం క్లోరైడ్ (NaCl)కు మరో పేరు. భారతదేశంలో, ఈ రాతి ఉప్పును ‘హిమాలయన్ క్రిస్టల్ సాల్ట్’ లేదా ‘హిమాలయన్ ఉప్పు’ అని కూడా పిలువడం జరుగుతోంది. ఈ రాతి ఉప్పు హిమాలయ పర్వత ప్రాంతంలో సాధారణంగా లభిస్తుంది. రాతి ఉప్పును హిందీలో ‘సెంధానమక్’ అని పిలుస్తారు మరియు  సంస్కృతంలో ‘సైంధవ  లవణ’ అని పిలుస్తారు. రాతి ఉప్పును ఉప్పు గనుల నుండి తేమ లేకుండా పొడి (dry) గా గాని  లేదా ద్రావణం ప్రక్రియ ద్వారా గాని సేకరించే వారు. స్వఛ్చమైన రాతి ఉప్పు (ప్యూర్ రాక్ సాల్ట్) సాధారణంగా రంగు లేకుండా ఉంటుంది లేదా తెలుపు రంగులో ఉంటుంది. రాతి ఉప్పు దాని రకం మరియు దానిలో ఇమిడిఉన్న మలినాల పరిమాణం కారణంగా లేత నీలం, ముదురు నీలం, ఊదా రంగు, గులాబీ, నారింజ, ఎరుపు, పసుపు లేదా బూడిద రంగుల్లో కూడా లభిస్తుంది. హిమాలయన్ (రాతి) ఉప్పుయొక్క ఉత్తమాంశం ఏమంటే అది ప్రకృతిసిద్ధంగా ఎలాంటి రసాయనిక పదార్థాల కల్తీ లేకుండా స్వచ్ఛంగా లభిస్తుంది. ఇతర సాధారణ తినే ఉప్పులైతే రసాయనిక పదార్థాలతో మాలినమై ఉండేందుకు అవకాశాలున్నాయి. వాస్తవానికి, ఆయుర్వేద వైద్యం ప్రకారం, మనకు లభించే అన్ని లవణాలలో రాతి ఉప్పు ఉత్తమమైంది.

  1. రాతి ఉప్పు vs సాధారణ ఉప్పు - Rock salt vs common salt in Telugu
  2. రాతి ఉప్పు యొక్క మిశ్రమం - Rock salt composition in Telugu
  3. రాతి ఉప్పు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు - Rock salt health benefits in Telugu
  4. రాతి ఉప్పు ఉపయోగం - Rock salt use in Telugu
  5. రాతి ఉప్పు దుష్ప్రభావాలు - Rock salt side effects in Telugu
  6. ఉపసంహారం - Takeaway in Telugu

రాతి ఉప్పు మరియు సాధారణంగా మనం తినే ఉప్పు (table salt) ల మధ్య కొన్ని ముఖ్యమైన వ్యత్యాసాలున్నాయి.

  • రాతి  ఉప్పు లేదా సైంధవ  లవణం (Sendha Namak) అనేది ఉప్పు రకాల్లో అతి స్వచ్ఛమైన రూపం. అందువల్ల వాణిజ్యపరంగా లభించే ఉప్పు కంటే ఈ రాతి ఉప్పు  చాలా ఖరీదైనది.
  • వాణిజ్య ఉప్పును అయోడైజ్ చేసి మంచి స్పటికాలుగా తయారు చేస్తారు అదే రాతి ఉప్పు పెద్ద స్ఫటికాలతో మరింత పొడిగా ఉంటుంది.
  • రాతి ఉప్పు తక్కువ ఉప్పదనం రుచిని కలిగి ఉంటుంది మరియు ఇది రసాయనికంగా ప్రాసెస్ చేయబడదు.
  • రాతి ఉప్పు అనేది ఖనిజాలను కలిగి ఉన్న కారణంగా సాధారణ ఉప్పుకు ఇది ఒక ఆరోగ్యకరమైన ప్రత్యామ్నాయం మరియు కళ్ళు ఉబ్బడం, శరీరంలో అధిక రక్తపోటు వంటి ఆరోగ్య సమస్యలను కగించదు.

