myUpchar प्लस+ सदस्य बनें और करें पूरे परिवार के स्वास्थ्य खर्च पर भारी बचत,केवल Rs 99 में -

सारांश

शरीरातील चरबी कोलेस्ट्रॉल किंवा लिपिडच्या स्वरूपात यकृतद्वारे तयार केली जाते. शरीराच्या दैनिक कोलेस्टेरॉलची गरज भाग म्हणून अंडी, दुग्धजन्य पदार्थ आणि मांस यासारख्या आहारस्त्रोतांद्वारे पूर्ण केली जाते.शरीरातील कित्येक कार्यासाठी योग्य प्रमाणात कोलेस्टेरॉल आवश्यक आहे. एस्ट्रोजेन, प्रोजेस्टेरॉन, टेस्टोस्टेरॉन, कोर्टिसोल आणि अॅल्दोस्टेरॉनसारख्या संप्रेरकांच्या निर्मितीसाठी हे आवश्यक आहे. शिवाय, कोलेस्टेरॉल चरबीच्या योग्य अवशोषणासाठीही आवश्यक आहे. शरीरात जीवनसत्त्व ए, डी, ई आणि के अवशोषण देखील हेच सक्षम करते. याव्यतिरिक्त, हे सेल मेंब्रेनचे एक महत्त्वपूर्ण घटक आहे आणि कोशिकांच्या संरचनेची काळजी घेण्यासही मदत करते. सूर्यप्रकाशाच्या उपस्थितीत, कोलेस्टेरॉलच्या मदतीने शरीरात विटामिन डी तयार होतो. कोलेस्टेरॉल प्रथिनांसह(लिपोप्रोटीन्ससह) रक्तामध्ये संचार करते. चांगले कोलेस्टेरॉल (हाय-डेंसिटी लिपोप्रोटीन - एचडीएल) चे हृदय पर संरक्षणात्मक प्रभाव असते, तर खराब कोलेस्टेरॉलपेक्षा जास्त (कमी घनत्त्वाचे लिपोप्रोटीन - एलडीएल आणि खूप कमी घनत्तेचे लिपोप्रोटीन - व्हीएलडीएल) हृदयरोगाचा धोका वाढवते.

शरीरात जास्त प्रमाणात कोलेस्टेरॉल असल्यामुळे, छातीत वेदना किंवा एंजिना, हृदयविकाराचा झटका, स्ट्रोक आणि मधुमेह होऊ शकतो. शरीरातील प्रमाणात कोलेस्टेरॉलची पातळी वाढविण्यासाठी चरबीयुक्त आहार, लठ्ठपणा आणि एक निष्क्रिय जीवनशैली ही प्रमुख कारणे आहेत. रक्तामध्ये अधिक कोलेस्टेरॉल रक्त वाहिन्यांच्या आतल्या पट्ट्याची निर्मितीचे प्रमुख कारण आहे, ज्यामुळे वेगवेगळ्या स्वरूपाचे हृदयरोग होते. उच्च रक्तदाब, सिगारेटचे धूम्रपान आणि लठ्ठपणा याने हृदयरोगाचा धोका वाढतो. काही लोकांमध्ये, वंशानुगत जनुके अधिक कोलेस्टेरॉल पातळीसाठी जबाबदार असतात. जीवनशैलीत सुधारणा जसे आदर्श वजन राखणे, तळलेले आणि चरबीयुक्त पदार्थांचे सेवन मर्यादित करणे आणि धूम्रपान करणे कमी करणे ही अधिक कोलेस्टेरॉल व्यवस्थापनाचे महत्त्वपूर्ण घटक आहेत. याव्यतिरिक्त, इतर औषधांसह संयोजनात स्टॅटीन नावाच्या औषधे सामान्यतया कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करण्यासाठी विहित केल्या जातात.

