myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

పుట్టగొడుగు అనేది ఒక రకమైన బూజు (శిలీంధ్రాలు) రకం, ఇది నేలపైన లేదా చెట్ల బెరడుపై పెరుగుతుంది. 3000 కంటే ఎక్కువ రకాల పుట్టగొడుగులన్నాయి, వాటిలో కొన్ని మాత్రమే తినడానికి పనికొస్తాయి. తినదగిన పుట్టగొడుగులు తరచుగా రంగులేనివి లేదా తెలుపు రంగుతో ఉంటాయి. ఇవి గొడుగు ఆకారంలో ఉంటాయి. తరచుగా, పుట్టగొడుగులను ఒక మొక్కగా భావిస్తారు. మొక్కలలో ‘క్లోరోఫిల్’ అనే ఆకుపచ్చ వర్ణద్రవ్యం ఉంటుంది, ఈ వర్ణద్రవ్యం  సూర్యరశ్మితో పాటు, కార్బోహైడ్రేట్ల రూపంలో శక్తిని నిల్వ చేయడానికి సహాయపడుతుంది. మరోవైపు, పుట్టగొడుగులలో క్లోరోఫిల్ ఉండదు, అందువల్ల అవి శక్తిని ఉత్పత్తి చేయలేవు. పుట్టగొడుగులు తమ పోషకాలను పొందడానికి సేంద్రీయ వ్యర్థాల వంటి ఇతర వనరులపై ఆధారపడతాయి.

తినడానికి ఎక్కువగా ఉపయోగించే పుట్టగొడుగుల రకాల్లో ఒకటి ‘అగారికస్ బిస్పోరస్ (Agaricus bisporus)’ లేదా దీన్నే సాధారణ పుట్టగొడుగు అని వ్యవహరిస్తారు. ఇది ఉత్తర అమెరికా మరియు యూరప్ నుండి ఉద్భవించిందని నమ్ముతారు. ప్రస్తుతం, ఈ రకమైన పుట్టగొడుగులను 70 కి పైగా దేశాలలో సాగు చేస్తున్నారు.

పుట్టగొడుగులను వివిధ రకాల వంటకాల్లో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. వీటిని సూప్ మరియు సలాడ్లలో ఉపయోగిస్తారు, గుడ్లు వంటి ఇతర ఆహార పదార్థాలతో, ఆకలిని ప్రేరేపించడానికి, శాండ్‌విచ్‌లలో ఇతర కూరగాయలతో పాటు కలుపుతారు మరియు పిజ్జాల కోసం పాస్తా సాస్ మరియు టాపింగ్స్‌ను తయారు చేయడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు. పుట్టగొడుగులకు అధిక పోషక విలువలు ఉన్నాయి. ఇవి 92% నీటిని కలిగి ఉంటాయి మరియు పొటాషియం మరియు సోడియం యొక్క మంచి సమతుల్యతను కలిగి ఉంటాయి. పుట్టగొడుగులలో కూడా అనేక విటమిన్లు పుష్కలంగా ఉన్నాయి.

పుట్టగొడుగుల గురించిన కొన్ని ప్రాథమిక వాస్తవాలు:

