myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

సున్నపురాయిని సాధారణంగా హిందీలో ‘చునా’ అని పిలుస్తారు, ఇది ఒక రకమైన అవక్షేపణ రాయి (నీటిలో అడుగున చేరి బురదకట్టడం ద్వారా సున్నపురాయిగా ఏర్పడడం). నిర్మాణ వస్తువుగా సున్నపురాయిని విస్తారంగా ఉపయోగీస్తారు. సున్నపురాయిని రసాయన పరిశ్రమలో కూడా సున్నం తయారు చేయడానికి ఒక ముఖ్యమైన వస్తువుగా వాసికెక్కింది.

సున్నపురాయి ఏర్పడటానికి ప్రధాన మార్గాలు భాష్పీభవనం (ఆవిరికావటం) ద్వారా చేసే  ప్రక్రియ ఒకటి కాగా సూక్ష్మజీవుల సహాయంతో చేసే మార్గం మరొకటి. సున్నపురాయి యొక్క ముఖ్య భాగాలు సముద్రపు జీవులు-నత్తలు (molluscs), ఫోరామ్లు (forams) మరియు పగడాలు (corals). ఖటికాయితము లేదా కాల్సైట్ మరియు అరగొనైట్ వంటి సమ్మేళనం కాల్షియం కార్బోనేట్ యొక్క స్పటిక రూపాలు సున్నపురాయిగా ఏర్పడే ప్రధాన ఖనిజాలు.

సున్నపురాయి దాని ఆరోగ్య ప్రయోజనాల కోసం ఆయుర్వేదంలో ప్రస్తావించబడింది. తన గ్రంథం 'అష్టాంగ హృదయం' (Ashtanga Hrudayam) లో మహర్షి భగభత (Bhagbata) సున్నపురాయి గురించి చెబుతూ మానవుల్లో సుమారు డెబ్భై వ్యాధుల్ని నయం చేయడానికి వాడదగిన మందు వస్తువుగా సున్నపురాయిని పేర్కొన్నారు.

అనేక చికిత్సలు కూడా సున్నపురాయిలో సమృద్ధిగా ఉన్న ఖనిజాల కారణంగా  దాన్ని చికిత్సల్లో ఉపయోగించాలని సిఫార్సు చేస్తాయి. సున్నం (కాల్షియం) యొక్క గొప్ప ఒనరు, సున్నపురాయి. ఈ వ్యాసంలో సున్నపురాయి గురించిన  అనేక ప్రయోజనాలను వివరించడం జరిగింది.

సున్నపురాయి గురించిన కొన్ని ప్రాథమిక వాస్తవాలు

  • రసాయనిక పేరు: కాల్షియం కార్బొనేట్
  • రసాయనిక ఫార్ములా: CaCO3
  • సాధారణ పేరు: చునా, సున్నపురాయి
  • ఎక్కువగా కనబడే ప్రదేశాలు: తీరప్రాంతాలలో, సముద్ర తీరం సమీపంలో
  1. సున్నపురాయి ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు - Health Benefits of Limestone in Telugu
  2. సున్నపురాయి యొక్క ఇతర ప్రయోజనాలు - Other benefits of limestone in Telugu
  3. సున్నపురాయి పొడి - Limestone powder in Telugu
  4. సున్నపురాయి యొక్క దుష్ప్రభావాలు - Side effects of limestone in Telugu

సున్నపురాయిని రసాయనికంగా ‘కాల్షియం కార్బొనేట్’ అని పిలుస్తారు మరియు సున్నపురాయిలో సున్నమే అధికంగా ఉంటుంది. సున్నం ఒకటే కాకుండా, ఇతర ఖనిజాలకు కూడా సున్నపురాయి నిలయం, కనుకనే సున్నం ఆరోగ్యానికి ఓ మంచి  వస్తువుగా పేరుమోసింది. తమలపాకుల (పాన్) తో పాటు సున్నం సేవించడం (తినడం) అనేది భారతదేశంలో సర్వ సాధారణం. సున్నపురాయికి సంబంధించిన ప్రధాన ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను క్రింద చర్చించబడ్డాయి.

