కండరాల క్షీణత - Muscular Dystrophy in Telugu

Dr. Ayush PandeyMBBS,PG Diploma

March 29, 2019

March 06, 2020

కండరాల క్షీణత
కండరాల క్షీణత

కండరాల క్షీణత అంటే ఏమిటి?

కండరాల క్షీణత లేక మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ అంటే క్రమ క్రమంగా కండరాల ద్రవ్యరాశిని కోల్పోవడం. కొన్నిరోగాల సమూహంవల్ల ఈ కండర క్షీణత ఏర్పడుతుంది. తద్వారా తీవ్ర కండరాల బలహీనతకు దారి తీసి చివరకు ప్రాణాంతక పరిస్థితి దాపురిస్తుంది.

కండరాల క్షీణతలలో  వివిధ రకాలున్నాయి:

  • డ్యూచెన్నె అనబడే కండరాల క్షీణత - చిన్న పిల్లల్లో కనిపిస్తుంది.
  • మయోటోనిక్ కండరాల రక్షీణత - ప్రగతిశీల కండరాల బలహీనత లేదా కండరాల వృధా, ఇందులో మొదట చిన్న కండరాలు దెబ్బ తింటాయి. ఇది పురుషులు మరియు స్త్రీలను సమాన పౌనఃపున్యంతో దెబ్బతీస్తుంది.
  • ఫాసియోస్కాపులోహుమెరల్ కండరాల క్షీణత (Facioscapulohumeral MD) - ముఖం, భుజాలు, చేతులు మరియు పిక్కల్ని దెబ్బ తీస్తుందిది.
  • బెకెర్ కండరాల క్షీణత  - ఎక్కువగా మగపిల్లలకు సంభవిస్తుందిదిది, అయితే డుచెన్నే కండరాల క్షీణత కంటే తక్కువ తీవ్రతను కల్గిఉంటుంది
  • అంగాల-నడికట్టు (limb girdle MD) - భుజం మరియు తుంటి కండరాలు వంటి పెద్ద కండరాలను దెబ్బ తీస్తుందిది
  • ఒకులోఫారింగియల్ కండరాల క్షీణత (Oculopharyngeal MD) - జీవిత తరువాత దశ  సంవత్సరాలలో (అంటే 50 సంవత్సరాల పైన) ఈ జబ్బు ప్రారంభమవుతుంది మరియు ఇది కళ్ళు మరియు గొంతు కండరాలను దెబ్బ తీస్తుంది.
  • ఎమిరీ-డ్రిఫస్ కండరాల క్షీణత (Emery-Dreifuss MD) - యవ్వనం తొలిదశలో మొదలవుతుంది మరియు చేతులు, మెడ మరియు పాదాల్లో కండరాల సంకోచాలు ఏర్పడుతాయ.

దీని ప్రధాన సంకేతాలు మరియు లక్షణాలు ఏమిటి?

ప్రారంభ లక్షణాలు:

  • అసాధారణమైన నడకతీరు
  • కండరాలలో పెడసరం మరియు నొప్పి
  • పరుగెత్తేటపుడు మరియు దూకుతున్నపుడు చాలా కష్టం కల్గడం.
  • కూర్చోవడం, లేవడం కష్టమైపోవడం
  • కాలి మడమలపైన నడవడం
  • నేర్చుకోవడంలో మరియు మాట్లాడడంలో అశక్తత  
  • తరచుగా పడిపోవడం

కాలక్రమాన వచ్చే (ప్రోగ్రసివ్) లక్షణాలు:

  • కదలికలు పరిమితమై పోవడం
  • శ్వాస సమస్యలు
  • వెన్నెముక వక్రత
  • బలహీనమైన గుండె కండరాలు
  • మింగడంలో సమస్యలు
  • తగ్గిన ఆయుర్దాయం

దీనికి ప్రధాన కారణాలు ఏమిటి?

కండరాల క్షీణత (MD) అనేది జన్యువులలో ఉత్పరివర్తనల వలన సంభవించే జన్యుపరమైన రుగ్మత, ఈ జన్యువులు “డిస్ట్రోఫిన్” అని పిలువబడే కండర ప్రోటీన్ ఉత్పత్తికి బాధ్యత వహిస్తుంది. కండరాల క్షీణత యొక్క కుటుంబ చరిత్ర ఉన్న వ్యక్తి ఈ రుగ్మత బారిన పడే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. .

దీనిని ఎలా నిర్ధారణ చేస్తారు మరియు దీనికి చికిత్స ఏమిటి?

