myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

ओवा इजिप्तमधील एक मसाला आहे, पण आज भारतीय उपमहाद्वीपामधील ते सर्वांत सामान्य खाद्य घटक आहे. ओव्याच्या कडक चवीची तुलना खूप वेळा थाइमशी केली जाते. याचे कारण असे की या दोन्ही वनस्पतींमध्ये थायमॉल नावाचे रासायनिक घटक असते. या दोन्ही वनस्पतींची तुलना केल्यास, तुम्हाला आढळेल की ओव्याचे गंध थाइमपेक्षा खूप अधिक तीव्र असते. हेच नाही, यापैकी दोन्ही वनस्पतींची किचन कॅबिनॅट्समध्ये आपली जागा असते.

तुम्हाला आपल्या स्वतःच्या घरगुती उपाय करायला आवडत असल्यास, तुम्हाला आधीच माहीत असेल की ओवा न केवळ पाककलेतील आश्चर्य आहे, तर त्याचे खूप औषधजन्य गुणधर्मही आहेत. पारंपरिकरीत्या, ओवा गॅस, आम्लीयता आणि पोटातील कळांसाठी सर्वाधिक सामान्य अमाशय समस्यांसाठी एक सामान्य वनस्पती आहे. ओव्याचा पाणी एक प्रसिद्ध गॅलॅक्टोगॉग ( संगोपक मातांमध्ये दुधाची गळती सुधारणारेऑ असून वजन कमी करण्यासाठी एक खूप प्रसिद्ध उपाय आहे.

ओवा रोप एक वनस्पतीजन्य वार्षिक रोप आहे, ज्याचे अर्थ असे की त्याला दर वर्षी परत प्लांट केल्ले  पाहिजे. या रोपाची सामान्य औसत उंची जवळपास 60 ते 90 मीटर आहे. ओवा देठांमध्ये थरावर (समांतर रेषा) ग्रूव्ह्स असतात आणि ओव्याच्या पानांचा एक विशेष गंध असतो, ज्याला दुरावले जाऊ शकत नाही. लहान पांढरी ओवा फुले शाखांच्या टोकावर कळपात होतात.

ओवाचा बी रंगामध्ये हिरवेसर ते तपकिरी असतो आणि थरावर त्याचे स्पष्ट ग्रोव्ह्झ असतात.

तुम्हाला माहीत होते का?

काही लोकपरंपरांचा विश्वास आहे की सोबत ओवा ठेवल्याने तुम्हाला जीवनाच्या सर्व पैलूंमध्ये चांगले नशिब मिळते.

ओवाबरोबर काही मूळभूत तथ्य:

  • वनस्पतिजन्य नांव: ट्रॅकिस्पर्मम एमि
  • कुटुंब: एपिएसे
  • सामान्य नांव: ओवा, कॅरम सिड्स
  • संस्कृत नांव: अजमोद, यामिनी
  • वापरले जाणारे भाग: बिया
  • स्थानिक क्षेत्र आणि भौगोलिक वितरण: ओवा इजिप्तमधील स्थानिक आहे, पण ते भारत, पाकिस्तान, अफगानिस्तान, ईराक आण इराणमध्ये आढळते. भारतात, ओवा मुख्यत्त्वे मध्यप्रदेश, बिहार, गुजरात, राजस्थान आणि महाराष्ट्र येथे पिकवला जातो
  • तासीर: गरम. 
  1. आरोग्यासाठी ओवाचे फायदे - Ajwain benefits for health in Marathi
  2. ओवा कसा वापरावा - How to use ajwain in Marathi
  3. दररोज किती ओवा घेतला जाऊ शकतो - How much ajwain can be taken per day in Marathi
  4. ओवाचे सहप्रभाव - Ajwain side effects in Marathi

पारंपरिक व लोकौषधीमध्ये ओव्याचे अनेक वापर असतात. दुर्दैवाने, माणसांसाठी उपचारक फायद्यांची गोष्ट आली, तेव्हा अजून त्याला वैज्ञानिकरीत्या पुष्टी केलेली नाही.

