విటమిన్ బి12: వనరులు, ప్రయోజనాలు మరియు దుష్ప్రభావాలు - Vitamin B12: Sources, Benefits and Side Effects in Telugu

విటమిన్ బి12, జంతు ఆహార పదార్థాలలో సహజంగానే ఉంటుంది. మీరు గనక ఒకవేళ మాంసాహారి అయినచో, మీరు ఈ క్రింది వనరులను మామూలు మీ దినసరి ఆహారములో చేర్చుకోవచ్చు:

• పాలు మరియు క్రీము, మీగడ (రికోటా మీగడ, మొజ్జరెల్లా మీగడ, స్విస్ మీగడ), కొట్టం మీగడ (పనీర్), పెరుగు లేదా దహీ వంటి పాడి ఉత్పత్తులు
• గ్రుడ్లు
• సాల్మన్, ట్రౌట్, సర్దినెస్ లేదా టునా వంటి చేపలు
• ష్రింప్
• క్లామ్స్
• ఓయిస్టెర్
• పోర్క్ (పంది మాంసము)
• కాలేయము
• హ్యామ్
• చికెన్ బ్రెస్ట్

ఒకవేళ మీరు నిర్బంధంగా శాకాహార తిండి (వేగాన్) మీద (శాకాహారి, పాడి-లేని ఆహారం) ఉంటే, లేదా లాక్టోజ్ ను తట్టుకోలేనివారైతే (పాల ఉత్పత్తులను జీర్ణం చేసుకోలేకుంటే), మీరు మీ ఆహారములో ఈ క్రింది వనరులను చేర్చుకోవచ్చు:

• ఆల్మండ్ పాలు
• సోయా పాలు
• కొబ్బరి పాలు
• యీస్ట్
• సమృద్ధపరచబడిన బ్రేక్‌ఫాస్ట్ సిరియల్స్
• బచ్చలి కూర మరియు కాలే వంటి ఆకుపచ్చని ఆకుకూరలు

ఈ వనరులే కాకుండా, విటమిన్ బి12 అనుబంధ పోషకముగా కూడా లభ్యతలో ఉంది, అది శాకాహారులకు అవసరం కావచ్చు, ఐతే వైద్యుడి లిఖిత సలహా లేకుండా వాటిని తీసుకోకూడదు అని సిఫారసు చేయబడుతోంది. విటమిన్ బి12, బి కాంప్లెక్స్ అనుబంధ పోషకాల్లో కూడా ఉంది, దీనిని తీసుకోవడానికి కూడా వైద్యుడిని సంప్రదించాల్సి ఉంటుంది.

(ఇంకా చదవండి: సోయాబీన్ ప్రయోజనాలు)

విటమిన్ బి12 అనేది మీ చర్మము, జుట్టు మరియు గోళ్ళకు ఒక కీలకమైన విటమిన్ మరియు వాటిని ఆరోగ్యంగా ఉంచుటలో సహాయపడుతుంది. ఇది చర్మము సరైన సజలీకరణ మరియు తగిన తేమను కలిగియుండేలా చూసుకుంటుంది, అలా చర్మము పొడిబారకుండా నివారించుటలో సహాయపడుతుంది. విటమిన్ బి12 తరచుగా చర్మ క్రీములు మరియు లోషన్లలో ఉంటుంది, మరియు పొడి చర్మము ఉండే వ్యక్తులకు ప్రయోజనకారిగా కనుగొనబడింది. ఈ కారణాల వల్ల, ఇది ఎగ్జిమా వంటి పొడి చర్మముతో కూడిన రుగ్మతలకు చికిత్స చేయుటలో మరియు నివారించుటలో కూడా ఉపయోగకరమైనదిగా ఉంటుంది. పైపూతగా విటమిన్ బి12 వాడకము, ఎగ్జిమాకు చికిత్సలో, ప్రత్యేకించి పిల్లలలో ప్రయోజనకరమైనదిగా కనుగొనబడింది.

 విటమిన్ బి12 యొక్క లోపము, చర్మం యొక్క హైపర్ పిగ్మెంటేషన్, వంటి ఇతర అనేక చర్మసంబంధిత చిహ్నాలతో (చర్మముపై ముదురు మచ్చలు ఏర్పడేలా అధికమైన పిగ్మెంటేషన్) మరియు విటిలిగో (మచ్చలలో చర్మం రంగు కోల్పోవుట)తో కూడి ఉంటుంది.