  • ఎముకల్లో అత్యధికంగా ఉండే ఖనిజం కాల్షియం. సున్నపురాయిలో కాల్షియం అధిక మొత్తాలలో ఉంటుంది కాబట్టి పెరిగే పిల్లలకు కాల్షియం ఒక ముఖ్య పోషకపదార్థంగా గుర్తిచబడుతుంది . సిఫార్సు చేయబడిన మోతాదులలో ఆహారంలో క్యాల్షియంను చేర్చడం వలన పిల్లలలో ఎముకలు తగిన స్థాయిలో అభివృద్ధి చెండుతుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.  

  • కాల్షియం సరైన దంత నిర్మాణానికి అవసరం ముఖ్యమైన ఖనిజం, కాల్షియం లోపం అనేక దంత సమస్యలకు కూడా దారి తీస్తుంది. సున్నపురాయి ని క్రమముగా వియోగిస్తే అది నోటి దుర్వాసనను కూడా నివారిస్తుంది.

  • బోలు ఎముకల వ్యాధి మరియు ఆర్థరైటిస్ వంటి వ్యాధులు తరచుగా శరీరంలో కాల్షియం మరియు విటమిన్ D లోపం వల్ల సంభవించవచ్చు.మనము సేవించే ఆహారంలో సున్నం చేర్చడం వలన శరీరానికి కావలసిన కాల్షియం మెరుగైన స్థాయిలో సరఫరా చేయబడి కీళ్లవాపు వ్యాధి వంటి వ్యాధులను నిరోధించవచ్చని అధ్యయనాలు కనుగొన్నాయి.

  • పిండం ఎముకలు ఆరోగ్యంగా ఎదగడానికి కాల్షియం చాలా అవసరం మరియు గర్భిణులు ఆహారంలో సున్నాన్ని కలిపి తీసుకోవడం వలన పురుటి నొప్పుల్నితగ్గించి సాధారణ కాన్పు (నార్మల్ డెలివరీని) కి సహాయపడుతుందని సూచించబడింది.

  • మెదడులో న్యూరాన్స్ (నరాల కణాల) పనితీరుకి  కాల్షియం మరియు విటమిన్ D లు చాలా ముఖ్యం. పెద్ద వయసువారు సున్నపురాయిని తీసుకుంటే అది మెదడు పనితీరును కాపాడుతుంది.

  • కాల్షియం తీసుకోవడం వలన అది కడుపులో గ్యాస్ట్రిక్ ఆసిడ్ ఉత్పత్తిని పెంచుతుంది తద్వారా అది ఆహారం సులువుగా జీర్ణం అయ్యేలా చేస్తుంది. సున్నపురాయి ఇర్రిటబుల్ బౌల్ సిండ్రోమ్ మరియు మలబద్దకం వంటి జీర్ణాశయ రుగ్మతలను కూడా నివారిస్తుంది.

  • సున్నపురాయిలో ఉన్న యాంటీఆక్సిడెంట్ లక్షణాలు గాయాలు త్వరగా నయం కావడానికి సహాయం చేస్తాయి. అంతేకాక ఇది మంచి ఆంటిసెప్టిక్ ఏజెంట్ కూడా, ఈ లక్షణాల వలన సున్నపురాయిని వివిధ ఆయింట్మెంట్లలో కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు.

  1. బలమైన ఎముకలకు సున్నపురాయి - Limestone for stronger bones in Telugu
  2. దంతాలకు సున్నపురాయి - Limestone for teeth in Telugu
  3. కీళ్ళ వాపు కోసం సున్నపురాయి - Limestone for inflammation of joints in Telugu
  4. గర్భం కోసం సున్నపురాయి - Limestone for pregnancy in Telugu
  5. జ్ఞాపకశక్తికి సున్నపురాయి - Limestone for memory in Telugu
  6. జీర్ణక్రియకు సున్నపురాయి - Limestone for digestion in Telugu

బలమైన ఎముకలకు సున్నపురాయి - Limestone for stronger bones in Telugu

పెరుగుతున్న పిల్లలకు భవిష్యత్తులో ఎముక నిర్మాణానికి పునాది వేయడానికి తగినంత ఆహార కాల్షియం అవసరం అవుతుంది. ఎముకల్లో అత్యధికంగా ఉండే ఖనిజం సున్నం. సున్నపురాయిలో సున్నం పెద్ద మొత్తాలలో ఉంటుంది కాబట్టే పెరిగే పిల్లలకు సున్నం తగిన ఆదర్శ ఖనిజంగా భావించబడుతుంది.

