myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

పోషకాలకు నిలయం ముల్లంగి. ముల్లంగికున్న ప్రత్యేక రుచి మరియు ఆరోగ్య ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ప్రపంచవ్యాప్తంగా దీన్ని తినడానికి వినియోగిస్తారు. క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్, కాలే (ఆకు క్యాబేజి) మరియు టర్నిప్ (శలజమ అనే దుంపకూర) లతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటుంది ముల్లంగి. ముల్లంగి తినడానికి కరకరలాడుతుంటుంది మరియు రసంతో కూడుకుని ఉంటుంది. సాధారణంగా దీన్ని సలాడ్ లాగా పచ్చిగానే తింటారు, అలాగే వివిధ వంటకాలను వండడానికి కూడా వాడతారు. కొన్ని మధ్య మరియు తూర్పు-పశ్చిమ దేశాలకు చెందిన ప్రజలు ముల్లంగి రసాన్ని తాగి ఆస్వాదిస్తారు. ఈ ప్రాంతానికి చెందినదే ముల్లంగి. ఆసియా యొక్క పలు చల్లని వాతావరణం కల్గిన ప్రాంతాలు, దేశాలు నుండి, వివిధ పురాతన నాగరికతలకు ముల్లంగి విస్తరించింది. వినిగర్ మరియు తేనెతో కలిపి ముల్లంగిని ఈజిప్ట్ దేశస్థులు, రోమన్ దేశస్థులు ​​మరియు గ్రీకులు తినేవారని చారిత్రిక రికార్డుల సాక్ష్యాలు తెలుపుతున్నాయి. భారతదేశంలో, ముల్లంగిని వైవిధ్యమైన వైద్య మరియు పాక ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగీస్తారు. ముల్లంగి యొక్క వైద్యపర లక్షణాలను ఒక చైనీయుల సామెత సంగ్రహంగా చెబుతుంది, ఆ సామెత ఇలా ఉంది "ఘాటైన ముల్లంగిని తిని వేడి వేడి టీ తాగుతూ ఆకలితో ఉన్న ఆ డాక్టర్లు మోకాళ్లపై నిల్చుకుని అడుక్కోనివ్వండి.”

ముల్లంగి గురించిన కొన్ని ప్రాథమిక వాస్తవాలు:

  • శాస్త్రీయ నామం: రాఫానస్ రఫానిస్త్రుమ్ సబ్స్ప్. శాటివ్స్ (Raphanus raphanistrum subsp . sativus)
  • కుటుంబము:  బ్రసీకేసియే (Brassicaceae)
  • సాధారణ పేరు: ముల్లంగి, మూలీ  లేదా మూలా
  • సంస్కృత పేరు: నీల్వర్న్
  • ముల్లంగిలో ఉపయోగించే భాగాలు: వేరు (రూట్), విత్తనాలు మరియు ఆకులు
  • స్వదేశం మరియు భౌగోళిక విస్తీర్ణం: నేడు వివిధ రకాల ముల్లంగిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా పండించడం మనం చూస్తున్నాం. దీన్ని ఉత్తర అమెరికా, ఉష్ణమండల ఆసియా, మరియు మధ్యధరా సముద్రతీర ప్రాంతాలలో విరివిగా పండించడం జరుగుతోంది. పశ్చిమ బెంగాల్, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్, కర్నాటక, పంజాబ్, అస్సాం రాష్ట్రాలు భారతదేశంలో ప్రధానంగా  ముల్లంగిని పండిస్తున్నాయి. .
  • ఆసక్తికరమైన నిజాలు: ఈజిప్ట్లోని పిరమిడ్ల నిర్మాణ సమయంలో, కార్మికులకు  ముల్లంగి గడ్డల్ని దినబత్తెం (రేషన్) రూపంలో .
    మెక్సికోలోని ఓక్సాకా అని పిలువబడే ఒక నగరం డిసెంబరు 23వ తేదీ నాడు వార్షికంగా  ముల్లంగి ఉత్సవాన్ని “ముల్లంగి వార్షిక రాత్రి”గా జరుపుకుంటుంది, భారీ భారీ ముల్లంగి గడ్డల్ని చెక్కే విన్యాసాలకు ఈ  ఉత్సవం అంకితం.
    అమెరికన్లకు పరిచయం చేసిన మొట్టమొదటి యూరోపియన్ పంటల్లో ముల్లంగి కూడా ఒకటి.
  1. ముల్లంగి రకాలు మరియు సాగు - Varieties and cultivation of radish in Telugu
  2. ముల్లంగి పోషణ వాస్తవాలు - Radish nutrition facts in Telugu
  3. ముల్లంగి ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు - Radish health benefits in Telugu
  4. ముల్లంగి దుష్ప్రభావాలు - Radish side effects in Telugu
  5. ఉపసంహారం - Takeaway in Telugu

