प्रोस्टेटायटिस - Prostatitis in Marathi

प्रोस्टेटायटिस म्हणजे काय?

प्रोस्टेटायटिस हा एक सामान्य स्थिती आहे ज्यात प्रोस्टेट ग्रंथीला सूज (दाह सूज ) येते, बहुतेक करून हे एका संक्रमणामुळे होते. आरोग्यस हानिकारक वातावरणामुळे कोणत्याही वयाच्या पुरुषांना प्रभावित होऊ शकते.

त्याचे मुख्य चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत?

प्रोस्टेटायटिसचे चिन्हे आणि लक्षणे बहुतेक वेळा प्रोस्टेट कर्करोगा च्या किंवा प्रोस्टेटच्या वाढी सारख्याच असतात, परंतु स्थिती पूर्णपणे भिन्न आहे. काही चिन्हे आणि लक्षणे अशी आहेत:

• मूत्रविसर्जनात अडचणी, लघवी करताना वेदना किंवा प्रवाहात व्यत्यय.
• गुदाशयमध्ये वेदनां सह पेल्व्हिक भागात किंवा प्रोस्टेटच्या ठिकाणांच्या आसपास वेदना.
• वारंवार कालांतराने लघवी करणे, मूत्रमध्ये रक्त कधीकधी जाऊ शकते.
• जीवाणूजन्य संसर्ग झाल्यास, ताप, मळमळ आणि इतर फ्लू सारखी लक्षणे देखील येऊ शकतात.

मुख्य कारण काय आहेत?

प्रोस्टेटायटीसला त्याच्या कारणाच्या आधारवर वेगवेगळ्या श्रेणींमध्ये वर्गीकृत केले जाते. ते आहेत:

• क्रोनिक (जुनाट) प्रोस्टेटायटिस
  या प्रकरणात, लक्षणे हळूहळू विकसित होतात आणि एका लक्षणीय कालावधीपर्यंत टिकून राहतात. क्रोनिक प्रोस्टेटायटीस संसर्गामुळे होत नाही आणि सहसा सहज उपचार करता येतो. क्रॉनिक प्रोस्टेटायटिसच्या विकासाच्या मुख्य कारणांपैकी काही हे आहेत:
  • प्रोस्टेटायटिसचा इतिहास.
  • क्रोनिक प्रोस्टेटिसिस मध्यम-वृद्ध व्यक्तींमध्ये सामान्य आहे.
  • आतड्यात जळजळीची लक्षणे/इरिटेबल बॉवेल सिंड्रोम.
  • शस्त्रक्रिया दरम्यान नुकसान.
• तीव्र प्रोस्टेटायटिस
  तीव्र प्रोस्टेटायटिस ही अचानक आणि तीव्र प्रकरणात जे एक संसर्ग झाल्यामुळे होते. यासाठी त्वरित वैद्यकीय हस्तक्षेप आवश्यक आहे. या स्थितीसाठी मुख्य कारण पुढीलप्रमाणे आहेत:
  • काही प्रकरणांमध्ये प्रोस्टेट बायोप्सी झाल्यानंतर देखील संसर्ग विकसित होऊ शकतो.
  • प्रोस्टेट किंवा मूत्रमार्गात कोणत्याही प्रकारचा संसर्ग होण्याचा इतिहास  जसे की मूत्रमार्गात संक्रमण (यूटीआय) किंवा लैंगिक संक्रमित संक्रमण (एसटीआय) किंवा एचआयव्ही संसर्ग किंवा एड्स.
  • लैंगिक गैरवर्तन ज्यामुळे प्रोस्टेटचा संसर्ग होतो.

याचे निदान आणि उपचार कसे केले जाते?

प्रोस्टेटायटिसची चिन्हे आणि लक्षणे पाहिल्यानंतर, डॉक्टर काही चाचण्या सूचित करू शकतात जे प्रत्यक्षात प्रोस्टेटायटिस आहेत की नाही हे निर्धारित करण्यात मदत करतात. प्रोस्टेटायटिससाठी खालील सर्वात सामान्य आणि निश्चित चाचण्या आहेत:

• एक डिजिटल रेक्टल परीक्षसहीत शारीरिक तपासणी.
• मूत्रमार्गात संक्रमण तपासण्यासाठी मूत्रविश्लेषण.
• प्रोस्टेटमध्ये सूज किंवा असामान्य वाढ असल्यास  ते शोधून काढण्यासाठी ट्रान्सरेक्टल अल्ट्रासाऊंड करणे.
• मूत्रवैज्ञानिक प्रत्येक डिस्चार्जमध्ये शुक्राणु व वीर्य यांची तपासणी करण्यासाठी आणि रक्त किंवा संसर्गाची लक्षणे तपासण्यासाठी वीर्य विश्लेषण देखील करू शकतात.
• मूत्राशयाची कल्पना करणे सिस्टोस्कोपिक बायोप्सी आणि सुजच्या कोणत्याही चिन्हे बघण्यासाठी प्रोस्टेटमधून ऊतींचे नमुने गोळा करतात.

प्रारंभीच्या अवस्थेत निदान केल्यास प्रोस्टायटिसचा सामान्यपणे उपचार केला जाऊ शकतो. जीवाणूंच्या संसर्गाचा उपचार करण्यासाठी अँटिबायोटिक्सची आवश्यकता असते. वेदनाशामक आणि विरोधी दाहक औषधे वैयक्तिकरित्या सुचवल्या जातात. सर्वात सामान्य औषधोपचारसाठी पॅरासिटामोल आणि इबप्रोफेन हे सौम्य प्रकारनासाठी आहेत. तथापि, जर स्थिती गंभीर असेल किंवा वेदना आणखी जास्त होत असेल तर, अमिट्रिप्टीलीन सारखे मजबूत वेदनाशामक देखील सुचवल्या जातात. निर्धारित इतर औषधे स्नायू शिथिलकेचा समावेश आहे. डॉक्टर वेदनांपासून आराम मिळावा यासाठी गरम पाण्यानी अंघोळ किंवा प्रभावित भागात गरम पाण्याच्या पिशव्यांचा उपयोग करण्याचा सल्ला देखील दिला जातो.

1. National Health Service [Internet]. UK; Prostatitis.
2. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases [internet]: US Department of Health and Human Services; Prostatitis: Inflammation of the Prostate.
3. Davis NG, Silberman M. Bacterial Acute Prostatitis. [Updated 2019 Feb 28]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2019 Jan-.
4. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Prostatitis - bacterial - self-care
5. National Cancer Institute [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Understanding Prostate Changes: A Health Guide for Men
6. Better health channel. Department of Health and Human Services [internet]. State government of Victoria; Prostate gland and urinary problems
7. Better health channel. Department of Health and Human Services [internet]. State government of Victoria; Prostate disease
8. nidirect [Internet]. Government of Northern Ireland; Prostatitis