అయినప్పటికీ, విటమిన్ బి12 యొక్క లోపము కారణంగా చర్మము యొక్క హైపర్ పిగ్మెంటేషన్ ను వెనక్కి మళ్ళించవచ్చు. కండరాల లోపలికి ఇచ్చే సయానోకోబలామిన్ ఇంజెక్షన్లు పిగ్మెంటేషన్ ను తగ్గించగలవని మరియు ప్రభావిత ప్రదేశములో చర్మం రంగును మామూలు స్థితికి తీసుకువచ్చే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయని పరిశోధనా నిరూపణలు సూచించాయి.

ఇది కాకుండా, విటమిన్ బి12 గాయాలు మానేలా చేయుటలో సహాయపడుతుందని సుపరిచితము. చర్మముపై పైపూతగా విటమిన్ బి12, గాయము మానిపోయే శారీరక ప్రక్రియను పెంపొందిస్తుంది. విటమిన్ బి12 జుట్టు మరియు గోళ్ళ ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందిస్తున్నందువల్ల, ఈ విటమిన్ యొక్క లోపము తరచుగా గోళ్ళు మరియు జుట్టు చిట్లిపోవడసనికి దారి తీస్తుంది. ఈ చిహ్నాలను నివారించుటకై, మీ ఆహారములో మరింత విటమిన్ బి12 ని చేర్చవలసిందిగా సలహా ఇవ్వబడుతోంది. మీ జుట్టు మరియు చర్మమును పెంపొందించుట కొరకు మీరు కౌంటర్ వద్ద ఉత్పత్తులను కూడా ఎంచుకోవచ్చు.

ఇంతకుముందు చెప్పినట్లుగా, విటమిన్ బి12 మీ చర్మం మరియుమీ నోటి మ్యుకోసాను కలిగి ఉండే శ్లేష్మ పొరల ఆరోగ్యానికి ఆవశ్యకము.

ఈ విటమిన్ యొక్క లోపము సాధారణంగా ఈ క్రిందివాటితో కూడి ఉంటుంది:

• యాంగులర్ స్టొమటైటిస్: నోటి అంగిళ్ళలో మంట కలుగుట
• గ్లాస్సిటిస్: నాలుక యొక్క మంట
• ఆఫ్థస్ అల్సర్లు మరియు ఆఫ్థస్ స్టొమటైటిస్: నోటి లోపల చిన్న మరియు ఇరుకైన చారికలు

అందువల్ల, ఈ స్థితులను నివారించడానికి మరియు మీ నోటి కుహరము యొక్క అత్యుత్తమ ఆరోగ్యాన్ని నిర్వహించుకోవడానికి గాను, విటమిన్ బి12 సమృద్ధంగా ఉన్న ఆహారాలను తీసుకోవలసిందిగా సిఫారసు చేయబడుతోంది.

(ఇంకా చదవండి: మంట కలిగించు వ్యాధులు)

విటమిన్ బి12 లోపము గల రక్తహీనత లేదా పెర్నీషియస్ అనీమియాఅనేది, పేరులో ఉన్నట్టుగా విటమిన్ బి12 లోపము కారణంగా శరీరము తగినన్ని ఎర్ర రక్త కణాలను ఉత్పత్తి చేయలేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు కలుగుతుంది.

ఈ రకం రక్తహీనతలో, రక్తములో ఎర్రరక్తకణాలు మామూలు సంఖ్య కంటే తక్కువ సంఖ్యలో ఉంటాయి, అవి పెద్ద సైజులో ఉంటాయి. ఎర్ర రక్త కణాల విభజనలో విటమిన్ బి12 సహాయపడుతుంది, మరియు దీని లోపములో, ఎర్ర రక్తకణాలు పెద్దగా అవుతాయి మరియు సరిగ్గా రూపొందవు. విటమిన్ బి12 యొక్క ఆహార సంబంధిత లోపము వల్ల గానీ లేదా శరీరముచే తక్కువగా గ్రహించబడటం వల్ల గానీ ఇది ఏర్పడుతుంది.

