myUpchar प्लस+ सदस्य बनें और करें पूरे परिवार के स्वास्थ्य खर्च पर भारी बचत,केवल Rs 99 में -

इन्फ्लॅमेटरी बाउल डिझीज (आयबीडी) काय आहे?

इन्फ्लॅमेटरी बाउल डिझीज (आयबीडी) हा पाचन किंवा गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल (जीआय) मार्गाचा दीर्घकाळचा विकार असून इन्फ्लमेशन किंवा सूज आणि नंतर जन्मभर त्रास देणारा रोग आहे. दीर्घ कालावधीसाठी येणाऱ्या सूजमुळे जीआयच्या ट्रॅक्टचे नुकसान होऊ शकते. आयबीडीमुळे क्रॉनचा रोग आणि अल्सरेटिव्ह कोलायटिस या दोन प्रकारचे सूजणे दिसून येते. मोठे आतडे मुख्यत्वे अल्सरेटिव्ह कोलायटिसमध्ये प्रभावित होतात आणि तोंडातून गुदद्वारापर्यंत कोणताही भाग क्रॉनच्या रोगाने प्रभावित होऊ शकतो.

याची मुख्य चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत?

बहुतेक, 15 ते 40 वर्षांच्या वयोगटातील व्यक्तींमध्ये आयबीडी जास्त प्रमाणात आढळते. व्यक्तीपरत्वे रोगाची लक्षणे भिन्न असू शकतात. काही लक्षणांचा उल्लेख खालील केला आहे :

  • पोटात कळा किंवा वेदना.
  • वजन कमी होणे.
  • थकवा.
  • रक्ताच्या किंवा पस सह वारंवार होणारे जुलाब.
  • शौचास घाईने होणे.
  • रोग असतांना ताप.

जरी आयबीडीचा त्रास टिकून राहणारा असला, तरी लक्षणे सामान्यतः सूज येण्याच्या प्रमाणावर अवलंबून येतात आणि जातात. सूज गंभीर असतांना, रोग सक्रिय चरणात असतो आणि जेव्हा सूज कमी होते तेव्हा रोगाची सौम्य लक्षणे दिसतात.

याची मुख्य कारणं काय आहेत?

आयबीडीचे खरे कारण अज्ञात आहे, परंतु खालील गोष्टी आयबीडी च्या त्रासामागीर कारण मानले जातात.

  • अनुवांशिक
    आईबीडीचा कौटुंबिक इतिहास असल्यास या रोगामुळे तुम्हाला जास्त त्रास होऊ शकतो.
  • कमकुवत रोग प्रतिकारक शक्ती  
    सहसा, आपले शरीर विषाणू किंवा जिवाणूसारख्या बाहेरुन प्रवेश करणाऱ्या जीवांवर हल्ला करते. जेव्हा पर्यावरणातील किंवा इतर घटकांऐवजी प्रतिरक्षा प्रणाली शरीराच्या टिश्यूविरूद्ध कार्य करते तेव्हा जीआय ट्रॅकला सूज येते.

याचे निदान आणि उपचार कसे केले जातात?

शारीरिक तपासणी आणि तपशीलवार इतिहास घेण्याव्यतिरिक्त, आयबीडीचे सामान्यतः एन्डोस्कोपी किंवा कोलोनोस्कोपी आणि एमआरआय, सीटी स्कॅन आणि कॉन्ट्रास्ट रेडियोग्राफी समवेत इमेजिंग अभ्यासांद्वारे  निदान केले जाते. निदानाची खात्री करण्यासाठी मल तपासणी आणि रक्त तपासणी केली जाते.

उपचारांचा मुख्य हेतू सूज कमी करणे आणि लक्षणांपासून मुक्तता देणे हा असतो. एकदा नियंत्रणात आल्यानंतर, पुन्हा होऊ नये म्हणून औषधे चालू ठेवून हे कायमस्वरूपी नियंत्रणात ठेवता येते. याला मेंटेनन्स ट्रीटमेंट म्हणतात. गंभीर प्रकरणांमध्ये शस्त्रक्रिया आवश्यक असू शकते.

 

  1. इन्फ्लॅमेटरी बाउल डिझीज (आयबीडी) की दवा - Medicines for Inflammatory Bowel Disease in Hindi
  2. इन्फ्लॅमेटरी बाउल डिझीज (आयबीडी) चे डॉक्टर
Dr. Suraj Bhagat

Dr. Suraj Bhagat

गैस्ट्रोएंटरोलॉजी

Dr. Smruti Ranjan Mishra

Dr. Smruti Ranjan Mishra

गैस्ट्रोएंटरोलॉजी

Dr. Sankar Narayanan

Dr. Sankar Narayanan

गैस्ट्रोएंटरोलॉजी

इन्फ्लॅमेटरी बाउल डिझीज (आयबीडी) की दवा - Medicines for Inflammatory Bowel Disease in Hindi

इन्फ्लॅमेटरी बाउल डिझीज (आयबीडी) के लिए बहुत दवाइयां उपलब्ध हैं। नीचे यह सारी दवाइयां दी गयी हैं। लेकिन ध्यान रहे कि डॉक्टर से सलाह किये बिना आप कृपया कोई भी दवाई न लें। बिना डॉक्टर की सलाह से दवाई लेने से आपकी सेहत को गंभीर नुक्सान हो सकता है।

Medicine Name
Formonide खरीदें
Budamate खरीदें
Foracort खरीदें
Budecort खरीदें
Budetrol खरीदें
Combihale Fb खरीदें
Symbicort खरीदें
Vent Ec खरीदें
Vent Fb खरीदें
Budamate Forte खरीदें
Budetrol Forte खरीदें
Digihaler Fb खरीदें
Fomtide Nf खरीदें
Fomtide खरीदें
Peakhale Fb खरीदें
ADEL 49 Apo-Enterit Drop खरीदें
Quikhale Fb खरीदें
Symbiva खरीदें
Schwabe Okoubaka MT खरीदें
ADEL 73 Mucan Drop खरीदें
Ibinide खरीदें
Ibinide R खरीदें
SBL Citrus vulgaris Mother Tincture Q खरीदें
Nebulair Respules खरीदें
Ifiral खरीदें

तुम्हाला किंवा तुमच्या कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याला हा आजार आहे काय? कृपया सर्वेक्षण करा आणि दुसर्‍यांची मदत करा

References

  1. Center for Disease Control and Prevention [internet], Atlanta (GA): US Department of Health and Human Services; What is inflammatory bowel disease (IBD)?
  2. Crohn's and Colitis UK. [Internet]. United Kingdom; Treatments.
  3. National Health Service [Internet] NHS inform; Scottish Government; Inflammatory bowel disease.
  4. National Center for Complementary and Integrative Health. [Internet]. U.S. Department of Health & Human Services. Inflammatory Bowel Disease (IBD) and Irritable Bowel Syndrome (IBS).
  5. Jan Wehkamp. et al. Inflammatory Bowel Disease. Dtsch Arztebl Int. 2016 Feb; 113(5): 72–82. PMID: 26900160
और पढ़ें ...
ऐप पर पढ़ें