సిఫార్సు చేసిన మోతాదులలో ఆహారంలో సున్నాన్ని (క్యాల్షియంను) చేర్చడం వలన పిల్లలలో ఎముకలు తగిన స్థాయిలో అభివృద్ధి చెందుతాయని అధ్యయనాలు కనుగొన్నాయి. పిల్లలకు ఆహారంతోబాటు సరైన స్థాయిల్లో కాల్షియం (సున్నం) ను అందజేస్తే వారు వయస్సుతో బాటు సరైన ఎత్తు పెరిగేందుకు దోహదపడుతుంది.

సాధారణంగా నీరు, పెరుగు, లేదా పప్పులతో కలిపి సున్నాన్ని కూడా చిన్నపిల్లలకు ఇవ్వవలసిందిగా సూచించబడుతోంది.

దంతాలకు సున్నపురాయి - Limestone for teeth in Telugu

సరైన పళ్ళు ఏర్పడటానికి కాల్షియం అవసరం. కాల్షియం లోపం అనేక పళ్ళు మరియు చిగుళ్ల సమస్యలకు దారితీస్తుంది. దవడ పండ్లు దృఢంగా పట్టుగల్గి ఏర్పడడానికి  కాల్షియం లేదా సున్నం చాలా అవసరం.

సున్నపురాయిలో లభించే కాల్షియం నేటి టూత్ పేస్టులలో అధిక పరిమాణంలో ఉండడాన్ని మనమంతా చూస్తున్నాం, కాల్షియం అనేది నేటి టూత్ పేస్టులలో ఉండే ఒక ముఖ్య వస్తువు (ingredient). క్రమం తప్పకుండా సున్నం ఉపయోగిస్తే నోటి దుర్వాసనను నివారించడం సాధ్యపడుతుంది. .

బ్రష్ మీది టూత్ పేస్టుకు కొద్దిగా సున్నాన్ని కూడా చేర్చి పళ్ళను బ్రష్ చేయడం ద్వారా ఆరోగ్యకరమైన దంతాలు మరియు చిగుళ్లు మీ సొంతమవుతాయని సిఫార్సు చేయబడింది.

కీళ్ళ వాపు కోసం సున్నపురాయి - Limestone for inflammation of joints in Telugu

కీళ్లవాపు (ఆర్థరైటిస్) మరియు బోలు ఎముకల వ్యాధి వంటి వ్యాధుల ప్రధాన లక్షణం కీళ్ల యొక్క వాపు (నొప్పితో కూడిన బాధాకరమైన వాపు). ఈ వ్యాధులు తరచుగా శరీరంలో కాల్షియం మరియు విటమిన్ D లోపం వల్ల సంభవించవచ్చు.

మనము సేవించే ఆహారంలో సున్నం చేర్చడం వలన శరీరానికి కావలసిన కాల్షియం మెరుగైన స్థాయిలో సరఫరా చేయబడి కీళ్లవాపు వంటి వ్యాధులను నిరోధించవచ్చని అధ్యయనాలు కనుగొన్నాయి. ఆహారంతో పాటు సున్నాన్ని కూడా సేవించడంవల్ల రోగులలో ఎముక సాంద్రతను మెరుగుపరచడం ద్వారా వాపును తగ్గిస్తుంది. సున్నపురాయి యొక్క యాంటీఆక్సిడెంట్ గుణం కీళ్ళలోని వాపును తగ్గించడంలో పాత్ర పోషిస్తుంది.