आयुर्वेदिक व लोक दाव्यांची पुष्टी करणारे अनेक वैद्यकीयपूर्व परीक्षण आजही आहेत. ओव्याबद्दल आम्ही काय जाणतो, ते थोडे पाहू या:

  • पोटासाठी ओवा: ओवाच्या बियांचा तुमच्या पोटावर आरामदायक प्रभाव असतो आणि याची निश्चिती अनेक पोटाच्या समस्या उदा. पोटदुखी, गॅस, पोटफुगी आणि अपचन यामध्ये झालेली आहे. आयुर्वेदाप्रमाणें, ओवाच्या बिया अतिसार आणि अपचनाच्या प्रबंधनामध्येही प्रभावी असतात, कारण ते पचनात्मक एंझायम्स गळतीमध्ये सुधारणा आणतात.
  • वजन कमी करणें आणि कॉलेस्टरॉल प्रबंधन यासाठी ओवा: प्रमुख पचनात्मक समस्यांमध्ये आराम देऊन, ओवाच्या बिया पाण्यासोबत वजन कमी करणें यामध्येही साहाय्य करतात.
  • महिलांसाठी ओवा: ओव्याचे महिलांसाठी अनेको फायदे असतात. त्याच्या एंटी-स्पाझ्मॉडिक प्रभावांमुळे मासिक वेदना आणि क्रॅंप्समध्ये आराम मिळतो. संगोपनादरम्यान, ओवा वापरल्याने पाजण्यासाठी दुधाच्या प्रवाह चांगले करण्यास मदत होते. पण, गरोदरपणादरम्यान हा वनस्पती वापरतांना काळजी घेतली पाहिजे, कारण त्याचे एबॉर्टिफॅशिएंट प्रभाव असतात.
  • सूक्ष्मजीवरोधी, एंटीऑक्सिडेंट आणि दाहशामक म्हणून ओवा: विविध प्रकारच्या सूक्ष्म जिवांविरुद्ध कार्य असल्याचे प्रमाण ओव्याने दिले आहे, ज्यामुळे ते पोटातील किड्यांच्या उपचारामध्ये उपयोगी असते. त्याच्या एंटीऑक्सिडेंट गुणधर्म तुमच्या त्वचेच्या आरोग्यासाठी उत्कृष्ट बनवतात, तर दाहशामक गुणधर्म संधिवात वेदना कमी करण्यास साहाय्य करतात.
  • श्वसनात्मक आरोग्यासाठी ओवा: ओवा बिया सामान्य पडसे, खोकला आणि दमा याच्या प्रबंधनामध्ये सहायक असतात.
  1. अपचनासाठी ओवा - Ajwain for digestion in Marathi
  2. गॅससाठी ओवा - Ajwain for gas in Marathi
  3. पोटदुखीसाठी ओवा - Ajwain for stomach pain in Marathi
  4. अतिसारासाठी ओवा - Ajwain for diarrhea in Marathi
  5. बद्धकोष्ठतेसाठी ओवा - Ajwain for constipation in Marathi

अपचनासाठी ओवा - Ajwain for digestion in Marathi

दोन विभिन्न इन व्हिव्हो (प्राणिजन्य) अभ्यासांनुसार, ओवा गॅस्ट्रिक एसिड गळती वाढवतो आणि पोट व आतड्यांमार्फत जेवणाच्या वाहतूक वेळ कमी करतो. तसेच, अशी माहिती आहे की ओवा घेतल्याने बाइल गळती आणि पचनात्मक एंझायम गळती वाढते. वैद्यकीय अभ्यासांच्या अभावामुळे, माणसांसाठी ओव्याची तत्सम कार्यक्षमतेची पुष्टी होते. वैद्यकीय अभ्यासांच्या अभावी, माणसांसाठी ओव्याच्या तत्सम कार्यक्षमता पुष्टी करणें कठिण आहे.

गॅससाठी ओवा - Ajwain for gas in Marathi

पारंपरिक आणि लोकौषधी ओव्याला एक गॅस आणि पोटफुगीविरुद्ध एक उत्कृष्ट उपाय म्हणून ओळखते. गॅसचे पारंपरिक पाकविधी 500 ग्रॅम ओवा बिया वजनाद्वारे 1:1:1 या अनुपातामध्ये रॉक सॉल्ट, ब्लॅक सॉल्ट आणि टेबल सॉल्ट याचे 60ग्रॅम मिश्रण बनवल्याने होते. हा मिश्रण 1 चहाचा चमचा गरम पाण्याबरोबर घेतले जाऊन गॅस, उलटी आणि मळमळ याच्या लक्षणांमध्ये आराम मिळतो. आयुर्वेदिक वैद्यांप्रमाणें, ओवा अधिक सहजरीत्या मळ निःसारले जाऊन आतड्यांमधील वायूही कमी करते.

पोटदुखीसाठी ओवा - Ajwain for stomach pain in Marathi

ओवा पोटदुखी आणि आकड्या यांसाठी सर्वांत सामान्यरीत्या वापरले जाणारे उपाय आहे. आयुर्वेदिक वैद्य पोटदुखीमध्ये आराम मिळण्यासाठी ओवा बिया आणि आल्याच्या मिश्रणाचा सल्ला देतात. हल्लीचे अभ्यास सुचवतात की ओवा कॅल्शिअम मार्गिका अडवणारे म्हणून कार्य करतो, ज्याने आकड्यांमध्ये लक्षणीय घट होते. तसेच, ओव्याच्या या गुणधर्मामुळे अतिसाराच्या लक्षणांमध्ये लाभ होत असल्याचा दावा केला जातो.

