फ्लशिंग - Flushing in Marathi

फ्लशिंग काय आहे?

त्वचेतील रक्तवाहिन्याचा विस्तार होऊन त्वचा लाल दिसते त्याला फ्लशिंग म्हणतात. फ्लश दोन प्रकारचे आहेत:

• नसा रक्तवाहिन्यांवर परिणाम करतात अणि घामासोबत लालसरपणा येतो त्याला वेट फ्लशिंग म्हणतात.
• काही एजंट रक्तवाहिन्यांवर थेट परिणाम करतात ज्यामुळे घाम आणि लालसरपणा येतो त्याला ड्राय फ्लशिंग म्हणतात.

याची मुख्य चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत?

सामान्यत: फ्लशिंगसह संबंधित लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेतः

• चेहऱ्यावर सूज (एडीमा).
• घरघर (श्वास सोडताना शिट्टी सारखा आवाज).
• हायपरटेनशन (उच्च रक्तदाब).
• डोकेदुखी.
• शीतपित्त किंवा पित्ताच्या गाठी.
• हृदयाची धडधड किंवा जोरदार अनियमित हृदयाचा ठोके.
• घाम येणे.
• हायपोटेन्शन (कमी रक्तदाब).

याची मुख्य कारणं काय आहेत?

फ्लशिंगच्या सामान्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेतः

• ड्रग्स: वासोडिलेटर (रक्तवाहिन्या वितळणारे), मॉर्फिन, आणि इतर अनेक ड्रग्स त्यांच्या दुष्परिणामांपैकी एक म्हणून फ्लशिंग होऊ शकतात.
• अल्कोहोलः यामुळे डायसल्फिरम, क्लोरप्रोपामाइड आणि मशरूम सारख्या खाद्यपदार्थांसारख्या औषधे खाल्ले जातात तेव्हा फ्लशिंग होते.
• खाद्यपदार्थः मांस आणि बेकनमधील सोडियम नायट्रेटमुळे काही व्यक्तींमध्ये फ्लशिंग होऊ शकते. बियर आणि वाइनमध्ये सल्फाईटमुळे देखील फ्लशिंग होऊ शकते.
• खाणे: गरम आणि मसालेदार अन्न, तसेच गरम पिण्याचे पदार्थ, काही लोकांमध्ये फ्लशिंग होऊ शकतात.
• न्यूरोलॉजिकल समस्या: चिंता, मायग्रेन डोकेदुखी, आणि साध्या ट्यूमरसारख्या समस्येमुळे फ्लशिंग होऊ शकतात.

याचे निदान आणि उपचार कसे केले जातात?

बऱ्याच लोकांमध्ये फ्लशिंगची कारणे असतातच असे नाही. जर डॉक्टरांना प्रणालीगत विकृतीला फ्लशिंगचा कारण असल्याचा संशय असेल तर ते पूर्ण तपासणी करतील आणि खालील चाचण्यांचा सल्ला देतील :

• रक्त तपासणी.
• 24-तास मूत्र तपासणी.
• छातीच्या एक्स-रे सारख्या इमेजिंग तपासण्या.

फ्लशिंगचे व्यवस्थापन करण्यासाठी डॉक्टर खालील थेरपी लिहून देऊ शकतात:

• ज्ञात घटकांमुळे फ्लशिंग: आहार आणि अल्कोहोल ज्यामुळे फ्लशिंग होऊ शकते अशा घटकांना टाळा किंवा कमी करा.
• औषधामुळे फ्लशिंग: फ्लशिंगसाठी जबाबदार असलेल्या औषधांची डोस पूर्णपणे थांबवा किंवा कमी करा.
• विशिष्ट कारणांमुळे फ्लशिंग: कारणास्तव एक विशिष्ट उपचार आवश्यक आहे. उदाहरण: रजोनिवृत्तीमुळे फ्लोशिंगमध्ये क्लोनिडाइन आणि नालोक्सोन निर्धारित केले जातात.

डॉक्टर बीटा-ब्लॉकर देखील लिहून देऊ शकतात कारण रक्तवाहिन्यांचे झालेले आकुंचन कमी होते आणि फ्लशिंग कमी होते.

1. DermNet NZ. What is flushing?. New Zealand Trust. [internet].
2. Leonid Izikson, Joseph C, Matthew J. Zirwas. The flushing patient: Differential diagnosis, workup, and treatment. j am acad dermatol August 2006; Volume 55.
3. Primary Care Dermatology Society. Flushing. Rickmansworth, England. [internet].
4. Better health channel. Department of Health and Human Services [internet]. State government of Victoria; Blushing and flushing
5. Hannah-Shmouni F, Stratakis CA, Koch CA. Flushing in (Neuro)endocrinology. Rev Endocr Metab Disord. 2016 Sep;17(3):373-380. PMID: 27873108