  • బొటానికల్ పేరు: అగారికస్ బిస్పోరస్ (Agaricus bisporus)
  • కుటుంబం: అగారికేసి, రుసులేసి
  • సాధారణ పేరు: సాధారణ పుట్టగొడుగు
  • సంస్కృత నామం: छत्राकम् (చత్రకం)
  • ఉపయోగించే భాగాలు: పుట్టగొడుగు కండ (flesh), కాండం,పై కప్పు 
  • స్థానిక ప్రాంతం మరియు భౌగోళిక విస్తీర్ణం: పుట్టగొడుగులు సాధారణంగా అడవిలో పెరుగుతాయి. కనీసం 60 దేశాలలో ఇరవై రకాల తినదగిన పుట్టగొడుగులను వాణిజ్యపరంగా సాగు చేస్తున్నారు. చైనా, ఫ్రాన్స్, పోలాండ్, నెదర్లాండ్స్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రమాణంలో పుట్టగొడుగులను సాగు చేసే దేశాలు.
  • ఆసక్తికరమైన విషయాలు: పుట్టగొడుగులు సూర్యరశ్మికి గురైనప్పుడు మనుషుల మాదిరిగానే విటమిన్ డిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. పుట్టగొడుగులను ఎనిమిది గంటలు సూర్యరశ్మికి గురిచేస్తే, దాని విటమిన్ డి కంటెంట్ 4,600 రెట్లు పెరుగుతుంది.
  1. పుట్టగొడుగుల పోషక వాస్తవాలు - Mushrooms’ nutrition facts in Telugu
  2. పుట్టగొడుగుల ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు - Health benefits of mushrooms in Telugu
  3. పుట్టగొడుగుల దుష్ప్రభావాలు - Mushrooms side effects in Telugu
  4. ఉపసంహారం - Takeaway in Telugu

పుట్టగొడుగులలో శరీరానికి ఆరోగ్యకరమైనవిగా భావించే అనేక పోషకాలు ఉన్నాయి. పొటాషియం, భాస్వరం, మెగ్నీషియం, సోడియం మరియు కాల్షియం వంటి ఖనిజాలు వీటిలో అధికంగా ఉంటాయి. పుట్టగొడుగులలో విటమిన్ బి 3, బి 9, డి వంటి అనేక విటమిన్లు ఉంటాయి. అవి కూడా కేలరీలను తక్కువగా కల్గి ఉంటాయి మరియు కొవ్వులు కూడా చాలా తక్కువగా (అంటే పరిగణించతగని పరిమాణంలో) ఉంటాయి.

‘యుఎస్‌డిఎ న్యూట్రియంట్ డేటాబేస్’ ప్రకారం 100 గ్రాముల ముడి తెలుపు పుట్టగొడుగుల్లో ఉండే పోషక విలువలు క్రింది విధంగా ఉంటాయి:

పోషకాలు

100 గ్రాముల విలువ

నీరు 

92.45 గ్రా

శక్తి

22 కిలో కేలరీలు

కొవ్వులు (ఫాట్స్)

0.34 గ్రా

ప్రోటీన్

3.09 గ్రా

కార్బోహైడ్రేట్

3.26 గ్రా

పీచుపదార్థాలు (ఫైబర్)

1.0 గ్రా

చక్కెరలు

1.98 గ్రా

 

మినరల్స్

100 గ్రా విలువ

కాల్షియం

3 మి.గ్రా

ఐరన్ (ఇనుము)

0.50 మి.గ్రా

పొటాషియం

318 మి.గ్రా

మెగ్నీషియం

9 మి.గ్రా

సోడియం

5 మి.గ్రా

భాస్వరం

86 మి.గ్రా

జింక్

0.52 మి.గ్రా

 

విటమిన్లు

100 గ్రా విలువ

విటమిన్ బి 1

0.081 మి.గ్రా

విటమిన్ బి 2

0.402 మి.గ్రా

విటమిన్ బి 3

3.607 మి.గ్రా

విటమిన్ బి 6

0.104 మి.గ్రా

విటమిన్ బి 9

17 µg

విటమిన్ బి 12

0.04 .g

విటమిన్ సి

2.1 మి.గ్రా

విటమిన్ డి

0.2 .g

విటమిన్ ఇ

0.01 మి.గ్రా

 

