जीवनसत्व ई काय आहे?

जीवनसत्व ई एक वसा घुलनशील जीवनसत्व आणि शक्तिशाली एंटीऑक्सिडेंट आहे, जे तुमच्या त्वचेला क्षतीपासून सुरक्षा देते. ते अनेक खाद्यपदार्थांमध्ये नैसर्गिकरीत्या आढळते आणि आवश्यकता असेपर्यंत शरिराद्वारे साठवले जाते. जीवनसत्व ईमध्ये आठ विभिन्न यौगिके असतात, ज्यापैकी सर्वांत सक्रिय स्वरूप अल्फा-टोकोफेरॉल असते. तुमच्या त्वचेच्या सामान्य लवचिकता सांभाळते, ज्यामुळे झीज आणि वेळेपूर्वी वयवाढ किंवा पुरळ टाळण्यात मदत करते, जे फ्री रॅडिकल्समुळे होते. त्वचा व केसांसाठी जीवनसत्व ईचे फायदे अनेक असतात, ज्यांची चर्चा पुढील भागांमध्ये केली आहे, पण पहिले, आपण चर्चा करू या की त्वचेची झीज कशामुळे होते.

फ्री रॅडिकल्स काय आहेत?

फ्री रॅडिकल म्हणजे जोडी नसलेल्या किंवा एकल कोशिका असतात, जोडी निर्माण करण्यास खूप सक्रिय असतात. त्यामध्ये तुमच्या त्वचेची क्षती करण्याची शक्यता असते, ज्याच्यासाठी त्याच्याबरोबर आक्रामक प्रतिक्रियेद्वारे होते. ही प्रतिक्रिया ऑक्सिडेटिव्ह तणावाची प्रक्रियेची सुरवात करते, जे तुमच्या कोशिकांना झालेल्या क्षतीसाठी जवाबदार आहे. फ्री रॅडिकल्स मुख्यत्त्वे तुमच्या त्वचेला क्षती पोचवत असले, तरी ते शरिराचे इतर तंतू आणि अंगप्रणालींना प्रभावित करतात उदा. केंद्रीय तंत्रिकातंत्र, कार्डिओव्हॅस्कुलर प्रणाली, प्रतिकारप्रणाली इ. या कोशिकांची अनियंत्रित गतिविधी खालील विकार होऊ शकते:

  • केंद्रीय तंत्रिका विकार उदा. अल्झायमर्स रोग किंवा डिमेंशिआ.
  • त्वचेचे विकार उदा. वेळेपूर्वी पुरळ, त्वचेच्या लवचिकतेची क्षती, त्वचेच्या संरचनेमध्ये बदल इ.
  • केसगळती आणि वेळेपूर्वी केस पांढरे होण्यासारख्या केसाच्या समस्या.
  • स्वयंप्रतिकार विकार उदा. रूमॅटॉयड आर्थरायटीस.
  • काही प्रकारचे कर्करोग
  • ह्रासात्मक विकार.
  • रक्तनलिकेत थक्के जमल्याने होणार एथेरोस्क्लेरोसिस.
  • दृष्टी कमी होणें, दृष्टी ओझरणें किंवा मोतीबिंदूसारखे नेत्रविकार
  • मधुमेह.

शरिरात फ्री रॅडिकल्स कशामुळे होतात?

फ्री रॅडिकल्स नैसर्गिकरीत्या होतात; तरीही काही जीवनशैली घटक उदा. धूम्रपान, अत्यधिक मद्यपान किंवा खूप जास्त तळलेले/जंक फूड खाल्ल्याने आणि पर्यावरणातील प्रदूषक, रसायन, पेस्टिसाइड किंवा इतर घटकांच्या अनावरण यासारख्या पर्यावरणीय घटकांमुळे शरिरातील फ्री रॅडिकल्सचे उत्पादन वाढते, ज्यामुळे शरिरातील यंत्रणा बदलतात.

फ्री रॅडिकल्सशी झगडण्यात जीवनसत्व ई कसे मदत करतात?

वर नमूद केल्याप्रमाणें, जीवनसत्व ई यामध्ये खूप एंटीऑक्सिडेंट असतात; एंटीऑक्सिडेंट इतर अणूंच्या ऑक्सिडेशन टाळण्यात मदत करतात, आणि फ्री रॅडिकल्सची प्रतिक्रियेची गती कमी करण्याची क्षमता त्यांच्यात असते. हे फ्री रॅडिकल्समध्ये अतिरिक्त इलेक्ट्रॉन दिल्याने शक्य होते, ज्याने त्यांची गतिविधी आणि रासायनिक अस्थिरता कमी होते.