  1. High cholesterol treatment
  2. What is high cholesterol level
  3. High Cholesterol साठी औषधे
  4. High Cholesterol चे डॉक्टर

High cholesterol treatment

खालील परिस्थितींमध्ये वाढलेल्या कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करण्यासाठी औषधे आवश्यक आहेत:

  • जीवनशैली आणि आहारातील बदल अधिक कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करण्यासाठी पुरेसे नाहीत.
  • हृदयविकाराचा इतिहास.
  • खराब कोलेस्टेरॉलची अधिक पातळी (एलडीएल).
  • 40-75 वयोगटातील हृदयविकाराचा उच्च धोका असलेले लोक.
  • मधुमेह किंवा इतर हृदय रोग असलेले लोक.

रक्तातील कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करण्यासाठी विविध प्रकारच्या औषधे वापरली जातात. वय आणि वर्तमान आरोग्यस्थितीच्या आधारे डॉक्टर तुमच्यासाठी योग्य औषध ठरवतील, नाहीतर हृदय रोग किंवा स्ट्रोक विकसित होण्याचा धोका असतो. औषधे याप्रमाणे:

  • उच्च कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करण्यासाठी स्टॅटिनचा वापर केला जातो. स्टॅटिनमध्ये कोलेस्टेरॉल निर्मिती अवरोधित करणारी घटके असतात.
  • पीसीएसके 9 ( प्रोप्रोटिन रूपांतरित करा उपलिटीसिन / केक्सिन प्रकार 9) इनहिबिटर ही अशी औषधे आहेत जी यकृतावर कारवाई करतात आणि एलडीएलला रक्तमधून काढून टाकण्यास मदत करतात. ते रक्तातील ट्रायग्लिसरायड्स कमी करण्यात देखील मदत करतात.
  • एसिड सीक्वेस्ट्रेंट आम्लांवर प्रक्रिया करून रक्तातील कोलेस्ट्रॉल पातळी कमी करतात.
  • नियासिन (व्हिटॅमिन बी 3 किंवा निकोटिनिक ऍसिड), एलडीएल (खराब कोलेस्टेरॉल) कमी करते आणि एचडीएल (चांगले कोलेस्टेरॉल) वाढवते.
  • रक्तसंक्रमणामुळे रक्त कमी प्रमाणात घनत्त्वाच्या लिपोप्रोटीन (व्हीएलडीएल) काढून टाकते. याने एचडीएल पातळीही वाढते. तथापि, जेव्हा स्टिटीन वापरतात तेव्हा फायब्रेट्स स्नायूंशी संबंधित समस्या निर्माण करू शकतात.
  • एझेटिंबिब कोलेस्टेरॉलचे खाद्यपदार्थ शोषून घेण्यास प्रतिबंध करते.
  • लोमिटॅपाइड आणि मिपोमर्सन व्हीएलडीएल कोलेस्ट्रॉलचे यकृतात विमोचन टाळण्यासाठी सामान्यतः अशा रुग्णांमध्ये वापरला जातो ज्यामध्ये आनुवंशिक जनुकांमुळे अधिक प्रमाणात कोलेस्टेरॉल असते.
  • लिपोप्रोटीन ऍफेरेसीस ही अशी प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये शरीराच्या बाहेर ठेवलेल्या फिल्टरिंग मशीनचा वापर करुन रक्तातून कोलेस्ट्रॉल जास्त प्रमाणात काढून टाकले जाते.

जीवनशैली व्यवस्थापन

जीवनशैली सुधारणा अधिक कोलेस्टेरॉलचे व्यवस्थापनामध्ये महत्वाची भूमिका बजावते. येथे काही महत्वाचे जीवनशैलीचे बदल आहेत जे आपले कोलेस्टेरॉल नियंत्रणात ठेवू शकतात.