నిర్ధారణ:

  • నిలబడడంలో, వస్తువుల్ని ఎత్తడంలో లేదా ఆటలు ఆడ్డంలో కష్టం కలగడం వంటి లక్షణాలను వ్యాధి నిర్ధారణ పరీక్ష పరిశోధన జరుపుతుంది.
  • కుటుంబ చరిత్రను విశ్లేషించడం
  • శారీరక పరిక్ష     
  • క్రియేటిన్ కైనేస్ ను అంచనా వేసే రక్త పరీక్ష. కండరాలు దెబ్బతిన్నపుడు క్రియేటిన్ కైనేస్ రక్తంలోకి విడుదలవుతుంది. మరియు కండరాల కణాలు వ్యతిరేకంగా పని చేసే ప్రతిరక్షకాలను గుర్తించడం కోసం ఈ రక్త పరీక్ష.
  • కండరాల సంకోచాలు మరియు నరాల ప్రేరణలను పరిశీలించడానికి కండరాల మరియు నరాలపై ఎలక్ట్రికల్ పరీక్ష
  • కండరాల కణజాలంలో ప్రోటీన్లను సూక్ష్మ దర్శిని కింద పరిశీలించడానికి కండరకణజాల పరీక్ష (muscle biopsy), ఈ పరీక్ష కండర నమూనాను శరీరం  నుండి తీసుకునే ప్రక్రియను కలిగిఉంటుంది.
  • MRI మరియు CT స్కాన్ ప్రభావిత కండరాల వివరణాత్మక చిత్రాలను వీక్షించడానికి మరియు కండరాల నష్టాన్ని గుర్తించడానికి
  • శ్వాస మరియు గుండె లక్షణాలను పర్యవేక్షించడానికి ఛాతీ ఎక్స్-రే, ECG మరియు 2D ఎకోకార్డియోగ్రామ్
  • డిస్ట్రోఫిన్ జన్యువులో ఉత్పరివర్తనాలను పరిశీలించడానికి జన్యు పరీక్ష

చికిత్స:

  • ప్రస్తుతం, ఈ కండరాల క్షీణత జబ్బుకు (MD) ఎటువంటి నివాణా చికిత్స లేదు.
  • కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ మరియు గుండెరోగ ఔషధాల వంటి మందులు కండర క్షీణత (MD) యొక్క పురోగతిని మందగిస్తాయి మరియు లక్షణాలను తగ్గించడానికి సహాయపడతాయి. డ్యూచెన్నే కండర క్షీణత చికిత్సకు ఇటెప్లిర్సెన్ (Eteplirsen) అనే ఒక కొత్త ఔషధం వచ్చింది   .
  • సాధారణ వ్యాయామాలు అవయవాల యొక్క అనివార్య లోపలి కదలికను నిరోధించవచ్చు.
  • ఆక్సిజన్ డెలివరీ మెరుగుపరచడానికి శ్వాస సహాయం
  • రోగి కదిలేందుకు వీలుగా ఉండటానికి “మొబిలిటీ ఎయిడ్స్” పనికొస్తాయి
  • కండరాలు మరియు స్నాయువుల్ని విస్తరించి ఉంచి సౌకర్యవంతంగా ఉంచడానికి బ్రేస్లు సహాయపడతాయి.
  • వెన్నెముక వక్రతను సరిచేయడానికి శస్త్రచికిత్స సిఫార్సు చేయబడింది.



వనరులు

  1. National Health Service [Internet]. UK; Muscular dystrophy.
  2. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Muscular Dystrophy.
  3. Center for Disease Control and Prevention [internet], Atlanta (GA): US Department of Health and Human Services; Muscular Dystrophy.
  4. National Institute of Neurological Disorders and Stroke [internet]. US Department of Health and Human Services; Muscular Dystrophy Information Page.
  5. Better health channel. Department of Health and Human Services [internet]. State government of Victoria; Muscular dystrophy.

కండరాల క్షీణత వైద్యులు

Dr. Hemanth Kumar Dr. Hemanth Kumar Neurology
3 वर्षों का अनुभव
Dr. Deepak Chandra Prakash Dr. Deepak Chandra Prakash Neurology
10 वर्षों का अनुभव
Dr Madan Mohan Gupta Dr Madan Mohan Gupta Neurology
7 वर्षों का अनुभव
Dr. Virender K Sheorain Dr. Virender K Sheorain Neurology
19 वर्षों का अनुभव
ఆడియో కొద్దిగా ఆలస్యం కావచ్చు

కండరాల క్షీణత కొరకు మందులు

కండరాల క్షీణత के लिए बहुत दवाइयां उपलब्ध हैं। नीचे यह सारी दवाइयां दी गयी हैं। लेकिन ध्यान रहे कि डॉक्टर से सलाह किये बिना आप कृपया कोई भी दवाई न लें। बिना डॉक्टर की सलाह से दवाई लेने से आपकी सेहत को गंभीर नुक्सान हो सकता है।