రాతి ఉప్పు లేక సైంధవ లవణం (Sendha Namak) ఒక ఖనిజ రూపంలో ఉంటుంది మరియు సోడియం క్లోరైడ్ యొక్క సమపరిమాణ స్ఫటికాల్ని కల్గి ఉంటుంది.

రాతి ఉప్పు లేక సైంధవ లవణంలో అయోడిన్ చాలా తక్కువగా ఉంటుంది, అయితే మెగ్నీషియం, పొటాషియం, మాంగనీస్, ఇనుము, జింక్ వంటి ఇతర అంశాలను కలిగి ఉంటుంది.

గరిష్ట ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను పొందేందుకు రాతి ఉప్పును తినడానికి ఉపయోగించేందుకు ముందుగా రాతి ఉప్పులో ఐయోడైజ్డ్ ఉప్పును కలపడాన్ని సూచించబడింది. రాతి ఉప్పు (Sendha Namak) మరియు మామూలు అయోడిన్ కలిపిన (iodized) ఉప్పు రెండూ సమాన నిష్పత్తిలో మిళితం చేయవచ్చు మరియు ఆహార తయారీల్లో ఉపయోగించవచ్చు.

అమెరికా వ్యవసాయ శాఖ USDA న్యూట్రియెంట్ డేటాబేస్ ప్రకారం, 100 గ్రాముల రాతి  ఉప్పు లేదా హిమాలయన్ పింక్ ఉప్పు (Sendha Namak) క్రింది పోషక విలువలను కలిగి ఉంటుంది:

మినరల్స్

100 గ్రాముల రాతి ఉప్పు పోషక విలువ

కాల్షియం

1333 mg

సోడియం

38000 mg

ఖనిజాలు మరియు పోషకాల యొక్క గొప్ప మూలంగా ఉన్న రాతి ఉప్పు, మనం తినే  మామూలు ఉప్పు (లేదా table salt) కు ఒక అద్భుతమైన ప్రత్యామ్నాయం. కానీ ఈ రాతి  ఉప్పు సంభారం మన ఆరోగ్యానికి అందించేది కేవలం ఇంత మాత్రమే కాదు. మనమిప్పుడు రాతి ఉప్పు యొక్క కొన్ని ఆరోగ్య ప్రయోజనాల గురించి ఆధారాలతో పాటు చర్చిద్దాం.

  • జీర్ణ సమస్యలు తగ్గిపోతాయి: రాతి ఉప్పు కడుపు నొప్పికి ఒక అద్భుతమైన మందు. గ్యాస్, ఉబ్బరం మరియు గుండెల్లో మంట వంటి వివిధ జీర్ణశయాంతర రుగ్మతల నుండి ఉపశమనాన్ని అందించడంలో రాతి ఉప్పులో ఉన్న ఖనిజాలు సహాయపడతాయి.
  • బరువు కోల్పోవడాన్ని రాతి ఉప్పు ప్రోత్సహిస్తుంది: రాతి  ఉప్పు సేవనం చక్కెర కోరికను తగ్గిస్తుంది మరియు శరీరంలో కొవ్వు జీవక్రియను ప్రోత్సహిస్తుంది, ఇది బరువును తగ్గించడం మరియు ఊబకాయం నివారించడంలో సహాయపడుతుంది.
  • చర్మ ఆరోగ్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది: రాతి ఉప్పు వల్ల మన చర్మానికి అనేక ప్రయోజనాలున్నాయి. రాతి ఉప్పు మన చర్మంపై ఉండే  పొలుసుల్ని పోగొట్టి శుభ్రపరుస్తుంది, అంతేగాకుండా మొటిమలు మరియు దద్దుర్లు వంటి సాధారణ చర్మ సమస్యలను తగ్గిస్తుంది.
  • గోళ్ళ ఫంగస్ కు రాతి ఉప్పు ఓ సహజ పరిహారం: పరిశోధన అధ్యయనాల ప్రకారం, రాతి ఉప్పు కాళ్లవేళ్ల గోళ్లపై బూజు (fungus) పెరుగుదలను అణిచివేసేందుకు మరియు గోళ్ళపై ఆరోగ్యకరమైన మెరుపును పొందడానికి  బాగా ఉపయోగపడుతుంది.
  • శ్వాసకోశ వ్యాధులను నిరోధిస్తుంది: రాతి ఉప్పును దీప రూపంలో ఉపయోగిస్తారు. ఇలా ఉప్పు దీపాన్ని ఉపయోగించడంవల్ల అధిక తేమను పీల్చుకునేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. గాలిలోని ధూళి మరియు కాలుష్య కారకాల నుండి కాపాడుతుంది మరియు  సాధారణ శ్వాసకోశ వ్యాధులను నివారించడంలో సహాయపడుతుంది.
  • రాతి ఉప్పు గొంతుకు ఉపశమనం కల్గిస్తుంది: గొంతు నొప్పి లేదా  గొంతులో మంట కలిగినపుడు కాలంతోపాటుగా నిరూపించబడ్డ పురాతనమైన చిట్కాల్లో  ఉప్పునీటి పుక్కిలింత ప్రక్రియ ఒకటి. ఇది వాపును తగ్గిస్తుంది మరియు సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను అణిచివేస్తుంది, దీని వలన ఈ వ్యధభరిత స్థితి నుండి ఉపశమనం అందిస్తుంది.