త్వరితంగా పండే పంట ముల్లంగి. దీన్ని సాధారణంగా అంతర పంటగా లేదా ఇతర కూరగాయలతో పాటు అనుబంధ పంటగా, అంటే ఇతర పంటల వరుసల మధ్య విత్తి ముల్లంగిని పండిస్తారు. ముల్లంగిలో నానారకాలున్నాయి, ప్రధానంగా ఆసియా మరియు యూరోపియన్ రకాలుగా ముల్లంగిని విభజించడం జరిగింది. ఆసియా రకం ముల్లంగి లేదా స్వదేశీ రకం ముల్లంగి తెల్లని రంగులో శంఖు ఆకారంలో ఉంటుంది. మరోవైపు, ఐరోపా దేశాలకు చెందిన విదేశీ జాతి ముల్లంగి రకం పైన చర్మం తేట ఎరుపు రంగు కల్గి లోపల గడ్డం మాత్రం తెల్లగానే ఉంటుంది, ఆకారంలో మాత్రం ఇది గుండ్రంగా ఉంటుంది.

ముల్లంగి శీతాకాలపు పంట. దీన్ని 10 నుండి 15 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉంష్ణోగ్రతలుండే ప్రాంతాల్లో పండిస్తే పరిపూర్ణ రుచి, ఆకృతి, మరియు పరిమాణంతో కూడిన ముల్లంగి గడ్డలు పండుతాయి. వెచ్చని వాతావరణ పరిస్థితుల్లో పండే ముల్లంగి యొక్క ఘాటు రుచి ఎక్కువగా ఉంటుంది మరియు పంటకు ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగే కొద్దీ దాని ఘాటు తగ్గుతుంది. ముల్లంగి  వేరులో పండే గడ్డరకం కూరగాయ గనుక దీనికి నీటి పారుదల పుష్కలంగా ఉండాలి మరియు విత్తేందుకు ముందు నేలను బాగా లోతుగా దున్ని దుక్కిచేయడం అవసరమవుతుంది.

ఒక హెక్టారు నేలలో ముల్లంగి పంటను పండించేందుకు సుమారు 10-12 కిలోల ముల్లంగి విత్తనాలు సరిపోతాయి మరియు దీన్ని శీతాకాలంలో (సమతలమైన తరి భూమిలో) ఎప్పుడైనా విత్తవచ్చు. లేదా వేసవికాలంలో (కొండల ప్రదేశంలో ఉండే భూముల్లో) కూడా  ఎప్పుడైనా ఈ పంటను విత్తి పండించొచ్చు. ముల్లంగి మొక్కలు పెరగడానికి తడిగా ఉండే నేల అవసరం. అందువల్ల, ముల్లంగిని విత్తిన మొదటి కొన్ని రోజుల్లో రోజువారీగా పంటకు నీటి పారుదల అవసరమవుతుంది. ముల్లంగి విషయంలో, పంటను వడుపుకునే సమయం  (harvesting time) చాలా ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే నేలలో చాలా పొడవుగా గడ్డను పెరగనిస్తే అది తినకూడని గడ్డగా తయారై వృధా అయ్యే అవకాశం ఉంది. పంట మూడో వారాల్లో పరిపక్వమైన ఆకుల్ని పట్టి లాగితే, ఆకులతో పాటు ముల్లంగి గడ్డ కూడా చేతికొస్తుంది, పైనున్న ఆకుల్ని కత్తిరించి తొలగించివేసి ముల్లంగి గడ్డను కూరగాయగా.వాడుకోవచ్చు.

ముల్లంగి (రాడిష్) సంతృప్త కొవ్వుల్ని తక్కువగా కల్గిఉంటుంది మరియు ఇది చాలా తక్కువ మొత్తం కొవ్వుల్ని (కొలెస్ట్రాల్) కలిగి ఉంటుంది. ముల్లంగిలో విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలు సమృద్ధంగా ఉంటాయి. అంతేగాక ముల్లంగి ఆహారపు పీచుపదార్థాలకు ఓ (ఫైబర్) మంచి మూలం.