  1. जीवनसत्व ईचे खाद्य स्त्रोत - Food sources of Vitamin E in Marathi
  2. जीवनसत्व ई चे फायदे - Benefits of Vitamin E in Marathi
  3. जीवनसत्व ई कसे घ्यावे? - How to take vitamin E? in Marathi
  4. दररोज किती जीवनसत्व ई? - How much Vitamin E per day? in Marathi
  5. जीवनसत्व ईचे सहप्रभाव - Side effects of vitamin E in Marathi

जीवनसत्व ई अशा खाद्यपदार्थांमध्ये नैसर्गिकरीत्या उपलब्ध असते

  • हिरव्या पालेदार भाज्या उदा. पालक, पातकोबी, ब्रॉकॉली, टर्निप ग्रीन्स, काही पेपर, बीन आणि लेग्यूम.
  • एव्होकॅडो.
  • साल्मन फिश.
  • सीफूड.
  • लीन मीट.
  • अंडी.
  • बदाम, शेंगदाणे, हॅझलनट, फिल्बर्ट, पाइन नट इत्यादींसारखे नट
  • सूर्यफूल बियांसारख्या बिया.
  • सूर्यफूल तेल, सॅफ्लावर ऑयल, कॉर्न, सोयाबीन तेल, वीट जर्म ऑयल यांसारखे काही वेजिटेबल ऑयल.
  • फिश ऑयल
  • काही पॅकेज केलेले खाद्यपदार्थ उदा. फळाचे रस किंवा नाष्ट्यातील धान्ये   

या स्त्रोतांच्या पलीकडे, जीवनसत्व ई टॅब्लॅट, पूरक तत्त्व आणि कॅप्स्युलच्या रूपात उपलब्ध आहे, जे प्रतिकारप्रणाली किंवा सामान्य त्वचा पूरक तत्त्व वधारण्यासाठी बहुधा वापरले जाते.

शक्तिशाली एंटीऑक्सिडेंट असल्याने, जीवनसत्व ईमुळे फ्री रॅडिकल्सच्या क्षतीपासून त्वचा व केसांची सुरक्षा होते, ज्याच्या यंत्रणेची चर्चा वर केलेली आहे. त्वचा व केसांचे आरोग्य सुधारण्याखेरीज, जीवनसत्व ई मध्ये प्रचुर लाभ असतात आणि विषाणू, जिवाणू व इतर रोगकारक जिवांविरुद्ध झगडण्याद्वारे प्रतिकारयंत्रणेला चालना मिळण्यातही प्रभावी असते. याने शरिराद्वारे लाल रक्तकोशिका आणि जीवनसत्व के वापरण्यात मदत होते. याशिवाय, त्याचे विविध अंगांवर व प्रणालींवर एंटीऑक्सिडेटिव्ह गुणधर्मामुळे सुरक्षात्मक कार्य होते, ज्याने शरिराचे कार्य व एकूण यंत्रणा सुधारण्यात मदत होते.

  • तरुण दिसणार्र्या त्वचेसाठी: जीवनसत्व ई तुमच्या त्वचेसाठी मिळत असलेल्या निर्दोष घटकांपैकी एक आहे. त्याचे त्वचेवर आर्द्रतापूर्ण व सूथिंग प्रभाव होते, जे कोरड्या त्वचेच्या परिस्थिती टाळण्यात सहायक आहे. तसेच, तो पुरळाचा धोका कमी करतो आणि त्वचेचे वयवाढ प्रलंबित करते.
  • लांब व निरोगी केसांसाठी: तुमच्या केसांच्या काळजीच्या नियमिततेत जीवनसत्व ई जोडणें केसांच्या आरोग्य सुधारण्यात सहायक असते. त्याने नैसर्गिक केस तेल पुनरुत्थान होण्यात मदत होऊन तुम्हाला लांब आणि चकाकदार केस मिळतात.
  • डोळ्यांची दृष्टी सुधारते: जीवनसत्व ई प्रचुर असलेले खाद्यपदार्थ दृष्टी सुरक्षित ठेवण्यात व दृष्टी सुधारण्यात नेत्ररोगतज्ञांद्वारे सल्ला दिला जातो. आहारात जीवनसत्व ई जोडल्याने वयसंबंधी नेत्रविकार उदा. मोतीबिंदू व स्नायूचे ह्रास टाळले जातात, असे सुचवले गेले आहे.
  • डिमेंशिआ टाळला जातो: संशोधन अभ्यास सुचवतात की जीवनसत्व ई कमतरता डिमेंशिआ आणि अल्झायमर्सच्या अधिक धोक्याशी संबंधित आहे. त्याच वेळी, जीवनसत्व ईचे पूरक तत्त्व दिल्याने अल्झायमर्ससारखे संज्ञान सुधारण्यात मदत होते.
  • हृदयाघाताचा धोका कमी होतो: नैसर्गिक एंटीऑक्सिडेंट म्हणून, जीवनसत्व ई हृदयाच्या स्नायूंना बळकट करतो आणि रक्तनलिकांमधील थक्का जमण्याचा धोका कमी करतो. म्हणून, स्ट्रोक आणि हृदयाघाताचा धोका कमी होतो.