వేగాన్లు లేదా శాకాహారులలో ఈ లోపము సర్వ సామాన్యంగా ఉంటుంది. అతిహానికరమైన రక్తహీనత (పర్నీషియస్ అనీమియా) యొక్క లక్షణాలు: ఆయాసము, కడుపులో వికారము, మలబద్ధకము, వాంతులు, తలనొప్పి మరియు నరాలు దెబ్బతినియున్న తీవ్రమైన కేసులలో, వ్రేళ్ళలో తిమ్మిరి భావన లేదా మొద్దుబారటం ఉంటుంది.

ఈ వ్యాధిని నివారించడానికి గాను, మీ ఆహారములో తగినంత పరిమాణములో విటమిన్ బి B12 తీసుకోవాల్సిందిగా సిఫారసు చేయడమైనది.

విటమిన్ బి12 యొక్క లోపము శరీరములో హోమోసిస్టీన్ యొక్క పెరిగిన స్థాయితో కూడి ఉంటుంది.  హోమోసిస్టీన్  అనేది శరీరములో ఉండే ఒక ఎమినో ఆసిడ్, దాని అధిక స్థాయిలు హానికరంగా ఉంటాయి. ఇది కార్డియోవాస్కులర్ రుగ్మతల ముప్పు ఎక్కువ కావడానికి కారణమవుతుంది మరియు గుండె పోటులకు సంభావ్య ముప్పుకారకంగా ఉంటుంది. రక్తములో హోమోసిస్టీన్ పెరిగిన స్థాయిలు గుండె పోటుతో సహా కార్డియోవాస్కులర్ రుగ్మతల ముప్పు ఎక్కువ కావడానికి కారణమవుతాయి మరియు  స్ట్రోక్  వచ్చే అవకాశాలను 20% పెంచుతాయి. ఈ అమినో ఆసిడ్ యొక్క అధిక స్థాయిలు విటమిన్ బి12 లోపముతో ముడిపడి ఉన్నందువల్ల, విటమిన్ బి12 సమృద్ధంగా ఉన్న ఆహారాలతో మీ తిండిని సుసంపన్నం చేయడం మీ గుండెపై ఒక రక్షణాత్మక పాత్రను పోషించవచ్చు.

విటమిన్ బి12 తో అనుబంధపోషకాన్ని అందించడం వల్ల గుండెపై ఒక రక్షణాత్మక ప్రభావం ఉండవచ్చనే ఈ భావనను పరిశోధనా నిరూపణలు కూడా బలపరచాయి. ఈ ఆవశ్యకతకు గాను, విటమిన్ బి12 లోపముతో బాధపడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉన్న శాకాహారులకు ఈ అనుబంధ పోషకాలు తరచుగా వైద్యులచే సూచించబడుతున్నాయి. అయినప్పటికీ వారు వైద్యుని ప్రిస్క్రిప్షన్ లేకుండా వాటిని తీసుకోకూడదు.

ఇదివరకే పేర్కొనబడినట్లుగా, మీ శరీరములో అనేక ఇతర హానికారక ప్రభావాలు కలిగియున్న హోమోసిస్టీన్ స్థాయిల తగ్గుదలకు విటమిన్ బి12 సహాయపడుతుంది. హోమోసిస్టీన్ యొక్క పెరిగిన స్థాయిలు వయో- సంబంధమైన కండరాల నాశనము నకు లేదా కళ్ళలో AMD (వయసు పెరిగే కొద్దీ చూపు కోల్పోవుట/ మసకబారుట) కు ఒక ముప్పు కారకముగా కనుగొనబడింది. హోమోసిస్టీన్ యొక్క అధిక స్థాయిలు మరియు విటమిన్ బి12 యొక్క లోపము, మార్పు చేయగల ఒక ముప్పు కారకము, కండరాల నాశనము చోటు చేసుకోక ముందే మీ ఆహారములో విటమిన్ బి12 సమృద్ధంగా ఉన్న ఆహారాలను చేర్చడం ద్వారా దీనిని సరిచేసుకోవచ్చు. విటమిన్ బి 12 తో ప్రతిరోజూ అనుబంధపోషకాలను తీసుకుంటే AMD యొక్క ముప్పును తగ్గించవచ్చునని అనేక అధ్యయనాలు సూచించాయి. 