గర్భం కోసం సున్నపురాయి - Limestone for pregnancy in Telugu

కాల్షియం గర్భిణీ స్త్రీలకు ఉపకరిస్తుంది, సున్నం యొక్క మరొక ప్రధాన ప్రయోజనం ఇది.. సున్నపురాయి యొక్క కాల్షియం పరిమాణం పిండం యొక్క ఎముక బలాన్ని పెంచడంలో సహాయపడుతుంది మరియు పిండం యొక్క ఆరోగ్యకరమైన పెరుగుదలను ప్రోత్సహిస్తుంది. అంతేకాక, గర్భిణులు ఆహారంలో సున్నాన్ని కలిపి తీసుకోవడం వలన పురుటి నొప్పుల్నితగ్గించి సాధారణ కాన్పు (నార్మల్ డెలివరీని) కావడాన్ని నిర్థారిస్తుందని సూచించబడింది.

ఉత్తమ ఫలితాల కోసం గర్భిణీ స్త్రీలు ప్రతిరోజూ దానిమ్మపండు రసంతో పాటు ఒకింత సున్నాన్ని కూడా చేర్చి తాగాలని సూచించబడింది.ఈ పరికల్పనకు తదుపరి అధ్యయనాల మద్దతు అవసరం.

(మరింత చదువు: గర్భం దాల్చడం ఎలా )

జ్ఞాపకశక్తికి సున్నపురాయి - Limestone for memory in Telugu

మెదడులో న్యూరాన్స్ (నరాల కణాల) పనితీరులో కాల్షియం మరియు విటమిన్ D లు ముఖ్యమైన పాత్రను పోషిస్తాయి. అల్జీమర్స్ వ్యాధికి కాల్షియం జీవక్రియ యొక్క అనియంత్రిత స్థాయిలే ప్రమాద కారకంగా గుర్తించబడ్డాయి. ఇది టౌ మరియు అమిలోయిడ్ బీటా పెప్టైడ్స్ వంటి ప్రోటీన్ల ఉత్పత్తికి దారితీస్తుంది, ఇవి అల్జీమర్స్ వ్యాధి అభివృద్ధికి సంబంధించినవి. ఇది వ్యక్తి యొక్క పనితీరు అభిజ్ఞాత్మకతను (జ్ఞాపకశక్తి మరియు మెదడుకు సంబంధించినది) దెబ్బ తీస్తుంది.

సున్నపురాయిలో కాల్షియం అధికంగా ఉండటం వలన ఇటువంటి రుగ్మతలను నివారించవచ్చు మరియు జ్ఞాపకశక్తిని పెంచడంలో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.

ముసలి వయస్సులో సున్నాన్ని (క్యాల్షియం) సేవించడంవల్ల మెదడు పనితీరుకు ఒక రక్షణ పాత్రను కల్పిస్తుంది.

జీర్ణక్రియకు సున్నపురాయి - Limestone for digestion in Telugu

సున్నాన్ని (కాల్షియంను) ఎక్కువగా తీసుకోవడంవల్ల గ్యాస్ట్రిక్ రసాల స్రావం స్థాయిల్లో పెరుగుదల ఏర్పడుతుంది కాబట్టి ఇది జీర్ణక్రియ ప్రక్రియలో సహాయపడుతుంది.

కాల్షియం కార్బోనేట్ కడుపు అంతర్గత గోడలకు (లైనింగ్కు) కారణమవుతుందని అధ్యయనాలు కనుగొన్నాయి, జీర్ణక్రియలో సహాయపడే ఆమ్లాలు మరియు గ్యాస్ట్రిక్ రసాల స్రావం పెంచడానికి. సున్నపురాయి చేర్చడం వలన, ఇర్రిటబుల్ బౌల్ సిండ్రోమ్ మరియు మలబద్ధకం వంటి జీర్ణ రుగ్మతలను నిరోధించవచ్చు .

సున్నపురాయి కాలేయం యొక్క జీవక్రియ చర్యను కూడా మెరుగుపరుస్తుందని నమ్ముతారు. అందువలన కామెర్లు వంటి కాలేయ పనితీరు రుగ్మతల నిర్వహణ కోసం, సున్నాన్నిచెరకు రసంతో సేవించాల. అయితే, ఈ సిద్ధాంతాన్ని నిర్ధారించడానికి తదుపరి అధ్యయనాలు అవసరం.

