लघवीतून रक्त येणे - Blood in Urine in Marathi

Dr. Rajalakshmi VK (AIIMS)MBBS

January 27, 2019

September 09, 2020

कधी कधी आवाज ऐकू येण्यात काही क्षणांचा विलंब होऊ शकतो
लघवीतून रक्त येणे
कधी कधी आवाज ऐकू येण्यात काही क्षणांचा विलंब होऊ शकतो

सारांश

लघवीतून रक्त येणे हे एक धोकादायक लक्षण आहे.  लघवीमधे रक्त असणे बरेचदा इतर लक्षणांसोबत असते जसे लघवी करताना वेदना होणे, ताप येणे, मळमळ होणे आणि उलट्या होणे. लघवीतील रक्ताची तक्रार असल्यासत्या व्यक्तीला मूळ कारण निश्चित करण्याकरिता संपूर्ण वैद्यकीय चिकीत्सा करावी लागते. शिवाय, नेमके कारण निश्चित करण्यासाठी रक्त आणि मूत्राची विशिष्ट चाचणी आवश्यक आहे. निदानासाठी पोटाच्या आणि ओटीपोटीजवळील भागाच्याएक्स-रेकिंवा अल्ट्रासोनोग्राफीची देखील आवश्यकता भासते. लघवीतील रक्ताची कारणे मूत्रमार्गातील संसर्गासारख्या सामान्य पासून (यूटीआय) मूतखडा किंवा कर्करोगासारख्या जटिल आजारांपर्यंतची असू शकतात. लघवीतून रक्त येण्यावरील उपचार या सर्व कारणांवर अवलंबून आहेत. काही लोक प्रतिजैविकांच्या वापरासारख्या अल्पकालीन उपचाराने बरे होऊ शकतात तर काहींना शस्त्रक्रिया करण्याची आवश्यकता भासू शकते. परिणाम सामान्यतः,दुर्मिळ गुंतागूंतींव्यतिरिक्त, चांगले आहेत.

लघवीतून रक्त येणे काय आहे - What does it mean to get blood in urine in Marathi

लघवीतून रक्त येण्याला हेमटेरिया ही वैद्यकीय संज्ञा आहे. सोबत इतर लक्षणेदेखील असू शकतात. हे क्षणिक किंवा दीर्घकाळ कायम असू शकते किंवा वैशिष्ट्यपूर्ण अस्तित्वासह असू शकते. कधीकधी, रक्ताच्यालघवीमधे प्रथिने (प्रोटीन्यूरिया) देखील असू शकतात.

हे दर्शवते की मूत्रमार्गात किंवा जननेंद्रिय प्रणालीमध्ये मूलभूत समस्या आहे ज्यामुळे रक्तस्त्राव होतो. लघवीतील रक्त सामान्यतः हानिरहीत असते, परंतु काही वेळा हेच गंभीर आजाराचे धोकादायक लक्षण असू शकते. यूटीआय आणि मुतखड्यासारखे अनेक आजारलघवीतून रक्त येण्यास कारणीभूत असू शकतात. तथापि, लघवीतून दिर्घकाळासाठी रक्त येत असल्यास इतर निदान देखील विचारात घ्यावे लागतात.डॉक्टर लघवीतील रक्ताची कारणे निरुपद्रवी ठरवित नसल्यास, अन्य तपासण्या करून गंभीर कारणे जणून घेण्याचा सल्ला दिला जातो.

लघवीतून रक्त येणे ची लक्षणे - Symptoms of Blood in Urine in Marathi

लघवीतील रक्त हे अंतर्निहीत स्थितीशी जुळलेले लक्षण आहे. काही विशिष्ट शारिरीक परिस्थितींमधेही लघवीतील रक्ताची लक्षणे दिसू शकतात.

  • लाल पेशींच्या अस्तित्वामुळे गुलाबी किंवा कोला-रंगाची लघवी होणे.
  • लघवीकरताना वेदना आणि जळजळ होणे. (अधिक वाचा - वेदनादायक लघवीहोणे उपचार)
  • थंडीसह ताप येणे.
  • मळमळ आणि/किंवा उलटी होणे.
  • पोटाच्या खालच्या भागात आणि मांड्यांमधेवेदना होणे. (अधिक वाचा - पोटदुखीचे उपचार)
  • वेदनांत चढ उतार होणे.
  • लघवी होण्यात अडथळा येणे.
  • लघवीच्या प्रवाहातील कमकुवतपणा किंवा अशक्तपणा.
  • हसताना, शिंकताना किंवा खोकताना लघवीचे गळणे. (अधिक वाचा - खोकला उपचार).
  • वीर्यातून रक्त येणे.
  • लघवीला जावे लागण्याची वारंवारता वाढणे.
  • पुरुषांच्या जननेंद्रिय किंवा अंडकोषामधील अस्वस्थता. (अधिक वाचा - पुरुषाचे जननेंद्रिय उपचार)