విటమిన్ బి12 తక్కువగా ఉన్న అల్పమైన ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల, శరీరములో హోమోసిస్టీన్ స్థాయిలను పెంచే అవకాశం ఉంటుంది, అది   ఆల్జీమర్స్ లేదా మెదడుకు హాని కలిగించే డిమెన్షియా,వంటి తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు హేతువు అవుతుంది. హోమోసిస్టీన్ యొక్క అధిక స్థాయి యొక్క ఇతర సాధారణ పర్యవసానాలుగా ఏకాగ్రత లోపము మరియు తీర్పరితనము లేమి ఉంటాయి. అయినప్పటికీ, వివిధ పరిశోధకుల ప్రకారము విటమిన్ బి12 మరియు ఫోలిక్ ఆసిడ్ యొక్క అనుబంధపోషకాహారాలతో ఈ ప్రభావాలను వెనక్కి మళ్ళించగలము. విటమిన్ బి 12 యొక్క సాధారణ స్థాయి ఉన్న వ్యక్తులలో సైతమూ ఇది సహాయకారిగా కనిపించింది.

క్రుంగుబాటు అనేది, భారతీయ జనాభాలో 4.5% మందికి పైగా వ్యక్తులను ప్రభావితం చేస్తున్న విషాదము, ఆసక్తి లేకపోవడం మరియు నిరాశావాదము యొక్క ఎడతెగని భావనల ఒక భావనా రుగ్మత. గర్భధారణ కాలములో ఎడతెగని భావనల ఒడిదుడుకులు మరియు హార్మోను మార్పుల కారణంగా గర్భవతులలో క్రుంగుబాటు సంభవించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. విటమిన్ బి12 యొక్క లోపము క్రుంగుబాటు మరియు విషాద భావనలను మరింతగా పెంచుతుంది.

కమ్యూనిటీ-వలస కుటుంబాల్లోని మహిళల్లో జరిపిన ఒక అధ్యయనములో, విటమిన్ బి12 యొక్క లోపము తీవ్రమైన క్రుంగుబాటు యొక్క ముప్పు రెట్టింపు పెరుగుదలకు కారణమయిందని తెలిసింది. క్రుంగుబాటుకు యాంటీడిప్రెసెంట్లతో కూడిన సాంప్రదాయక చికిత్సతో పాటుగా విటమిన్ బి12 తో అనుబంధపోషకము ఇవ్వడం కూడా దాని యాజమాన్యములో సహాయకారిగా కనుగొనబడింది.

విటమిన్ బి12 యొక్క లోపము మరియు హోమోసిస్టీన్ యొక్క పెరిగిన స్థాయి ఎముకల సాంద్రతపై ప్రభావము కలిగిఉంటుంది మరియు ఫ్రాక్చర్లు మరియు పడిపోయే ప్రమాదాలను పెంచుతుంది. ఈ ప్రభావాలు తరచుగా మహిళల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి, మరియు విటమిన్ బి12 యొక్క లోపము ఒక గణనీయమైన, అయినా సరే ఓస్టియోపొరోసిస్కొరకు మార్చదగిన ప్రమాద కారకాంశముగా ఉంటుంది. విటమిన్ బి12 తక్కువ స్థాయిలో ఉన్న మహిళలు ఓస్టియోపొరాసిస్ ని వృద్ధి చేసుకునే సాధ్యత ఎక్కువగా ఉంటుందని ఋజువయింది.

మెనోపాజ్ అనంతర దశలోని మహిళల్లో విటమిన్ బి12 యొక్క స్థాయిలు అధికం కావడం వల్ల ఎముకల ఆరోగ్యం మెరుగవుతుందని మరియు ఫ్రాక్చర్ల ప్రమాదమును తగ్గిస్తుందనీ అధ్యయనాలు సూచించాయి. విటమిన్ బి12 యొక్క తక్కువ స్థాయిలు మహిళల్లో తరచుగా ఎముకల లేమికి, ప్రత్యేకించి తుంటి చుట్టూ ఎముకల లేమికి కారణమవుతుంది.

మహిళల్లో ఎముకల ఆరోగ్యమును పునరుద్ధరించుటయే కాకుండా, విటమిన్ బి12 కొన్ని రకాల క్యాన్సర్యొక్క తక్కువ ముప్పుతో కూడి ఉంటుంది. విటమిన్ బి12 ని తీసుకోవడం వల్ల రొమ్ము క్యాన్సర్యొక్క ముప్పు తక్కువగా ఉన్నట్లుగా అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.

అందుకనే మహిళల ఆహారములో విటమిన్ బి12 యొక్క ఆహార వనరులను చేర్చడం ఎంతో ప్రయోజనకారిగా ఉంటుంది.