  • आहार बदल
    • रक्तातील खराब कोलेस्टेरॉल कमी करण्यासाठी उपचारात्मक जीवनशैली हवी. या आहारयोजनेनुसार, या आहारातील बाबींचे अनुसरण करणे आवश्यक आहे:
    • संतृप्त चरबी ( इतरांसह मांस, दुग्धजन्य पदार्थ, गहरी फ्रायड फूड) आपल्या दैनिक कॅलरी आवश्यकतेच्या 7% पूर्ण केल्या पाहिजेत आणि एकूण चरबी आपल्या दैनिक कॅलरी आवश्यकताची अधिकतम 35% पुरविली पाहिजे.
    • दररोज 200 मिलीग्रॅम कोलेस्ट्रॉलचा वापर केला जाऊ शकतो.
    • आहारातील संपूर्ण धान्य, फळे आणि द्राक्षे (उदाहरणार्थ: ओट्स, सफरचंद , केळी , नाशपात्र, संत्रा , किडनी बीन्स, दालचिनी, चटई). भाज्या आणि फळे घेतल्यास, यांच्या घुलनशील तंतू कोलेस्ट्रॉल शोषणे टाळतात.
    • मासे हे ओमेगा -3 फॅटी ऍसिडचे एक समृद्ध स्त्रोत आहे जे हृदयरोग आणि हृदयविकारापासून संरक्षण करते.
    • खारट जेवण व मद्यपान मर्यादित ठेवल्यास रक्तदाब आणि ट्रायग्लिसरायड्स नियंत्रित करण्यात मदत होते.
  • शारीरिक क्रियाकलाप 
    नियमित एरोबिक व्यायाम अधिक कोलेस्टेरॉल आणि लठ्ठपणा देखील कमी करण्यात मदत करतात.
  • धुम्रपान सोडणें 
    कोलेस्टेरॉलच्या प्रभावी व्यवस्थापनासाठी पूर्णपणे धूम्रपान बंद करा.
  • औषधांचा वापर 
    कोलेस्ट्रॉलसामान्य मर्यादेत आणण्यासाठी व प्रभावी नियंत्रणासाठी डॉक्टरांनी दिलेले औषधोपचार चालू ठेवा.
  • कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यासाठी अन्न 
    कोलेस्टेरॉलची पातळी तपासण्यासाठी काही पदार्थ जे ओट्स, जव, सेन्स (किडनी बीन्स, कोंब, दालचिनी), एग्प्लान्ट, ओके (लेडी बिंग), नट ( बदाम , अक्रोड , शेंगदाणे ), भाजीपाला तेल (सूर्यफूल तेल, केशर तेल), फळे (लिंबूवर्गीय फळे, सफरचंद, द्राक्षे ), स्टिरॉल्स आणि स्टॅनॉल (अन्न पासून कोलेस्टेरॉल शोषून घेणारे वनस्पती मटके ), सोया (टोफू, सोया दूध), मासे (सॅल्मन, मॅकेरल) आणि फायक्समध्ये आढळणारे फायबर पूरक असलेले अन्न.

What is high cholesterol level

अधिक कोलेस्टेरॉलची पातळी लक्षणीय आरोग्य समस्या असल्यामुळे ते हृदय आणि रक्त संचाराशी संबंधित विविध रोगांचे जोखीम वाढवते. रक्तातील वाढलेल्या कोलेस्टेरॉलमुळे हृदयविकाराचा झटका किंवा छाती दुखीचे प्रमाण वाढते, तसेच मेंदूमध्ये रक्तप्रवाह संबंधी अवस्था तसेच स्ट्रोकचा धोकाही वाढतो . अभ्यास अहवालानुसार भारतात शहरी आणि उपनगरीय लोकसंख्येपैकी 25% ते 30% लोकांना, ग्रामीण जनसंख्येच्या तुलनेत 15% ते 20% च्या तुलनेत रक्तातील कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण जास्त आहेत. थोडेसेच अधिक एलडीएल, कमी एचडीएल आणि ट्रायग्लिसराइड्सचे उच्च मूल्य भारतीय लोकसंख्येत वारंवार नोंदविले जाते.

कोलेस्टेरॉल म्हणजे काय?