USDA న్యూట్రియెంట్ డేటాబేస్ ప్రకారం, 100 గ్రాముల ముల్లంగి క్రింది విలువలను కలిగి ఉంటుంది:

పోషక

100 g లకు విలువ

నీరు

95.27 గ్రా

శక్తి

16 కిలో కేలరీలు

ప్రోటీన్

0.68 గ్రా

కొవ్వులు

0.10 గ్రా

కార్బోహైడ్రేట్

3.40 గ్రా

పీచుపదార్థాలు (ఫైబర్)

1.6 గ్రా

చక్కెరలు

1.86 గ్రా

మినరల్స్

 

కాల్షియం

25 mg

ఐరన్

0.34 mg

మెగ్నీషియం

10 mg

ఫాస్ఫోరస్ 

20 mg

పొటాషియం

233 mg

సోడియం

39 mg

జింక్

0.28 mg

విటమిన్లు

 

విటమిన్ సి

14.8 mg

విటమిన్ B1

0.012 mg

విటమిన్ B2

0.039 mg

విటమిన్ B3

0.254 mg

విటమిన్ B-6

0.071 mg

విటమిన్ B9

25 μg

  • బరువు కోల్పోయేందుకు: ముల్లంగి నుండి లభ్యమయ్యే మెథనాల్ ను బరువు నష్టం ఏజెంట్గా మరియు ఊబకాయానికి చికిత్సగా సూచించబడింది.
  • అధిక రక్తపోటుకు: ముల్లంగి గింజలు సేవించడంవల్ల అల్ప రక్తపోటు (హైపోటెన్సివ్ ప్రభావాన్ని) కలిగే అవకాశం ఉంటుంది, ఇది రక్తనాళవ్యాకోచ ప్రభావాన్ని (వాసోడైలేషన్) కల్గి, నరం యొక్క రబ్బరు గోడలను విస్తరణ చేసి, రక్తం సులభంగా ప్రవహించేట్టుగా చేస్తుంది. అందువల్ల ఇది అధిక రక్తపోటుకు మంచిది
  • జీర్ణ సమస్యలకు: ముల్లంగి పొట్టలో గాలిని తగ్గిస్తుంది అంటే కడుపు ఉబ్బరాన్ని తగ్గిస్తుంది మరియు భేదిమందు (ప్రేగుల పనితీరుకు సహాయకంగా) ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇంకా ముల్లంగి మలబద్ధకం మరియు కడుపు వాయువును ఉపశమనం చేయడంలో మనకు సహాయపడుతుంది.
  • మూలవ్యాధికి (పైల్స్): పచ్చి ముల్లంగిని తినడంవాళ్ళ మరియు ముల్లంగిని తేనెతో చేర్చి తయారు చేసిన పేస్ట్ ను మొలలపైన పూతగా రాయడంవల్ల మూలవ్యాధి (మొలలు లేక మూలశంక) మంచి ఉపశమనం పొందడంలో సహాయపడుతుంది.
  • కామెర్లకు: ముల్లంగి యొక్క ఆకులతో తయారు చేసిన జ్యూస్ ను తాగడంవల్ల మరియు పచ్చి ముల్లంగిని తినడంవల్ల కామెర్లకు సంప్రదాయ మందులా పనిచేస్తుంది. దీనివల్ల కామెర్లు యొక్క లక్షణాలను తగ్గించడానికి వీలవుతుంది.
  • మూత్రపిండాల్లో రాళ్ళ వ్యాధికి: మూత్రపిండాల ద్వారా కాల్షియం ఆక్సాలేట్ యొక్క విసర్జనను పెంచుతున్నప్పుడు మూత్రపిండ రాళ్ల ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయని అధ్యయనాలు కనుగొన్నాయి.
  • సంతానోత్పత్తికి: ముల్లంగి తినడంవల్ల మగవారిలో వీర్య ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది మరియు ఇది శరీరంలో వేడిని కలిగిస్తున్న కారణంగా లైంగిక పనితీరు మరియు సంతానోత్పత్తి శక్తిని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుంది.