त्वचेसाठी जीवनसत्व ईचे फायदे - Vitamin E benefits for skin in Marathi

जीवनसत्व ई एक आवश्यक पोषक तत्त्व आणि नैसर्गिक वयवाढरोधी पदार्थ आहे, जे वाढत्या वयाबरोबर त्वचेवर होणार्र्या बारीक रेषा व पुरळ टाळण्यात मदत करतो. हल्लीच्या अभ्यासाने पुरळ असलेल्या त्वचेवर जीवनसत्व ईचे फायदे सिद्ध केले आहेत; जीवनसत्व ईचे पूरक तत्त्व दिलेल्या व्यक्तींना त्वचेची लवचिकता व टोन सुधारली, ज्याद्वारे त्यांच्यातील चेहर्र्याचे पुरळही सुधारले. सूर्य, प्रदूषक तत्त्व आणि इतर हानिकारक पदार्थांमुळे होणार्र्या क्षतीशी झगडण्याद्वारे असे करते.

क्षतीशी झगडण्याबरोबरच, जीवनसत्व ईचे पूरक तत्त्वसुद्धा कोरडी त्वचा प्रबंधित करण्यासाठी वापरली जाते आणि पुरळचे उपचार आणि एक्ने टाळण्यात यशस्वीपणें वापर केला गेला आहे. त्वचेसाठी जीवनसत्व ईचे फायदे अनेक आहेत आणि  1950च्या दशकापासून त्वचारोगशास्त्रासाठी त्याचा वापर होतो. कोरड्या त्वचेवर सर्वोत्तम परिणामांसाठी, जीवनसत्व ई ऑयल नियमित नाइट क्रीम किंवा लोशनबरोबर मिसळले जाऊ शकते. नैसर्गिक आर्द्रतापूर्ण पदार्थ असल्याने, ते कोरड्या त्वचेची नैसर्गिक आर्द्रता पुनरुत्थान होण्यात मदत करते. अशाप्रकारे, फाटलेली त्वचा किंवा फ़ाटलेल्या ओठांच्या उपचारात वापरले जाते, ज्यामध्ये जीवनसत्व ई ऑयल स्थानिकरीत्या लावल्याने या जागांवरील कोरडेपणा बरा होण्यास मदत होते.

(अधिक पहा: एक्ने उपचार)

विविध अभ्यासांद्वारे या फायद्यांची पुष्टी होते. ‘जर्नल ऑफ प्लास्टिक, रिकंस्ट्रक्टिव्ह एंड एस्थेटिक सर्जरी’, 2010 मध्ये प्रकाशित वैद्यकीय अभ्यासाप्रमाणें, असे दाखवण्यात आले की हल्लीच्या शस्त्रक्रियेनंतर जीवनसत्व ई थेरपी मिळालेल्या शिशू रुग्णांना कोणतेही चट्टे झाले नाही. प्रयुक्तांना आंधळेपण्याने दोन समूहांमध्ये विभाजले गेले, जिथे एकाला 15 दिवसांसाठी दिवसातून तीनदा जीवनसत्व ई स्थानिकरीत्या दिले गेले आणि शस्त्रक्रियेनंतर 30 दिवस दोनदा दररोज दिले गेले; इतर (नियंत्रण) समूहाला स्थानिकरीत्या पेट्रोलिअम-आधारित ऑयंटमेंट त्याच पद्धतीने शस्त्रक्रियेच्या स्थळावर दिले गेले. जीवनसत्व ई समूहामध्ये 0% चट्टे बनल्याच्या परिणामी, नियंत्रण समूहातील 6. 5% प्रयुक्तांमध्ये चट्टे विकसित होण्यात सहा महिन्यांनंतर दिले गेले.

