myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

जवस काय आहे?

आजच्या पिढीतील अधिकतर आरोग्याबद्दल जागरूक असलेल्या लोकांना चमत्कारिक जवस बियांच्या चमत्काराबद्दल माहीत आहे. जवस घ्यायचा सल्ला अनेकांसारखा तुम्हालाही दिलेला असल्यास, तुम्ही जवसबद्दल सर्वकाही आणि तुमच्या शरिरावरील त्याचे चांगले प्रभाव जाणून काढण्यासाठी योग्य जागेवर आहात.

जवसच्या बियांना तरुण आणि जुन्या पिढीसाठी आहारातील प्रथिनाचे आश्चर्यकारक स्त्रोत म्हणून ओळखलेले आहे, आणि म्हणून प्रत्येकाच्या हृदयात त्याला स्थान मिळालेले आहे. आहारातील पूरक तत्त्व म्हणून जे सुरू झाले होते, त्याने गोड पदार्थ, धान्य, ऊर्जा बार इत्यादींच्या रूपात बाजार व्यापून घेतलेला आहे. वास्तविक, बियांच्या चांगल्या गुणवत्तेसाठी शेतकरी निवडकपणें जवस उत्पादन करत आहेत. विज्ञान आणि संशोधन याने बाजारात जवस बियाच्या सुधारित आवृत्ती पुरवण्यात यश मिळालेले असले, तरी २१व्या शतकाच्या या चमत्कारात तुमच्या विचाराप्रमाणें काहीही नवीन नाही. जवस बियांची सर्वांत पहिली माहिती पाषाणपूर्व युगाच्या वेळची आहे. मिस्त्री लोकांनी मॄतदेह पुरण्यापूर्वी संरक्षित करण्यासाठी आणि गुंडाळून ठेवण्यासाठी लिनेन आणि लिनसीड वापरल्याची माहिती आहे. म्हणून स्वतः मानवाएवढे जवसाचे वापर जुने असल्याचे म्हणाल्यास काही चुकीचे ठरणार नाही.

जवस बियांबद्दल काही मूळभूत तथ्य:

  • जीवशास्त्रीय  नांव: लिनम युसिटॅसिमम (प्रजातीच्या नांवाचे अर्थ “खूप महत्त्वाचे” असे आहे)
  • कुटुंबलिनासेस
  • सामान्य नांव“अलसी के बीज”, लिनसीड, फ्लेक्ससीड, कॉमन फ्लॅक्स .
  • संस्कृत नांवअतसी
  • वापरले जाणारे भागबिया
  • स्थानिक क्षेत्र आणि भौगोलिक वितरण: जवस मुख्यत्त्वे यूरोप आणि आशिया, कॅनॅडा तसेच अमेरिकेच्या भागांमध्ये उगवले जाते. महाराष्ट्र, बिहार, छत्तीसगड आणि मध्यप्रदेश भारतात जवसाचे मुख्य उत्पादक आहेत.
  • ऊर्जादायक: ऊष्मा करणें.
  1. जवस उपयोगी पोषक तत्त्वांचे प्रचुर स्त्रोत आहे - How to eat and use flaxseed in Marathi
  2. जवसाच्या आरोग्य फायदे - Health benefits of flax seeds in Marathi
  3. जवसाचे सहप्रभाव - Flaxseeds side effects in Marathi
  4. जवसाची मात्रा - Flax seeds dosage in Marathi

सामान्यपणें, लोक जवस उपयोग करण्याच्या विविध पद्धती सांगतात. जवस घेण्याच्या सर्वोत्तम पद्धती शोधण्याबद्दल खूप भ्रम आहे. विशेषकरून ते लोक ज्यांनी ते घेण्याची सुरवात केली आहे. बाजारात छोटे तपकिरी बीज दोन स्वरूपांत उपलब्ध आहेः तपकिरी जवस आणि सोनेरी जवस. या दोन बियांच्या गुणवत्तेत बरेच काही फरक नसले, तरी ग्राहक सर्वेक्षणानुसार तपकिरी जवसाची चव सोनेरी जवसापेक्षा कडू असते. जवसच्या तेलाचे उपचारात्मक मूल्य आहे आणि त्याचे वापर स्वयंपाकात केले जाते. व्यावसायिक दृष्टीने, जवस पूड, कॅप्स्यूल, टेबलेट, जवस तेल, पीठ आणि गोड पदार्थांच्या रूपात उपलब्ध आहे. पण पुडाच्या रूपात जवस घेणें फायदेशीर आहे आणि अभ्यासात दावा केला गेला आहे की आमचे शरीर अक्ख्या जवसापेक्षा जवस बियांचे पूड अधिक प्रभावीपणें पचवते.