 (अधिक वाचा: पोटदुखी)

अतिसारासाठी ओवा - Ajwain for diarrhea in Marathi

प्राण्यांमधील अभ्यास ओव्याच्या अल्कोहलिक साराच्या अतिसाररोधी गतिविधीचा सल्ला देतात. पुढे सुचवले गेल की या अतिसाररोधी गुणधर्माचे कारण जैवशास्त्रीय यौगिके उदा. सॅपॉनिन, फ्लॅव्हॅनॉयड, स्टॅरॉल आणि टॅनिन यांच्या उपस्थितीमुळे होऊ शकते. तथापी, वैद्यकीय अभ्यासांच्या अभावामध्ये, ओव्याचे अतिसाररोधी शक्यतेची पुष्टी करणें अवघड आहे.

बद्धकोष्ठतेसाठी ओवा - Ajwain for constipation in Marathi

ओव्याच्या पचनसंबंधी गुणधर्मांवर लक्ष केंद्रित करणारे विशेष अभ्यास झालेले नसले तरी, बद्धकोष्ठतेमधून आराम मिळण्यासाठी ते सर्वांत सोयीच्या उपायांपैकी एक आहे. काही प्रयोगशाळा आधारित अभ्यास सुचवतात की ओवा पचन प्रक्रिया सुधारतो आणि तसेच आपल्या गॅस्ट्रोएंटेस्टिनल ट्रॅक्टमार्फत अन्न जाण्याचा वेळ कमी करतो. हे दोन गुणधर्म ओव्याला बद्धकोष्ठतेसाठी एक खूप प्रिय उपाय बनवण्यासाठी जवाबदार असू शकतात. पण, ते नक्कीच बद्धकोष्ठतेत आराम मिळून देणारी म्हणून त्याच्या कार्यक्षमतेची पुष्टी करत नाही. बद्धकोष्ठतेसाठी ओव्याच्या संभाव्य उपयोगांबद्द्ल अजून जाणून घेण्यासाठी तुमच्या आयुर्वेदिक वैद्याशी बोललेले बरे.

मसाला किंवा खाद्यघटक म्हणून विविध पाकविधांमध्ये ओवा बिया मुक्तपणें वापरले जातात. या मसाल्याच्या कोरड्या व भाजलेल्या प्रकारात जगभर त्याच्या तीव्र चवीसाठी वापरले जाते. तुम्हाला ओवा बियांचा क्रंच आवडत नसल्यास, तुम्ही ओवा पुडाने त्याल पर्याय  देऊ शकता.

तुमच्या आहारात ओवा जोडण्याची अजून एक पद्धत म्हणजे ओवा तेल आणि टूथपेस्ट व सुगंधी तेलासारखी इतर उत्पादने वापरणें. याशिवाय, ओवा बिया त्याच्या थोड्या कडू चवीसाठी विविध गोड पदार्थ उदा. बिस्किटे, ब्रेड आणि सूप्स वापरले जातात.

ओवा एसेंशिअल ऑयलमध्ये त्याच्या उपचारक लाभांद्वारे खूप किंमत असते.

हेच नाही, ओवा टॅब्लेट आणि कॅप्स्युलसुद्धा बाझारात व्यावसायिकरीत्या उपलब्ध असतात.

ओवा चहा कसा बनवावा

ओवा चहा म्हणजे सुक्या ओवा बियांपासून बनलेल्या सर्वांत सामान्य आरोग्यवर्धक पाककृती. घरी ओवा चहा बनवण्याची सोपी पद्धत आपण पाहून घेऊ:

  • एका कपात थोडे ओवा बिया घ्या.
  • एका पॅनमध्ये पाणी उकळा आणि ओवा बियांबरोबर कपमध्ये हे उकळलेले पाणी टाका.
  • ते 5 मिनिटे तसेच राहू द्या. तुम्हाला लक्षात येईल की पाणी सोनेरी तपकिरी अशा धुरसट छटा घेऊ लागतो.
  •  5-6 मिनिटांनंतर पाण्याची छाननी करा, जे यावर अवलंबून असेल की तुम्हाला तुमचा चहा किती कडक पाहिजे.
  • चहा घेण्यापूर्वी तुम्ही त्याला गरमागरम घेऊ शकता किंवा तसेच राहू देऊ शकता.