పైన పేర్కొన్నవిధంగా ముల్లంగి అనేక ప్రయోజనాలను అందిస్తున్నప్పటికీ, ఈ కూరగాయ యొక్క మితిమీరి తినడం లేదా సమయం కానీ సమయంలో (untimely) తినడంవల్ల జబ్బు పడే అవకాశం ఉంది. ముల్లంగి వినియోగం యొక్క కొన్ని దుష్ప్రభావాలు కిందివిధంగా ఉన్నాయి.

  • అధిక రక్తపోటు మరియు అధిక రక్త ఒత్తిడికి ముల్లంగి ఓ మంచి మందులా పని చేస్తుంది కాబట్టి దీన్ని తినడంవల్ల రక్తపోటు అవాంఛనీయ స్థాయికి పడిపోయి బలహీనత మరియు వికారం రుగ్మతలకు దారితీయవచ్చు .
  • ముల్లంగి యొక్క అధికసేవనం నిర్జలీకరణానికి దారి తీయవచ్చు.
  • జంతు నమూనాలపై జరిపిన ఒక అధ్యయనం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, ముల్లంగి సేవనం మనిషిలోథైరాయిడ్ గ్రంధి క్రియాశీలతను తగ్గించొచ్చు (hypoactive), ఎందుకంటే ముల్లంగి థైరాయిడ్ గ్రంధి యొక్క బరువును పెంచుతుంది మరియు థైరాయిడ్ హార్మోన్ స్రావాన్ని తగ్గిస్తుంది. ముల్లంగి  హైపర్యాక్టివ్ థైరాయిడ్ డిజార్డర్ విషయంలో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది, కానీ ఇది ఒక హైపోయాక్టివ్ విషయంలో మాత్రం కాదు.
  • ముల్లంగిలో పీచుపదార్థాలు (ఫైబర్) అధికంగా ఉండటం వలన, ముల్లంగిని ఎక్కువగా తీసుకోవడం వలన అతిసారం, పొత్తికడుపు నొప్పి, వాంతులు మరియు వికారం ఏర్పడుతుంది.

అనేక నిరూపితమైన ప్రయోజనాలు మరియు తక్కువ దుష్ప్రభావాలు కలిగిన ముల్లంగి మీ కూరగాయల బుట్టలో ఓ సముచిత స్థానానికి అర్హమైంది. అయితే, తినే ముందు ముల్లంగిని సరైనవిధంగా శుభ్రపరచడం చాలా అవసరం.

और पढ़ें ...

References

  1. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. Basic Report: 11429, Radishes, raw. National Nutrient Database for Standard Reference Legacy Release [Internet]
  2. Saleem Ali Banihani. Radish (Raphanus sativus) and Diabetes. Nutrients. 2017 Sep; 9(9): 1014. PMID: 28906451
  3. Lee SW et al. Effects of White Radish (Raphanus sativus) Enzyme Extract on Hepatotoxicity. Toxicol Res. 2012 Sep;28(3):165-72. PMID: 24278606
  4. Chandra AK, Mukhopadhyay S, Ghosh D, Tripathy S. Effect of radish (Raphanus sativus Linn.) on thyroid status under conditions of varying iodine intake in rats. Indian J Exp Biol. 2006 Aug;44(8):653-61. PMID: 16924836
  5. Tung-Ting Sham et al. A Review of the Phytochemistry and Pharmacological Activities of Raphani Semen . Evid Based Complement Alternat Med. 2013; 2013: 636194. PMID: 23935670
  6. Kumar A. Influence of radish consumption on urinary calcium oxalate excretion. Nepal Med Coll J. 2004 Jun;6(1):41-4. PMID: 15449653
  7. T.G. GOHIL, BRIJESH SHAH AND ALPESH THAKUR. Study of the status of ethnomedicine to cure jaundice through home remedies in Valsad district, Gujarat. International Journal of Plant Sciences, (January to June, 2010) Vol. 5 Issue 1 : 340-343
  8. Fatemeh Nejatbakhsh et al. Recommended foods for male infertility in Iranian traditional medicine . Iran J Reprod Med. 2012 Nov; 10(6): 511–516. PMID: 25246919
  9. Chandra AK, Mukhopadhyay S, Ghosh D, Tripathy S. Effect of radish (Raphanus sativus Linn.) on thyroid status under conditions of varying iodine intake in rats. Indian J Exp Biol. 2006 Aug;44(8):653-61. PMID: 16924836