तुम्हाला माहीत होते का?

जवस रोपाचे देठ तंतू बनवण्यासाठी वापरले जाते. हे तंतू लिनेन फॅब्रिक, थ्रेड, पॅंटिंग कॅन्व्हास बनवण्यासाठी वापरले जाते. तुम्हाला पाहून आश्चर्य वाटेल, पण ऑटोमोबाइल उद्योगामध्ये, हळूवारपणें आणि टप्प्याटप्प्याने ती कार्बन तंतूंची जागा घेत आहे. तसेच, जवस तेल लिनोलिअम फ्लोरिंग, पॅंट, वार्निश इ. बनवण्यासाठी वापरले जाते.

घरगुती जवस "तेल" किंवा म्युसिलेजजवसचे जेल म्हणजे पाण्यात उकळलेल्या बिया, ज्यांद्वारे तिचे सार काढण्यात येते. जवस बियांच्या जेल निघण्यासाठी :

एक पॅन घ्या आणि खूप तापावर २ चहाचे चमचे जवसच्या बिया एक कप पाण्यासह उकळा. तुम्हाला लक्षात येईल की पाण्यामध्ये फेस येत आहे आणि जेलसारखी निरंतरताही येत आहे. आता तापवणें कमी करा आणि थोडा वेळ मध्यम तापावर उकळू द्या. बिया चुरण्यापासून वाचण्यासाठी ते हलवत राहा. जवस बिया वरच्या भागावर तरत असतांना, पॅन वरून काढा. एक स्पष्ट जेली मिळण्यासाठी हे द्रावण स्ट्रेन करा.

जवस जेल एक आठवडा फ्रिजमध्ये साठवले जाऊ शकते, पण अधिक वेळ साठवण्यासाठी तुम्ही संरक्षक तत्त्व टाकू शकता. तुम्ही तुमच्या निवडीने तिची आर्द्रतापूर्ण आणि एंटी एजिंग गुणवत्ता सुधारण्यासाठी काही एसेंशिअल ऑयलच्या थेंबा टाका.

काळजी घ्यावी: तुम्ही जेलमध्ये मिसळू पाहत असलेले एसेंशिअल ऑयलबद्दल वाचा. नेहमी चांगल्या ग्रेडचे अधिकतर शुद्धतेचे प्रमाणपत्र असलेले एसेंशिअल ऑयल विकत घ्या.

तुम्हाला अधिक खायची आवड आहे का? तुम्हाला हवे असलेल्या वजनापेक्षा तुमचे अधिक आहे आणि त्या पोषाखात काही अतिरिक्त वजन सोडणें तुम्हाला परवडणार नाही का? चांगली बातमी आहे मित्रांनों, विशिष्ट संशोधनाचा दावा आहे की नियमित जवस बिया घेतल्याने वजन कमी होण्यास मदत होते. अभ्यासाचे निर्देश आहे की जवसामध्ये ३५% आहारातील तंतू असतात. या तंतूंचे अधिकतर भाग अघुलनशील आहारतंतू आहे, जे मुख्यत्त्वे आहाराला अधिक वसा टाकते आणि तुमच्या आतड्यांना भरते. हे आहार हळूहळू तुमच्या आतड्यांत जाते आणि परिणामी, अधिक वेळे तुम्हाला पोट भरल्यासारखे वाटते. सर्वोत्तम भाग हे की तुम्हाला आहारांमधील्ल अंतर वाढण्यासाठी पोषक तत्त्व आवश्यकता कमी करण्याची गरज पडणार नाही. तुम्हाला वजन कमी करायचे असल्यास ते विशेष करून प्रभावी आहे. तंतूंचे चांगल्या प्रमाण बद्धकोष्ठता सहज कमी करण्यात मदत मिळते. जवसामध्ये प्रचुर आहार घेतल्याने चांगल्या प्रमाणात पाणी घेऊन आतड्या बंद होण्यापासून टळते. तसेच, जवस पेय आणि फ्लॅक्स ब्रेडवर झालेले पुढील अभ्यास सुचवतात की जवसमध्ये उपस्थित जलघुलनशील तंतू रक्तातील कॉलेस्टरॉल स्तर कमी करण्यातही उपयोगी आहे.