కొవ్వులు / కొవ్వు ఆమ్లాలు

100 గ్రా విలువ

సాచ్యురేటెడ్

0.050 గ్రా

పాలీఅన్శాచ్యురేటెడ్

0.160 గ్రా

  • కొలెస్ట్రాల్ కోసం:అనేక అధ్యయనాలు పుట్టగొడుగులు కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను తగ్గిస్తాయని తెలిపాయి. పుట్టగొడుగులలో బీటా-గ్లూకాన్స్ అధికంగా ఉంటాయి అవి హైపోకొలెస్టమిక్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. పుట్టగొడుగులు మంచి కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను కూడా పెంచినట్లు జంతు ఆధారిత అధ్యయనాలలో తెలిసింది.
  • మధుమేహం కోసం: వివిధ రకాల ఎడిబుల్ (తినగలిగిన) పుట్టగొడుగులపై జరిపిన ప్రీ క్లినికల్ అధ్యయనాలు పుట్టగొడుగులు రక్త చెక్కర స్థాయిలను తగ్గించడంలో ప్రభావంతంగా ఉన్నాయని ఇవి హైపోగ్లైసెమిక్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయని తెలిపాయి.
  • రక్తహీనత కోసం: ఓయెస్టర్ మష్రూమ్ వంటి కొన్ని రకాల  పుట్టగొడుగులు ఐరన్ కు మంచి మూలంగా ఉంటాయి అవి రక్తహీనతను నివారించడానికి సహాయపడతాయి. అలాగే కొన్ని రకాలలో కాపర్ కూడా అధికంగా ఉంటుంది. కాపర్ శరీరం ఐరన్ను శోషించడంలో సహాయపడుతుంది అది కూడా రక్తహీనత చికిత్సకు అవసరం. 
  • ఊబకాయం కోసం: పుట్టగొడుగులలో ఉండే ఎరిటాడెనిన్ మరియు బీటా-గ్లూకాన్లు హైపోలిపిడెమిక్ లక్షణాలు కలిగి ఉన్నట్లు ప్రీ క్లినికల్ అధ్యయనాలు సూచించాయి ఇవి ఊబకాయాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. అంతేకాక బీటా-గ్లూకాన్లు కడుపు నిండిన భావనను  కలిగించి తక్కువ తినేలా చేస్తాయి. అలాగే ఇవి కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను కూడా అదుపులో ఉంచుతాయి.
  • కాన్సర్: అనేక రకాల క్యాన్సర్లకు వ్యతిరేకంగా వివిధ రకాల పుట్టగొడుగులు ప్రభావవంతంగా పని చేస్తాయని ఒక సమీక్షా వ్యాసం తెలిపింది. ప్లూరోటస్ జాతికి చెందిన పుట్టగొడుగు సారాలు పెద్దప్రేగు క్యాన్సర్‌కు వ్యతిరేకంగా పనిలో చేస్తాయి. అగారికస్ అనే పుట్టగొడుగు రొమ్ము క్యాన్సర్‌కు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తుంది.
  • పుట్టగొడుగులు మాక్రోఫేజ్లు మరియు నాచురల్ కిల్లర్ సెల్స్ వంటి ఇమ్యూన్ కణాల పనితీరును  మెరుగుపరచడం ద్వారా రోగనిరోధక శక్తిని మెరుగుపరుస్తాయి. అలాగే ఇవి ఆస్టియోపోరోసిస్ వంటి ఎముకల సమస్యలను తగ్గించడంలో కూడా సహాయపడతాయి
  • పుట్టగొడుగుల వల్ల చర్మ అసహనీయతలు  (అలెర్జీ): కొన్ని రకాల పుట్టగొడుగులతో స్పర్శ కల్గినపుడు అసహనీయతలకు (అలెర్జీ) కారణమవుతుంది. పుట్టగొడుగుల అసహనీయతల యొక్క లక్షణాల్లో చర్మం ఎర్రబడటం, వాపు మరియు దురద ఉంటాయి. ఈ దుష్ప్రభావ ప్రతిచర్యలు సాధారణంగా ప్రాణాంతకం కానప్పటికీ, అవి ఒక వారం వరకు ఉంటాయి. ప్రపంచంలో ఎక్కువగా వినియోగించే పుట్టగొడుగులలో ‘షిటాకే పుట్టగొడుగు’ ఒకటి. షిటాకే పుట్టగొడుగుకు అలెర్జీ ప్రతిచర్యలు చర్మం విస్ఫోటనం ద్వారా వర్గీకరించబడతాయి, ఇవి 10 రోజుల వరకు ఉంటాయి. 