ఆరోగ్య ప్రయోజనాలతో పాటుగా, రోజువారీ జీవితంలో సున్నపురాయి ఎన్నో రకాల ఇతర ప్రయోజనాలను కూడా అందిస్తుంది. జీవితంలోని ప్రయోజనాలు, ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు  కాకుండా, జీవితంలో కలిగే ఇతర ప్రయోజనాలు క్రింద వివరంగా చర్చించబడ్డాయి.

  • నీటిని శుభ్రపరిచేందుకు సున్నం: గ్రామీణ ప్రాంతాలలో నీటి వనరులు అధికంగా బావులే ఉంటాయి, అధిక మొత్తంలో ఇనుము ఉండడం వలన ఆమ్లముతో కూడిన నీటిని ఈ బావులు కలిగి ఉంటాయి. యాసిడ్ నీరు గందరగోళంగా ఉంటుంది మరియు పైపులలో, ముఖ్యంగా రాగితో చేసిన వాటిలో, తుప్పు కూడా వస్తుంది. సున్నపురాయి సహాయంతో ఇలాంటి ఆమ్లముతో కూడిన నీటిని శుభ్రం చేయడానికి, ప్రధానంగా ఇనుము మరియు దాని ఉప-ఉత్పత్తుల తొలగింపులో, సున్నపురాయి సహాయపడుతుంది.
  • ఆరోగ్యకరమైన నీటి వనరుల కోసం సున్నం: చెరువులు వంటి నీటి వనరులకు సున్నపురాయి ఒక అద్భుతమైన పూరకమైన ఏజెంట్. చెరువులలోకి సున్నపురాయిని జోడించడంవల్ల మొక్కలు మరియు దానిలో నివసించే ప్రాణులైన చేపల వంటివాటికి పోషకాల లభ్యతను పెంచుతుంది. అయితే సున్నపురాయి విషతత్వాన్ని నిరోధించడానికి తగిన మొత్తంలో మాత్రమే చేరువుల్లో కలపవలసి ఉంటుంది.
  • మట్టి నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో సున్నం: సున్నపురాయిని ఆమ్లాధార నేలల పునరుద్ధరణకు ఉపయోగిస్తారు. ఆమ్లాధార నేలలు పంటల పెరుగుదలను అడ్డుకుంటాయి కనుక ఆమ్లప్రభావం ఎక్కువగుండె భూములను పంటలు తట్టుకోలేవు. అటువంటప్పుడు సున్నపురాయిని అలాంటి ఆమ్లతత్వంతో కూడిన  భూములకు చేర్చవచ్చు. సున్నపురాయి ఆమ్ల పరిమాణాన్నితటస్థీకరణ చేయడంలో సహాయపడుతుంది. అయినప్పటికీ, నెలకు సున్నపురాయిని కలపడానికి ముందు నేల నాణ్యతను తనిఖీ చేసిన తరువాత సున్నపురాయిని భూమిలో కలపడం ముఖ్యం. అంతేకాకుండా, పండించే పంటల్ని మనస్సులో ఉంచుకుని నేల యొక్క ఆమ్లత్వాన్ని సరి చేయాలి, అంటే పండించే పంటకు అవసరమైన సరైన నేల పరిస్థితులను కల్పించాలి.

సున్నపురాయి ప్రాథమికంగా ఒక అవక్షేపణ రాయి అంటే అడుగున పూడిక కట్టడంవల్ల రాయి (sedimentary rock) గా ఏర్పడి ముడి రూపంలో ఖండాలు ఖండాలుగా మనకు లభిస్తుంది. పెద్ద పెద్ద సున్నపు రాళ్ళు చిన్న భాగాలుగా విభజించబడి, నలిగి సున్నపురాయి చూర్ణం తయారవుతుంది.

సాధారణంగా, మార్కెట్లో ప్యాకెట్ రూపంలో సున్నం పొడి లభిస్తుంది.

సున్నపురాయి పొడిని నీరు, పెరుగు, తేనె మొదలైన వాటితో కలిపి వాడతారు.