 (अधिक पहाः वजन कमी करण्याची तालिका)

  1. वजन कमी करने आणि बद्धकोष्ठतासाठी जवस बिया - Flax seeds for weight loss and constipation in Marathi
  2. जवस कसे खावे आणि वापरावे - Flaxseeds are a rich source of essential nutrients in Marathi

वजन कमी करने आणि बद्धकोष्ठतासाठी जवस बिया - Flax seeds for weight loss and constipation in Marathi

जवस बिया आवश्यक पोषक तत्त्वांचे छोटे खजिनेच आहेत. त्यामधील ओमेगा ३ फेटी एसिड्सचे प्रमाण इतर धान्यापेक्षा अधिक आहे आणि तुम्ही सीफूड घेत असल्यास, जवस तुमच्या शरिरातील फॅटी एसिडच्या आवश्यकतांसाठी एक चांगले पर्याय आहे. जवस बियांचे काही समान आरोग्य फायदे पाहू या:

  • वजन कमी करण्यास वाव देतात: जवस बिया तंतूंमध्ये प्रचुर आहेत, जे वजन कमी करण्यास वाव देणारे एक उत्कृष्ट मॅक्रोपोषक तत्त्व आहे. याने अधिक वेळेसाठी पोट भरलेले वाटते आणि बिंज ईटिंग कमी होते. तसेच, तंतू शरिरातील कॉलेस्टरॉल काढणें वाढवते, जे वजन वाढवण्याकडे प्रमुख योगदान देते.
  • उपयोगी पोषक तत्त्वे पुरवतात: जवस प्रचुर रोप आधारित आहारांचे एक पोषक दॄष्टीने प्रचुर स्त्रोत आहे. ते ओमेगा ३ फॅटी एसिडस, ए, डी, एफ जीवनसत्त्व आणि झिंक, लौह व मॅंगनीझचे एक चांगले स्रोत आहे.
  • कॉलेस्टरॉल कमी होतेजवस बियांमध्ये उपस्थित घुलनशील तंतू रक्तात उपस्थित वसांना बांधतात आणि शरिरातून ते काढण्यास साहाय्य करतात. तसेच, कमी कॉलेस्टरॉल स्तर हृदयातील समस्या टाळतात आणि तुमच्या शरिराचे वजन आटोक्यात ठेवतात.
  • ब्रेन स्ट्रोक टाळतेजवसमशील एला मेंदूमधील रक्ताभिसरण सुधारते आणि इजेपासून मुक्त होण्यासाठी मेंदूमधील उपस्थित क्षमता वाढवते.
  • प्रभावी मधुमेहरोधी भारतातील अभ्यास सुचवतात की जवसमधील ओमेगा ३ फॅट रक्तातील साखर वाढवण्यास मदत करतात. या प्रकारे, जवस मधुमेहग्रस्तांसाठी एक निरोगी आहार निवड आहे.
  • हृदयाचे आरोग्य सुधारतेओमेगा ३ फॅट्स विशेषकरून एलाचे एक चांगले स्त्रोत असल्याखेरीज, जवस बिया तुमच्या हृदयासाठी एक योग्य आहार आहे. त्याने प्लाक बनण्याचा धोका कमी होतो, तसेच हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोक टळते.
  • रजोनिवृत्तीनंतरच्या महिलांना फायदे संशोधन प्रमाण सुचवतात की जवसमध्ये लिग्निन असते, जे रजोनिवृत्तीनंतरची लक्षणे सुधारतात उदा. हॉट फ्लश आणि हार्मोनल असंतुलन. पण या लाभाची पुष्टी करण्यासाठी अधिक अभ्यास आवश्यक आहे.
  • एक तरुण आणि ताजेतवाणी त्वचा पुरवतेजवस तुम्ही वापरण्यासारखे सर्वोत्तम स्किन केअर एजेंट आहे. न केवळ ते दाह आणि डाग कमी करते, तर तुमच्या त्वचेला आर्द्रीकृत ठेवते आणि पोषित ठेवते, ज्याने ती तरुण आणि अधिक ताजेतवाणी दिसते.
  • लांब आणि चकाकदार केसतुमच्या केसांना जवस लावल्याने हेअर फॉलिकलला पोषण मिळते आणि तुमच्या डोक्याच्या कातडीसाठी अती आवश्यक आर्द्रता पुरवते. याने तुमचे केस जलद गतीने वाढतात, तर नैसर्गिक चकाकीने त्याच वेळी ते चकाकते.
  • कार्पल टनेल पेन कमी करतेवैद्यकीय अभ्यास कार्पल टनेल सिंड्रोम मध्ये जवस जेलची कार्यक्षमता प्रदर्शित करतात. या परिस्थितीशी निगडीत कष्ट आणि इतर लक्षणे कमी करण्यात ते प्रभावी असल्याचे समजले आहे. तरी, या परिस्थितीसाठी जवसचे जेल वापरण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणें सर्वोत्तम राहील.
  • स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका कमी करतात:  जवस बिया फायटोएस्ट्रोजेनचे नैसर्गिक स्त्रोत आहे, ज्याने रजोनिवृत्ती झालेल्या महिलांना स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका कमी करण्यास सुचवले जाते. या बियांमध्ये उपस्थित ओमेगा ३ फॅट्स कर्करोग कोशिकांची वाढही कमी करते