  • పుట్టగొడుగుల వల్ల ఆహార విషతుల్యమవడం: అన్ని రకాల పుట్టగొడుగులు తినదగినవి కావు. ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో పుట్టగొడుగుల విషతుల్యం అయినట్లు నివేదించబడిన అనేక కేసులు నమోదయ్యాయి. అందువల్ల, మీరు తినే రకరకాల పుట్టగొడుగులు ఏవేవి అనేది నిర్ధారించుకోవాలి.

అనేక ఖనిజాలు, విటమిన్లు మరియు బీటా-గ్లూకాన్ వంటి పోలిసకరైడ్లు (carbohydrates) ఉన్నందున పుట్టగొడుగులు అధిక పోషకమైన ఆహారం. ఇవి బరువు తగ్గడానికి సహాయపడతాయి, ఆక్సీకరణ నష్టాన్ని నివారించగలవు, రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి మరియు బోలు ఎముకల వ్యాధి వంటి ఎముక వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. అయినప్పటికీ, పుట్టగొడుగులను తినేటప్పుడు జాగ్రత్త వహించడం మంచిది, ఎందుకంటే కొన్ని అడవి రకాల పుట్టగొడుగులు విషపూరితమైనవి మరియు కొన్ని రకాల పుట్టగొడుగులు అలెర్జీకి కారణమవుతాయి.

और पढ़ें ...

References

  1. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. Basic Report: 11260, Mushrooms, white, raw. National Nutrient Database for Standard Reference Legacy Release [Internet]
  2. Rondanelli M, Opizzi A, Monteferrario F. [The biological activity of beta-glucans]. Minerva Med. 2009 Jun;100(3):237-45. PMID: 19571787
  3. Petr Sima, Luca Vannucci, Vaclav Vetvicka. β-glucans and cholesterol (Review) . Int J Mol Med. 2018 Apr; 41(4): 1799–1808. PMID: 29393350
  4. Jeong SC et al. White button mushroom (Agaricus bisporus) lowers blood glucose and cholesterol levels in diabetic and hypercholesterolemic rats. Nutr Res. 2010 Jan;30(1):49-56. PMID: 20116660
  5. Seema Patel, Arun Goyal. Recent developments in mushrooms as anti-cancer therapeutics: a review . 3 Biotech. 2012 Mar; 2(1): 1–15. PMID: 22582152
  6. Phan CW et al. neurodegenerative diseases: diversity, metabolite, and mechanism. Crit Rev Biotechnol. 2015;35(3):355-68. PMID: 24654802
  7. Akramiene D et al. Effects of beta-glucans on the immune system. Medicina (Kaunas). 2007;43(8):597-606. PMID: 17895634
  8. Erjavec I et al. Mushroom Extracts Decrease Bone Resorption and Improve Bone Formation. Int J Med Mushrooms. 2016;18(7):559-69. PMID: 27649725
  9. Erjavec I et al. Mushroom Extracts Decrease Bone Resorption and Improve Bone Formation. Int J Med Mushrooms. 2016;18(7):559-69. PMID: 27649725
  10. James F. Collins et al. Copper . Adv Nutr. 2011 Nov; 2(6): 520–522. PMID: 22332094
  11. Falandysz J. Selenium in edible mushrooms. J Environ Sci Health C Environ Carcinog Ecotoxicol Rev. 2008 Jul-Sep;26(3):256-99. PMID: 18781538
  12. Tebo Maseko et al. Selenium-Enriched Agaricus bisporus Mushroom Protects against Increase in Gut Permeability ex vivo and Up-Regulates Glutathione Peroxidase 1 and 2 in Hyperthermally-Induced Oxidative Stress in Rats . Nutrients. 2014 Jun; 6(6): 2478–2492. PMID: 24962481
  13. Camila Nemoto de Mendonça et al. Shiitake dermatitis. An Bras Dermatol. 2015 Mar-Apr; 90(2): 276–278. PMID: 25831007
  14. Sevki Hakan Eren et al. Mushroom poisoning: retrospective analysis of 294 cases . Clinics (Sao Paulo). 2010 May; 65(5): 491–496. PMID: 20535367