त्वचेतील रंगबदल - Skin Discolouration in Marathi

Dr. Ayush PandeyMBBS,PG Diploma

May 04, 2019

March 06, 2020

त्वचेतील रंगबदल
त्वचेतील रंगबदल

त्वचेतील रंगबदल काय आहे?

त्वचेतील रंगबदल म्हणजे त्वचेच्या रंगात अनियमित डाग. त्वचेचा रंगबदल होणे ही साधारणपणे सामान्य समस्या असून दुखापत, दाहकता किंवा काही गंभीर आजारांसारख्या विविध कारणांमुळे ही समस्या उद्भवू शकते. त्वचेमध्ये मेलेनिनच्या पातळीमुळे त्वचेचा रंग बदलू शकतो.

याची मुख्य चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत?

कारणावर अवलंबून, पॅचेसमध्ये त्वचेचा रंगबदल होतो, प्रत्येकाची लक्षणं भिन्न असू शकतात, ज्यात खालील लक्षणं समाविष्ट आहेत:

  • त्वचेवर गडद किंवा सौम्य रंगाचे किंवा दोन्ही प्रकारचे पॅच.
  • खाज.
  • लालसरपणा.
  • पॅचवर संवेदना कमी किंवा नाहीशी होणे.
  • हायपरएथेशिया (वाढलेली संवेदनशीलता).

याची मुख्य कारणं काय आहेत?

त्वचेचा रंग बऱ्याच कारणांमुळे बदलू शकतो, जे साध्या ॲलर्जीपासून गंभीर स्वरुपाच्या ऑटोम्यून्यून रोगांपर्यंत असतात. काही सामान्य कारणांमध्ये खालील समाविष्ट आहेत:

याचे निदान आणि उपचार कसे केले जातात?

वैद्यकीय इतिहासासह त्वचेचा रंगबदल होण्याची योग्य चिकित्सा तपासणी सहसा निदान सूचित करते, पण निदानाची पुष्टी करण्यासाठी आणि योग्य उपचार देण्यासाठी काही तपासणी आवश्यक असतात. या तपासणीत हे समाविष्ट आहे:

  • रक्त तपासणी - ॲलर्जी आणि ऑटोमिम्यून रोगांची तपासणी करण्यासाठी काही तपासणी. या तपासांमध्ये संपूर्ण रक्त पेशीगणना (सीबीसी), सी-रीएक्टिव्ह प्रोटीन (सीआरपी), अँटी-न्यूक्लियर अँटीबॉडीज (एएनए) समाविष्ट आहे.
  • वूड्स लॅम्प एक्झामिनेशन  - ही चाचणी बॅक्टेरियल आणि फंगल संसर्ग ओळखण्यात मदत करते.
  • त्वचेची बायोप्सी - यात मायक्रोस्कोपखाली पेशींचे परीक्षण केले जाते.

उपचाराचे मापदंड पूर्णपणे रोगाच्या कारणांवर अवलंबून असतात. एकदा कारण सापडले की निराकरण करणे सोपे होते. उपचाराचा मूळ उद्देश रोगाचा नायनाट करणे आहे, जे आपोआपच त्वचेचा रंगबदल दूर करेल. परंतु, बऱ्याच रुग्णांच्या बाबतीत हे शक्य होत नाही. अशी काही औषधे आहेत जी या रंगबदल दूर करण्यात मदत करतात, ज्यात खालील समाविष्ट असतात:

  • स्थानिक अनुप्रयोग - व्हिटॅमिन ए, व्हिटॅमिन ई किंवा हायड्रोक्वीनोनचे टॉपिकल अप्लिकेशन गडद पॅच  साफ करण्यात मदत करतात.
  • रासायनिकरित्या सोलणे- ग्लायकोलिक ॲसिड किंवा सॅलिसिक ॲसिडसारखे काही रसायने त्वचेचा बाह्य स्तर (जिथे सामान्यतः रंगबदल झालेला असतो) काढण्यात मदत करतात.
  • लेझर थेरपी - लेझर थेरेपीमुळे गडद पॅच लाइट करण्यास मदत होते.



संदर्भ

  1. American Academy of Dermatology. Rosemont (IL), US; Variety of options available to treat pigmentation problems.
  2. National Institute of Arthritirs and Musculoskeletal and Skin Disease. [Internet]. U.S. Department of Health & Human Services; Autoimmune Diseases.
  3. National Institutes of Health; [Internet]. U.S. National Library of Medicine. Skin Pigmentation Disorders.
  4. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Abnormally dark or light skin.
  5. Thomas Habif et al. Skin Disease. 4th Edition September 2017; Elsevier

त्वचेतील रंगबदल चे डॉक्टर

Dr. Neha Baig Dr. Neha Baig Dermatology
3 वर्षों का अनुभव
Dr. Avinash Jhariya Dr. Avinash Jhariya Dermatology
5 वर्षों का अनुभव
Dr. R.K . Tripathi Dr. R.K . Tripathi Dermatology
12 वर्षों का अनुभव
Dr. Deepak Kumar Yadav Dr. Deepak Kumar Yadav Dermatology
2 वर्षों का अनुभव
डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

त्वचेतील रंगबदल साठी औषधे

त्वचेतील रंगबदल के लिए बहुत दवाइयां उपलब्ध हैं। नीचे यह सारी दवाइयां दी गयी हैं। लेकिन ध्यान रहे कि डॉक्टर से सलाह किये बिना आप कृपया कोई भी दवाई न लें। बिना डॉक्टर की सलाह से दवाई लेने से आपकी सेहत को गंभीर नुक्सान हो सकता है।