जवस कसे खावे आणि वापरावे - Flaxseeds are a rich source of essential nutrients in Marathi

प्राणिजगतामध्ये, जवस बिया ऑमेगा ३ फॅटी एसिडचे एक प्रचुर स्रोत आहे. ऑमेगा ३ फॅटी एसिड एक उपयोगी फॅटी एसिडचा समूह आहे, जे स्वतः शरिराने बनवलेले नाही. म्हणून ते बाह्य स्त्रोतातून प्राप्त झाले पाहिजे. जवस बिया अशा वसांचे एक आहाराचे स्रोत असून, ते शरिराच्या आरोग्य कार्यासाठी खूप उपयोगी आहे. जवसमधील फॅटी एसिड ला एल्फा- लिनोलेलिक एसिड आणि लिनोलेनिक एसिड म्हणतात, ते मासांमधील ओमेगा ३ चे वनस्पती स्वरूप आहे.

या वसा शरिरात चयापचयाच्या रूपात जातात आणि हृदयाच्या आरोग्यामध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. याखेरीज, जवस ए, सी, ई आणि एफ आणि पॉटेशिअम, लौह, मॅंगनीझ आणि झिंकचे लक्षणीय प्रभाव आहे. पोषणवाद्यांनी त्याला कार्यात्मक आहार हे नांव दिले आहे.

  • अधिक जवस वापरल्याने तुमच्या गॅस्ट्रोइंटेस्टिनल ट्रॅक्ट चोक होऊ शकतो आणि बद्धकोष्ठता व अतिसाराचे कारण बनू शकते. (अधिक पहाः पोटाच्या वेदनेवरील औषध)
  • जवस घेण्यापूर्वी चांगल्या प्रमाणात पाणी घ्या, कारण आतड्यांमधून जाण्यासाठी पाण्याची गरज पडते.
  • उपभोगासाठी कच्च्या किंवा पक्के नसलेल्या जवस असुरक्षित समजले जाते.
  • जवसाच्या एस्ट्रोजनसारख्या प्रभावांमुळे, गरोदरपणा किंवा स्तनपान करण्यादरम्यान ते फायदेशीर नाही.
  • तुम्हाला औषधे विहित केलेली असल्यास, तुमच्या आहारात जवस घेतल्याने संभाव्य औषधांच्या प्रभावासाठी तुमच्या डॉक्टराचा सल्ला घेणें योग्य समजले जाते. विशेषकरून मधुमेहामध्ये जवसांमुळे रक्तशर्करा कमी करण्याचे समजले जाते.

तुमच्या जवसाच्या बिया तुम्हाला ठेवण्याची इच्छा असल्यास, व्हॅक्युम पॅक घेणें सर्वोत्तम असते. एकदा पॅक उघड असल्यास, त्याला एअरटाइट कंटेनरमध्ये ठेवा. मोकळ्या बिया वर्षभर चालू शकतात. दळलेले जवस फ्रिजमध्ये साठवल्यास, ते सहा महिने चालू शकते. पण तुम्हाला फ्लेवर किंवा गंध वाटल्यास, ते फेकून देणें सर्वोत्तम असेल. सामान्यतः, जवसाच्या बिया अक्ख्या घेतल्या जाऊ शकतात, पण शरीर पूर्ण जवस पचवू शकत नाही, म्हणून अक्ख्या बिया घेतल्यापेक्षा पूड बरी असते. सगळे लाभ घेण्यासाठी, एक चहाचा चमचा घ्या. जवसाच्या बिया रिकामे पोट घेतले जाऊ शकते. तथापी, तुमच्या आहारात ते ठेवण्याच्या अनेक चवदार पद्धती आहेत. या सर्वासाठी थोडी कल्पना आणि बुद्धीची गरज आहे. तुम्ही ब्रेड आणि पराठे बनवण्यासाठी त्याला पिठात मिसळू शकता, सकाळचे पेय घेण्यासाठी ते स्मूथीमध्ये मिसळू शकता आणि अधिक पोषण मिळू शकते. काही लोक त्याला सॅलॅड ड्रेसिंग आणि स्प्रेड्समध्ये वापरतात. जवस तेल ड्रेसिंग म्हणून ही ठेवले जाऊ शकते. काही नैसर्गिक उपचारतज्ञ स्वयंपाक तेल म्हणून न वापरण्याचा सल्ला देतात, त्याऐवजी तुम्ही अन्न किंवा सॅलॅडमध्ये थोडे तेल थेट टाकू शकता किंवा नटी फ्लेवरसाठी वापरू शकता. तुम्हाला जवस घेणें आवडत नसल्यास आणि तरीही त्याचे लाभ हवे असल्यास, तुम्ही थोडे जवस जेल घरी वापरू शकता. ते त्वचेसाठी खूप आरामदायक आहे आणि टॉपिकल लावल्याने बियांचे पोषक फायदे असतात. चला आपण शिकू या कि जवस जेल घरी आरामात कसे बनवू शकते.