त्यामध्ये साखर न टाकणें हेच योग्य असेल. तुम्हाला चहा थोडे गोड करायचे असल्यास, तुम्ही त्यामध्ये मध टाकू शकता. जमेची बाजू म्हणजे मध टाकल्याने तुमच्या चहाला हेल्थ बूस्टसह जिवाणूरोधी व वजन कमी करण्याचे फायदे मिळतील.

आदर्शरीत्या, अधिक सहप्रभाव न होत 2 ग्रॅम ओवा बिया घेतल्या जाऊ शकतात. पण, त्याच्या आरोग्य फायद्यांसाठी तुम्हाला ओवा घ्यायचा असल्यास, तुमच्या परिस्थितीसाठी योग्य मात्रा जाणून घेण्यासाठी डॉक्टराचा सल्ला घेणें सर्वोत्तम राहील.

  • ओवा बिया एक ज्ञात एबोर्टिफिसेंट आहेत. म्हणून, गरोदर स्त्रियांनी हे वनस्पती कटाक्षाने टाळले पाहिजे.
  • आयुर्वेदाप्रमाणे, ओवाचे शरिरावर ऊष्मादायक प्रभाव असते. म्हणून, तुमची शरीररचना गरम असल्यास, ओवा वापरतांना नियंत्रण केलेले बरे.
  • शिशूंसाठी ओवाच्या योग्य मात्रेबद्दल बरेच काही माहीत नाही. म्हणून, तुमच्या मुलासाठी ओवाची योग्य मात्रा निर्धारित करण्यासाठी तुमच्या डॉक्टरांना विचारलेले उत्तम असेल.
  • अभ्यासांचा संकेत आहे की ओवा एक ब्लड थिनर आहे. तुमच्या शस्त्रक्रिया होणार असल्यास किंवा तुम्ही रक्त पातळ करणारी औषधे घेत असल्यास, कोणत्याही रूपात ओवा न घेणेंच सर्वोत्तम राहील.
  • ओवाच्या बियांमध्ये प्रमुख रासायनिक घटक म्हणून थायमॉल असतो. थायमॉलमुळे काही लोकांमध्ये सौम्य त्वचेतील खाज होऊ शकते. तसेच, थायमॉल अधिक घेतल्याने काही लोकांमध्ये घेरी येणें, मळमळ आणि उलटी यासारख्या परिस्थिती असल्याचीही माहिती आहे. म्हणून, ओवा अधिक प्रमाणात न घेणेंच सर्वोत्तम राहील.
और पढ़ें ...

References

  1. Ranjan Bairwa, R. S. Sodha, B. S. Rajawat. Trachyspermum ammi. Pharmacogn Rev. 2012 Jan-Jun; 6(11): 56–60. PMID: 22654405
  2. Boskabady MH, Jandaghi P, Kiani S, Hasanzadeh L. Antitussive effect of Carum copticum in guinea pigs. J Ethnopharmacol. 2005 Feb 10;97(1):79-82. Epub 2004 Dec 9. PMID: 15652279
  3. Boskabady MH, Alizadeh M, Jahanbin B. Bronchodilatory effect of Carum copticum in airways of asthmatic patients. Therapie. 2007 Jan-Feb;62(1):23-9. Epub 2007 Mar 21. PMID: 17374344
  4. Mohd Sajjad Ahmad Khan, Iqbal Ahmad, Swaranjit Singh Cameotra. Carum copticum and Thymus vulgaris oils inhibit virulence in Trichophyton rubrum and Aspergillus spp. Braz J Microbiol. 2014; 45(2): 523–531. PMID: 25242937
  5. Srivastava KC. Extract of a spice--omum (Trachyspermum ammi)-shows antiaggregatory effects and alters arachidonic acid metabolism in human platelets. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 1988 Jul;33(1):1-6. PMID: 3141935
  6. Kostyukovsky M, Rafaeli A, Gileadi C, Demchenko N, Shaaya E. Activation of octopaminergic receptors by essential oil constituents isolated from aromatic plants: possible mode of action against insect pests.. Pest Manag Sci. 2002 Nov;58(11):1101-6. PMID: 12449528
  7. Tamura T, Iwamoto H. Thymol: a classical small-molecule compound that has a dual effect (potentiating and inhibitory) on myosin. Biochem Biophys Res Commun. 2004 Jun 4;318(3):786-91. PMID: 15144906
  8. Xu J, Zhou F, Ji BP, Pei RS, Xu N. The antibacterial mechanism of carvacrol and thymol against Escherichia coli. Lett Appl Microbiol. 2008 Sep;47(3):174-9. PMID: 19552781
  9. Marchese A. Antibacterial and antifungal activities of thymol: A brief review of the literature. Food Chem. 2016 Nov 1;210:402-14. PMID: 27211664