సూచించిన కనిష్ట మోతాదుల్లో సున్నాన్ని తీసుకున్నప్పుడు సున్నపురాయివల్ల ఆరోగ్యానికి గొప్ప లాభాలను కలిగిస్తుంది. అయినప్పటికీ, నియంత్రణ లేని సున్నం సేవనం క్రింద చర్చించబడిన అనేక దుష్ప్రభావాలకు కారణమవుతుంది.

  • ఆకలి లేకపోవటం, అసాధారణంగా బరువు కోల్పోవడం, వాంతులు , వికారం , కండరములు మరియు ఎముకలలో నొప్పి, తలనొప్పి మరియు పెరిగిన దాహం మరియు అధిక మూత్రవిసర్జన వంటి కొన్ని లక్షణాలను గుర్తించవచ్చు. సున్నాన్ని ఒక అనుబంధక మందుగా తినేవాళ్లలో  బలహీనత మరియు అలసటను అనుభవించటాన్ని గమనించారు. కాబట్టి, సున్నాన్ని సేవించడం ప్రారంభించటానికి ముందు వైద్యుడిని సంప్రదించండి.
  • సరైన పర్యవేక్షణ లేకుండా సున్నాన్ని సేవించడంవల్ల పొట్టలో వాయువు ఏర్పడడం మరియు కడుపుబ్బరం వంటి రుగ్మతలకు కారణం కావచ్చు  .
  • శరీరంలోని కాల్షియం యొక్క అదనపు మొత్తాలు మూత్రపిండాలకు హానికరం. శరీరంలో ఎక్కువైన సున్నం పరిమాణంవల్ల కొందరికి విసర్జించే మూత్రం పరిమాణంలో  తీవ్ర వ్యత్యాసం వంటి కొన్ని మూత్రపిండాల నష్టం సంభవించవచ్చు. సున్నం సేవించడంవల్ల ఇలాంటి దుష్ప్రభావం కలగడం చాలా అరుదు.
  • సున్నం సేవించడంవల్ల వాపు,  మైకము, శ్వాస కష్టాలు, దురద లేదా దద్దుర్లు, ముఖ్యంగా నాలుక, గొంతు, మరియు ముఖ ప్రదేశాల వంటి చోట్లలో, వంటి అసహనీయ (అలెర్జీ) ప్రతిచర్యలు కల్గినట్లైతే తక్షణమే వైద్యుడికి నివేదించాలి.
और पढ़ें ...

References

  1. J Behar, M Hitchings, R D Smyth. Calcium stimulation of gastrin and gastric acid secretion: effect of small doses of calcium carbonate. Gut. 1977 Jun; 18(6): 442–448. PMID: 873325
  2. Dr. Rebecca C. Rossom et al. Calcium and Vitamin D Supplementation and Cognitive Impairment in the Women’s Health Initiative . J Am Geriatr Soc. 2012 Dec; 60(12): 2197–2205. PMID: 23176129
  3. Carolyn J. Crandall et al. Calcium plus Vitamin D Supplementation and Height Loss: Findings from the Women’s Health Initiative Calcium plus Vitamin D Clinical Trial . Menopause. 2016 Dec; 23(12): 1277–1286. PMID: 27483038
  4. JoAnn E. Manson et al. Calcium/Vitamin D Supplementation and Coronary Artery Calcification . Menopause. 2010 Jul; 17(4): 683–691. PMID: 20551849
  5. R Hakim et al. Severe hypercalcemia associated with hydrochlorothiazide and calcium carbonate therapy. Can Med Assoc J. 1979 Sep 8; 121(5): 591–594. PMID: 497950
  6. Landing MA Jarjou et al. Unexpected long-term effects of calcium supplementation in pregnancy on maternal bone outcomes in women with a low calcium intake: a follow-up study. Am J Clin Nutr. 2013 Sep; 98(3): 723–730. PMID: 23902782
  7. K. A. Ward et al. The Effect of Prepubertal Calcium Carbonate Supplementation on Skeletal Development in Gambian Boys—A 12-Year Follow-Up Study. J Clin Endocrinol Metab. 2014 Sep; 99(9): 3169–3176. PMID: 24762110