రాతి ఉప్పు పదార్థాలను భద్రపరిచేందుకు ఉపయోగపడే ఓ సహజ సంరక్షణకారి (natural preservative) కావడంతో, దీన్నితినే ఆహారాల్ని భద్రపరిచేందుకు మరియు ఆహారపదార్థాల రుచిని హెచ్చించేందుకు “సీసనింగ్” గాను విస్తృతంగా వాడబడుతోంది. మంచు ఘనీభవించే సమయాన్ని (freezing point) రాతిఉప్పు తగ్గిస్తుంది గనుక ఐస్క్రీమును తయారు చేయడంలో కూడా దీన్ని వాడతారు. అంతే గాక రాతి ఉప్పు ఐస్క్రీంను మరింత చల్లగా ఉండేట్టుగా చేస్తుంది. 

ఉప్పు దీపాలను తయారు చేయడానికి హిమాలయన్ ఉప్పును ప్రత్యేకంగా ఉపయోగిస్తారు, గాలిని శుద్ధి చేయడంలో మరియు పరిసర ప్రాంతంలోని శక్తిని సమతుల్యం చేయడంలో ఇది సహాయపడుతుందని నమ్ముతారు.

రాతి ఉప్పు గురించిన అవగాహన పెరగడంతో, హిమాలయన్ ఉప్పు (రాతి ఉప్పు)కు డిమాండ్ క్రమంగా పెరిగింది. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ఆరోగ్య స్పృహ కల్గినవారు ఎంపిక చేసుకునే ఉప్పుగా త్వరితగతిలో అభివృద్ధి చెందుతోంది. .

వాస్తవానికి, మన రోజువారీ వినియోగంలో వాడే తినే ఉప్పు లేక టేబుల్ సాల్ట్ కు బదులు అందరూ ఈ రాతి ఉప్పుని వినియోగించడం వరుగుతుందని ఊహించబడుతోంది.