लघवीतून रक्त येणे चा उपचार - Treatment of Blood in Urine in Marathi

उपचार

  • औषधोपचार
    कमी गुंतागूंतीच्या संक्रमणासाठी, प्रतिजैवीकांचा अल्पकालीन उपचार विहित केला जातो. कधीकधी, प्रतिजैविकांसह लघवी करताना होणाऱ्या वेदना आणि जळजळ दूर करण्यासाठी वेदनाशामक निर्धारित केले जातात. काही परिस्थितीत 6 महिन्यांपर्यंत कमी मात्रेत प्रतिजैविके दिली जातात. रजोनिवृत्ती झालेल्या महिलांमध्ये हार्मोन एस्ट्रोजेन थेरपी देखील दिली जाऊ शकते.
  • शस्त्रक्रिया
    प्रतिजैविके आणि इतर औषधोपचारांनी चांगला प्रतिसाद मिळत नसलेल्या लोकांना शस्त्रक्रिया करून घ्यावी लागते. मोठे मुतखडे, अडथळे आणि गाठी काढण्यासाठी प्रक्रिया केली जाऊ शकते.

जीवनशैली व्यवस्थापन

खाली दिलेली काळजी घेतल्यास एखाद्या व्यक्तीला त्याची लघवी होताना होणारी अस्वस्थता कमी करण्यास मदत होते:

  • भरपूर पाणी प्या
    लघवी पातळ ठेवण्यासाठी आणि विषारी पदार्थ काढून टाकण्यासाठी दररोज पुरेशा प्रमाणात किंवा 10 ते 12 प्याले पाणी पिण्याचा सल्ला दिला जातो.
  • गरम तक्के वापरा
    गरम तक्के वापरून मूत्राशयातील अस्वस्थता किंवा वेदना कमी करता येतात.
  • कॅफीन आणि इतर उत्तेजक पेय टाळा
    कॅफिन किंवा मद्याचा मूत्राशयाला त्रास होऊ शकतो आणि लघवी करण्याची आच वाढू शकते; म्हणूनच संक्रमण पूर्णपणे थांबेपर्यंत त्यापासून लांब राहणे सर्वोत्तम आहे.
  • निरोगी आहार निवडा
    ताजी फळे आणि ताज्या भाज्या असलेला संतुलित आहार घ्या. चरबीयुक्त अन्न आणि तळलेले पदार्थ, स्थूलपणास कारणीभूत ठरतात, ज्याने प्रोस्टेटचे आजार होण्याचा संभव असतो.
  • वनौषधी पुरक अन्न घ्या
    काही वनौषधीयुक्त उत्पादने, जसे कि राइग्रास आणि क्रॅनबेरी रस, मूत्रमार्गात संक्रमण कमी करण्यास मदत करतात.वनस्पतीमय पूरक पदार्थ सुरु करण्याआधी, डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.


संदर्भ

  1. American Kidney Fund [Internet] Maryland, United States; Blood in urine
  2. Melissa Yeoh Nai Kid Lai Daniel Anderson Vinesh Appadurai. Macroscopic haematuria. The Royal Australian College of General Practitioners [Internet] A urological approach Volume 42, No.3, March 2013 Pages 123-126. Australian Family Physician
  3. PP Varma, T Mohanty. Approach to Hematuria. The Association of Physicians of India [Internet]
  4. Elbouaeshi A, Rayani A, Irheem M, Habas E. Causes and diagnostic significance of macroscopic hematuria in children and young adults. . Libyan Journal of Medical Sciences. 2017 Jul 1;1(3):72. [Internet]
  5. Antoniewicz AA, Zapała Ł, Poletajew S, Borówka A. Macroscopic hematuria—a leading urological problem in patients on anticoagulant therapy: is the common diagnostic standard still advisable?.. ISRN urology. 2012 Apr 1;2012. [Internet]
  6. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases [internet]: US Department of Health and Human Services; Kidney Stones.
  7. Shlomo Melmed Kenneth Polonsky P. Reed Larsen Henry Kronenberg. [link]. 12th Edition St. Louis. Missouri: Elsevier Saunders; 27th May 2011
  8. American Cancer Society [Internet] Atlanta, Georgia, U.S; What Is Kidney Cancer?.

लघवीतून रक्त येणे चे डॉक्टर

Dr. Virender Kaur Sekhon Dr. Virender Kaur Sekhon Urology
14 वर्षों का अनुभव
Dr. Rajesh Ahlawat Dr. Rajesh Ahlawat Urology
44 वर्षों का अनुभव
Dr. Prasun Ghosh Dr. Prasun Ghosh Urology
26 वर्षों का अनुभव
Dr. Pankaj Wadhwa Dr. Pankaj Wadhwa Urology
26 वर्षों का अनुभव
डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

लघवीतून रक्त येणे साठी औषधे

लघवीतून रक्त येणे के लिए बहुत दवाइयां उपलब्ध हैं। नीचे यह सारी दवाइयां दी गयी हैं। लेकिन ध्यान रहे कि डॉक्टर से सलाह किये बिना आप कृपया कोई भी दवाई न लें। बिना डॉक्टर की सलाह से दवाई लेने से आपकी सेहत को गंभीर नुक्सान हो सकता है।