और पढ़ें ...

References

  1. Priyanka Kajla, Alka Sharma, Dev Raj Sood. Flaxseed—a potential functional food source. J Food Sci Technol. 2015 Apr; 52(4): 1857–1871. Flaxseed—a potential functional food source. PMID: 25829567
  2. Danielle Swanson, Robert Block. Omega-3 Fatty Acids EPA and DHA: Health Benefits Throughout Life. Adv Nutr. 2012 Jan; 3(1): 1–7. PMID: 22332096
  3. Slavin JL. Position of the American Dietetic Association: health implications of dietary fiber. . J Am Diet Assoc. 2008 Oct;108(10):1716-31. PMID: 18953766
  4. Kristensen M1, Jensen MG, Aarestrup J, Petersen KE, Søndergaard L, Mikkelsen MS, Astrup A. Flaxseed dietary fibers lower cholesterol and increase fecal fat excretion, but magnitude of effect depend on food type. [link]. . Nutr Metab (Lond). 2012 Feb 3;9:8. PMID: 22305169
  5. Priyanka Kajla, Alka Sharma, Dev Raj Sood. Flaxseed—a potential functional food source. J Food Sci Technol. 2015 Apr; 52(4): 1857–1871. Flaxseed—a potential functional food source. PMID: 25829567
  6. Blondeau N et al. Alpha-linolenic acid: an omega-3 fatty acid with neuroprotective properties-ready for use in the stroke clinic?. Biomed Res Int. 2015;2015:519830. PMID: 25789320
  7. Blondeau N et al. The nutraceutical potential of omega-3 alpha-linolenic acid in reducing the consequences of stroke. . Biomed Res Int. 2015;2015:519830. PMID: 25789320
  8. Campos H, Baylin A, Willett WC. Alpha-linolenic acid and risk of nonfatal acute myocardial infarction.. Circulation. 2008 Jul 22;118(4):339-45. PMID: 18606916
  9. Ana Calado, Pedro Miguel Neves, Teresa Santos, Paula Ravasco. The Effect of Flaxseed in Breast Cancer: A Literature Review. Front Nutr. 2018; 5: 4. PMID: 29468163
  10. Ana Calado, Pedro Miguel Neves, Teresa Santos, Paula Ravasco. The Effect of Flaxseed in Breast Cancer: A Literature Review. Front Nutr. 2018; 5: 4. PMID: 29468163
  11. Mani UV, Mani I, Biswas M, Kumar SN. An open-label study on the effect of flax seed powder (Linum usitatissimum) supplementation in the management of diabetes mellitus.. J Diet Suppl. 2011 Sep;8(3):257-65. PMID: 22432725
  12. Silke K. Schagen, Vasiliki A. Zampeli, Evgenia Makrantonaki, Christos C. Zouboulis. Discovering the link between nutrition and skin aging. Dermatoendocrinol. 2012 Jul 1; 4(3): 298–307. PMID: 23467449
  13. Mark G Rubin, Katherine Kim, Alan C Logan. Acne vulgaris, mental health and omega-3 fatty acids: a report of cases. Lipids Health Dis. 2008; 7: 36. PMID: 18851733
  14. Setayesh M, Sadeghifar AR, Nakhaee N, Kamalinejad M, Rezaeizadeh H. A Topical Gel From Flax Seed Oil Compared With Hand Splint in Carpal Tunnel Syndrome: A Randomized Clinical Trial.. J Evid Based Complementary Altern Med. 2017 Jul;22(3):462-467. PMID: 27909031