हे तुमच्या त्वचेवर जीवनसत्व ईच्या चमत्कारिक प्रभाव दाखवते आणि अव्याहतपणें आश्चर्यकारक जीवनसत्व तुमच्या दैनंदिन त्वचेचे उपाय जोडण्यास प्रोत्साहित करून एक निरोगी आणि चकाकदार त्वचा देते.

केसांसाठी जीवनसत्व ई ऑयल - Vitamin E oil for hair in Marathi

तुम्हाला माहीत होते की जीवनसत्व ई तुम्ही वापरत असलेल्या सौंदर्यवर्धक, कॉस्मेटिक आणि केस उत्पादनांमध्ये आवश्यक घटक आहे? तुमच्या रक्तकोशिकांच्या या जीवनसत्वच्या चमत्कारिक प्रभावांशी जोडले जाऊ शकते. शरिराच्या कोशिकांची सुरक्षा करत असतांना, जीवनसत्व ई कोशिकांना होणारी क्षती सुधारण्यात आणि नवीन वाढीस वाव देण्यातही प्रभावी आहे. फ्री रॅडिकल्समुळे होणारी क्षती कमी करण्याद्वारे, जीवनसत्व ई तुमच्या केसांना अवांछित कोरडेपणा आणि फ्रिझपासून सुरक्षित ठेवून त्यांना सहजरीत्या प्रबंधनयोग बनवते. त्याच्या पुनरुज्जीवक गुणधर्मांमुळे केसांच्या आरोग्यास वाव मिळून केसांची वाढ जलद होते. तुमच्या केसांसाठी जीवनसत्व ईच्या फायद्यांबद्दल आणि या लाभांना प्राप्त करण्यासाठी या जीवनसत्वचे सर्वोत्तम वापर करण्यासाठी तुम्हाला मार्गदर्शन करू.

केसगळतीसाठी जीवनसत्व ई

जीवनसत्व ईमुळे केस गळती किंवा केसांची हानी टळते आणि केसगळती होणार्र्या व्यक्तींमध्ये केस परतवाढीच्या प्रक्रियेत व्यापकपणें वापरले जाते. याने ऑक्सिडेटिव्ह तणाव कमी करण्याद्वारे होते, जे व्यक्तींमधील केस गळतीचे कारणीभूत घटक असल्याचे समजले जाते.

लांब केसांसाठी जीवनसत्व ई

आता केवळ तुमच्या दिनक्रमामध्ये जीवनसत्व ई ज़ोडल्याने, तुमच्या स्वप्नांप्रमाणें तुम्हाला चकाकदार लांबलचक ट्रेसेस होऊ शकतात. जीवनसत्व ई हेअर फॉलिकल आणि त्यांच्या आकाराबरोबर तुमच्या डोक्याच्या त्वचेचे आरोग्य वधारते, ज्याने प्रभावी केसवाढीस वाव मिळते. डोक्याच्या त्वचेमध्ये बेहत्तर रक्ताभिसरणामुळे तुमचे लांब केस अचूकपणें चकाकदार व निरोगी दिसणें सुनिश्चित होतात आणि अधिक वाढल्याने सुके किंवा कुरळे होत नाहीत.
 

निरोगी केस व डोक्याच्या त्वचेसाठी जीवनसत्व ई

तुमच्या केसांमधील नैसर्गिक आर्द्रता आणि तेल गळाल्यास, ते कुरळे आणि कोरडे होतात. जीवनसत्व ई तुमच्या केसांमधील नैसर्गिक तेलाची क्षती टाळण्यात मदत करून तुमच्या डोक्यासाठी एक सुरक्षात्मक बांधा बनवतात. याने बाह्य वातावरणाबरोबर व्यवहार टाळला जाण्यात मदत होऊन आर्द्रता कमी होते. जीवनसत्व ई तुमच्या नैसर्गिक केस तेलांचे पुनरुत्थान टाळण्यात मदत करते, आणि अतिरिक्त तेल उत्पादनही टाळते. जीवनसत्व ईचे हे प्रभाव सुनिश्चितपणें तुम्हाला एक निरोगी डोक्याची त्वचा आणि चकाकदार केस देतात.