  1. ఏ రకమైన లవణాలనైనా అధికంగా సేవించడం ఆరోగ్యానికి హానికరంగా ఉంటుంది. చాలా సందర్భాలలో ఇది నిర్జలీకరణము, కండర తిమ్మిరి, మరియు ఎలెక్ట్రోలైట్ అసమతుల్యత వంటి సమస్యలకు దారి తీస్తుంది. అయితే, అధిక రక్తపోటు , ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్, గ్యాస్ట్రిక్ అల్సర్లు, మరియు కొన్ని గుండె-సంబంధమైన రుగ్మతలు మరియు మూత్రపిండ రుగ్మతలతో  సహా కొన్ని తీవ్రమైన ఆరోగ్య పరిస్థితులకు ఇది దారితీయవచ్చు .
  2. రసాయనికంగా, ఉప్పును సోడియం క్లోరైడ్ అంటారు. అందువల్ల ఉప్పును ఎక్కువగా తీసుకోవడం కూడా క్లోరైడ్ (క్లోరిన్) ను ఎక్కువగా తీసుకోవడంతో సమానం. శరీరంలో ఎక్కువైన క్లోరైడ్ల పరిస్థితిని ‘హైపెర్క్లోరేమియా’ అని పిలుస్తారు. హైపర్క్లోరేమియా’ తో సంబంధం ఉన్న ముఖ్య అపాయం అధిక శరీర ఆమ్లత మరియు నిర్జలీకరణం మరియు బలహీనమైన మూత్రపిండాల పనితీరు. మన శరీరాలు చాలా ఆమ్లత్వంతో కూడి ఉంటే, రోగనిరోధక చర్యలు మరియు ఇతర సెల్యులార్ ప్రక్రియలు సమర్థవంతంగా పని చేయవు. అదనంగా, ఇది ఇన్సులిన్ నిరోధకత మరియు చక్కెరవ్యాధి (డయాబెటిస్) ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.-
  3. అయోడిన్ లేని ఉప్పు ను తీసుకుంటున్న వారు  లేదా అయోడిన్ ను తగినంతగా ఆహారం తో పాటుగా తీసుకోని వారికి అయోడిన్ లోపం ఒక సాధారణ సమస్య. థైరాయిడ్ పనితీరుకు అయోడిన్ చాలా ముఖ్యమైనది కాబట్టి, అయోడిన్ యొక్క లోపం ‘హైపో’ లేదా హైపర్ థైరాయిడిజం, మరియు గాయిటర్  వంటి సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.
    హిమాలయన్ పింక్ ఉప్పు ఒక గ్రాముకు 100 మైక్రోగ్రాముల కంటే తక్కువగా ఉన్న అయోడిన్ పదార్థాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇది అయోడిన్ యొక్క నమ్మదగని మూలం.
  4. మీరు ప్రస్తుతం ఏవైనా ఔషధాల్ని సేవిస్తున్నట్లైతే మీ ఆహారంలో రాతి ఉప్పును చేర్చడానికి ముందు మీ డాక్టర్తో మాట్లాడటం మంచిది.

అనేక రుగ్మతలు మరియు రోగాలకు రాతి ఉప్పు (లేదా సయింధవ లవణం-Sendha Namak) ను ఒక సహజ ఔషధంగా మరియు అనేక రుగ్మతలు మరియు రోగాల కోసం ఒక గృహ చికిత్సగా ఉపయోగిస్తారు. అయినప్పటికీ, దుష్ప్రభావాలను నివారించడానికి రాతి  ఉప్పును ఎల్లప్పుడూ సరైన మోతాదులోనే తీసుకోవాలి. జాగ్రత్తగా వాడితే, ఎవరైనా రాతి ఉప్పు అందించే అనేక ప్రయోజనాలను పొంది ఆనందించవచ్చు.

और पढ़ें ...

References

  1. World Health Organization [Internet]. Geneva (SUI): World Health Organization; Chikungunya.
  2. J. Erin Staples, Susan L. Hills, Ann M. Powers. Infectious Diseases Related to Travel. Center for Disease Control and Prevention [internet], Atlanta (GA): US Department of Health and Human Services.
  3. Public Health England [Internet]; Published 25 April 2014: Chikungunya. Government of United Kingdom
  4. Center for Disease Control and Prevention [internet], Atlanta (GA): US Department of Health and Human Services; Chikungunya Virus
  5. World Health Organization [Internet]. Geneva (SUI): World Health Organization; Guidelines on Clinical Management of Chikungunya Fever Guidelines on Clinical Management of Chikungunya ; October 2008
  6. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Chikungunya virus
  7. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. Full Report (All Nutrients): 45186601, HIMALAYAN PINK ROCK SALT. National Nutrient Database for Standard Reference Legacy Release [Internet]
  8. Dhrubo et al. HALITE; THE ROCK SALT: ENORMOUS HEALTH BENEFITS. World Journal of Pharmaceutical Research
  9. Kalra S, Kalra B, Sawhney K. Usage of non-iodized salt in North West India. Thyroid Res Pract [serial online] 2013 [cited 2019 Jun 1];10:12-4.
  10. Office of Disease Prevention and Health Promotion. Table of Contents. [Internet]
  11. Angela M. Leung, Lewis E. Braverman, Elizabeth N. Pearce. History of U.S. Iodine Fortification and Supplementation. Nutrients. 2012 Nov; 4(11): 1740–1746. PMID: 23201844
  12. Center for Disease Control and Prevention [internet], Atlanta (GA): US Department of Health and Human Services; New Research: Excess Sodium Intake Remains Common in the United States
  13. Ma Y, He FJ, MacGregor GA. High salt intake: independent risk factor for obesity? Hypertension. 2015 Oct;66(4):843-9. PMID: 26238447