अ‍ॅथलीट फूट - Athlete's Foot in Marathi

Dr. Ajay Mohan (AIIMS)MBBS

November 27, 2018

March 06, 2020

अ‍ॅथलीट फूट
अ‍ॅथलीट फूट

अ‍ॅथलीट फूट म्हणजे काय ?

अ‍ॅथलीट फूट हे पायात होणारे फंगल इन्फेक्शन आहे, जो सामान्यतया पायांमधील बोटांच्या  त्वचेवर प्रभाव पाडतो. हे सामान्यता: अ‍ॅथलीट्स माणसांवर शारीरिक व्यायाममुळे घडून येते. या रोगाच्या संसर्गासाठी टिनिया ही बुरशी जबाबदार आहे, म्हणून अशा रोगाला टिनिया पेडीस देखील म्हणतात.

त्याचे मुख्य चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत?

  • ॲथलीट फूटने ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीला अंगठ्या दरम्यान खाज आणि जळजळ होते.
  • त्वचा कोरडी होऊन लाल होते, तसेच प्रभावित झालेली त्वचा अत्यंत भयानक दिसते.
  • कधी कधी पायांवर अल्सर किंवा फोड, त्याच बरोबर थोडा रक्तस्त्राव होतो.
  • नखे कालांतराने ठिसूळ आणि खराब होतात.
  • प्रभावित झालेल्या क्ष्रेत्रात वारंवार स्पर्श केल्याने हा संसर्ग हाताला आणि इतर भागांमध्ये पसरतो.

मुख्य कारणं काय आहेत?

  • बुरशीमुळे होणारा संसर्ग जसे मायक्रोस्पोर्म हे अ‍ॅथलीट फूट होण्यासाठी जबाबदार आहे. हा एक संसर्गजन्य रोग आहे जो याच्या स्पर्शाने किंवा संसर्गित मोजे, बीछान्याने इ. च्या माध्यमातून पसरु शकते.
  • क्वचितच, बॅक्टेरिया आणि सोरायसिस देखील हा संसर्ग करु शकतात.
  • ओलावा, अशुद्ध पाय किंवा नखात घाण यामुळे या संसर्गास बळी पडू शकतात.
  • सार्वजनिक ठिकाणी अनवाणी चालणे किंवा दुसऱ्यांचे मोजे वापरणे हे अ‍ॅथलीट फूट संबंधित काही जोखीमेचे घटक आहेत. ऑफिसची जागा, जिमखाना आणि स्विमिंग पूल असे सार्वजनिक भागात इन्फेक्शन होणेची शक्यता असते.
  • मधुमेहाने ग्रस्त व्यक्तीला किंवा एड्ससारख्या रोगांमध्ये कमी प्रतिकारशक्तीच्या परिस्थितीमुळे अशा प्रकारचे संसर्ग होऊ शकते.
  • अतिप्रमाणात घाम येणे हे देखील या रोगासाठी एक उपयुक्त घटक आहे.

याचे निदान आणि उपचार कसे केले जाते?

  • पायाची तपासणी करून डॉक्टरांना रोगाचे निदान करण्यास मदत होते. कधीकधी, जर कारणे निश्चित नसल्यास तर, पूर्तेतेसाठी पायांमधील टिशूचे/ त्वचाचे बायोप्सी केली जाते.
  • या स्थितीच्या उपचारांमध्ये पुढील समाविष्ट आहे:
    • अँटी-फंगल औषधे, जे या रोगावर औषधोपचारानुसार उपलब्ध आहेत. हे औषध साधारणतः 4 आठवड्यांपर्यंत निर्धारित केली जाते, तसेच औषधाचे प्रमाण हे रोगाच्या तीव्रतेवर अवलंबून असते.
    • जर का हा आजार बॅक्टरीयामुळे झाला असेल तर अँटी-बॅक्टेरियल औषधे देतात.  
    • दररोज पाय स्वच्छ ठेवणे आणि सार्वजनिक ठिकाणी पायांची काळजी ठेवणे महत्वाचे आहे. जर फंगस (बुरशी) पूर्णपणे नष्ट न झाल्यास संसर्गाची पुनरावृत्ती होईल.

स्वत: ची काळजी

  • ओलसर किंवा घाणेरडे मोजे आणि बूट घालण्यापासून टाळा.
  • घरात परतताच आपले पाय स्वच्छ करा, खासकरून सार्वजनिक ठिकाणी जाऊन आल्यास.
  • टॉवेल, रुमाल, मोजे वगैरे दुसऱ्या बरोबर वापरू नये.
  • आपल्या पायांचे रक्षण करण्यासाठी पूर्णपणे पायांना झाकलेले शूज किंवा सँडल घाला.



संदर्भ

  1. Ilkit M, Durdu M. Tinea pedis: the etiology and global epidemiology of a common fungal infection.. Crit Rev Microbiol. 2015;41(3):374-88. PMID: 24495093
  2. Altunay ZT, Ilkit M, Denli Y. [Investigation of tinea pedis and toenail onychomycosis prevalence in patients with psoriasis]. [Article in Turkish]. Mikrobiyol Bul. 2009 Jul;43(3):439-47. PMID: 19795619
  3. Goto T et al. Examining the accuracy of visual diagnosis of tinea pedis and tinea unguium in aged care facilities.. J Wound Care. 2017 Apr 2;26(4):179-183. doi: 10.12968/jowc.2017.26.4.179. PMID: 28379097
  4. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Athlete's Foot
  5. Nidirect [Internet]. Government of Northern Ireland; Athlete's foot

अ‍ॅथलीट फूट साठी औषधे

अ‍ॅथलीट फूट के लिए बहुत दवाइयां उपलब्ध हैं। नीचे यह सारी दवाइयां दी गयी हैं। लेकिन ध्यान रहे कि डॉक्टर से सलाह किये बिना आप कृपया कोई भी दवाई न लें। बिना डॉक्टर की सलाह से दवाई लेने से आपकी सेहत को गंभीर नुक्सान हो सकता है।