कोलेस्टेरॉल हा यकृतमध्ये तयार केलेला चरबीसारखा पदार्थ आहे. ते पाण्यामध्ये विरघळत नाही म्हणून कोलेस्टेरॉल मुख्यतः चरबी (लिपिड्स म्हणून ओळखले जाते) आणि प्रथिने बांधते, ज्याला सामूहिकपणे लिपोप्रोटीन म्हणतात. शरीरातील बर्र्याच आवश्यक कार्ये करण्यासाठी कोलेस्टेरॉल आवश्यक आहे संप्रेरकांचे उत्पादन जीवनसत्त्व डी , जसे चरबी-घुलनशील व्हिटॅमिनचे शोषण व्हिटॅमिन ए , डी, ई आणि के, आणि सेल स्ट्रक्चरची रचना आणि देखभाल. तथापि, जेव्हा कोलेस्टेरॉलचे स्तर रक्तातील सामान्य पातळी ओलांडते तेव्हा हृदयरोग , हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोक होऊ शकतात. तसेच, हे अति प्रमाणात कोलेस्ट्रॉल नंतर विविध पदार्थांसह बांधले जातात (जसे की कॅल्शिअम ) रक्तवाहिन्यांमधील प्लाक (फॅटी डिपॉझिट) तयार करणे आणि त्यांना कठिण ( एथरोस्क्लेरोसिस ) बनविणे . यामुळे रक्ताच्या प्रवाहात समस्या उद्भवतात ज्यायोगे वेगवेगळ्या शरीराच्या अवयवांना अपुरा रक्तपुरवठा होतो.

Dr. Dinesh Kumar Mittal

Dr. Dinesh Kumar Mittal

Cardiology
15 वर्षों का अनुभव

Dr. Vinod Somani

Dr. Vinod Somani

Cardiology
27 वर्षों का अनुभव

Dr. Vinayak Aggarwal

Dr. Vinayak Aggarwal

Cardiology
27 वर्षों का अनुभव

Dr. Vijay Kumar Chopra

Dr. Vijay Kumar Chopra

Cardiology
47 वर्षों का अनुभव

High Cholesterol की जांच का लैब टेस्ट करवाएं

Lipid Profile

25% छूट + 5% कैशबैक

High Cholesterol साठी औषधे

High Cholesterol के लिए बहुत दवाइयां उपलब्ध हैं। नीचे यह सारी दवाइयां दी गयी हैं। लेकिन ध्यान रहे कि डॉक्टर से सलाह किये बिना आप कृपया कोई भी दवाई न लें। बिना डॉक्टर की सलाह से दवाई लेने से आपकी सेहत को गंभीर नुक्सान हो सकता है।

Medicine Name
Xtor खरीदें
Atherochek खरीदें
Novastat खरीदें
Liponorm खरीदें
Clopitorva खरीदें
Atocor खरीदें
Lipicure खरीदें
Astin खरीदें
Rozucor खरीदें
Tonact खरीदें
Rosave खरीदें
Rosave Trio खरीदें
Atorfit CV खरीदें
Tonact Tg खरीदें
Aztor खरीदें
Rosutor Gold खरीदें
Rosave D खरीदें
Atorva खरीदें
Rosuvas खरीदें
Rozat खरीदें
Rozavel खरीदें
Ecosprin AV Capsule खरीदें
Rosuchek D खरीदें
Rosave C खरीदें
Rosufit CV खरीदें

References

  1. Huff T, Jialal I. Physiology, Cholesterol. [Updated 2019 Mar 13]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2019 Jan-.
  2. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Cholesterol Medicines.
  3. InformedHealth.org [Internet]. Cologne, Germany: Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG); 2006-. High cholesterol: Overview. 2013 Aug 14 [Updated 2017 Sep 7].
  4. National Heart, Lung, and Blood Institute [Internet]: U.S. Department of Health and Human Services; High Blood Cholesterol
  5. National Heart, Lung, and Blood Institute [Internet]: U.S. Department of Health and Human Services; Carotid Artery Disease
  6. National Heart, Lung, and Blood Institute [Internet]: U.S. Department of Health and Human Services; Peripheral Artery Disease
  7. National Heart, Lung, and Blood Institute [Internet]: U.S. Department of Health and Human Services; Stroke
  8. Health Harvard Publishing, Updated: February 6, 2019. Harvard Medical School [Internet]. 11 foods that lower cholesterol. Harvard University, Cambridge, Massachusetts.
  9. Srinivasa Rao Ch., Emmanuel Subash Y. The Effect of Chronic Tobacco Smoking and Chewing on the Lipid Profile. J Clin Diagn Res. 2013 Jan; 7(1): 31–34. PMID: 23449989
  10. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Cholesterol Levels.
  11. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Cholesterol Medicines
और पढ़ें ...
ऐप पर पढ़ें