स्वप्नासारखे केस असण्यासाठी, तुम्ही तुमच्या आहारामध्ये पूर्वी नमूद स्त्रोतांसह जीवनसत्व ई सामील करू शकता. तसेच, तुम्ही केस, डोक्याची त्वचा आणि केसांचे आरोग्य वधारण्यासाठी जीवनसत्व ई कॅप्स्युल आणि पूरक तत्वे घेऊ शकता. आंतरिकरीत्या जीवनसत्व ई असलेली त्वचा काळजी उत्पादने वापरणेंही सहायक ठरते. जीवनसत्व ई काही तेल, स्किन लोशन, क्रीम, हेअर जेल, शॅंपू आणि कंडिशनरमध्ये सामान्यरीत्या असते, जे लेबलवर आढळू शकते. स्थानिकरीत्या ही उत्पादने वापरणें तेवढेच प्रभावी आहे. तरीही, तुम्ही तुमचे चिकित्सक किंवा त्वचारोगतज्ञाद्वारे सल्ला न दिल्यास पूरक तत्त्वे व टॅबलेट वापरू शकत नाहीत.

डोळ्यांसाठी जीवनसत्व ई - Vitamin E for eyes in Marathi

तुमच्यापैकी बहुतेकांना माहीतच असेल की, डोळ्यांवरील लाभकारक प्रभावांसाठी नट आणि बिया प्रसिद्ध आहेत आणि चांगल्या  दृष्टीसाठी  प्रमाणित समजले जाते. या पदार्थांमध्ये प्रचुर मात्रेत जीवनसत्व ई असतो, जो डोळ्यांच्या सुरक्षात्मक व कार्यात्मक कृतींसाठी जवाबदार असतो.

नेत्ररोगतज्ञ निवारणात्मक व सुरक्षात्मक नेत्र काळजीसाठी दैनिक मल्टीजीवनसत्वबरोबर जेवणात जीवनसत्व ई प्रचुर असलेल्या पदार्थांचे पूरक तत्त्व म्हणून विहित करतात. अनेक अभ्यासांद्वारे पुष्टी झालेली आहे की जीवनसत्व ईचे दररोज पूरक तत्त्व देणें वयसंबंधी मस्कुलर डायस्ट्रॉफी (एएमडी) नंतरच्या टप्प्यात वाढण्याचा धोका 25% कमी करतो. या प्रभावांसाठी सल्ला दिलेली मात्रा 400 आययू. तरीही, या जीवनसत्व दैनंदिन सल्ला दिलेला आहे 22. 5 आययू (1 आययू म्हणजे 0. 9 एमजी टोकोफेरॉल) .

इतर अभ्यासांनी प्रमाण दिले आहे का अल्फा-टोकोफॅरॉल (जीवनसत्व ईचे घटक) ल्युटिन आणि झेअझॅंथिनसोबत वापरल्याने मोतीबिंदू होण्याचा धोका कमी होतो. तरीही, पूर्वी विहित केल्याशिवाय आणि सहप्रभावांची पूर्ण माहिती असल्याशिवाय ते घेतले जाऊ नये.

प्रतिकारप्रणालीसाठी जीवनसत्व ई - Vitamin E for immunity in Marathi

शक्तिशाली एंटीऑक्सिडेंट असल्याने, जीवनसत्व ईचे सुरक्षात्मक कार्य असून अनेक प्रतिकार कार्यांना आकार देण्यास प्रभावी असतात. विविध संशोधकांच्या अभ्यासांप्रमाणें, हे दिसून आले आहे की होस्ट प्रतिकारप्रणालीवर जीवनसत्व ईचे लाभकारी प्रभाव असतात आणि या जीवनसत्व ईच्या कमरततेचे संबंध संक्रामक रोगांच्या वाढीव प्रचलिततेशी आणि गाठींच्या अधिक धोक्याशी जोडले जाते.

कमी झालेल्या कोशिकात्मक प्रतिकाराच्या चरणांमध्ये, एड्स, कर्करोग इ. च्या विकासासारख्या कमी प्रतिकाराच्या टप्प्यांमध्ये किंवा वयवाढीचे परिणाम म्हणून, हे जीवनसत्वचे पूरक तत्त्व देणें खूप प्रभावी समजले जाते. त्याने रिकव्हरी वाढून केमो किंवा विकिरणसारख्या थेरपी मिळत असलेल्या अजाण तंतूंमध्ये सुरवातीच्या रिकव्हरी दिल्याचे समजते. या निष्कर्षांमुळे, असे सुचवण्यात आले आहे की जीवनसत्व ई एक आवश्यक पोषक तत्त्व आहे आणि ते पूरक तत्त्व म्हणून दिल्याने ते खूप प्रभावी असते आणि वाढत्या वयादरम्यान विशेष करून आवश्यक असते.

(अधिक वाचा: प्रतिकार कसे सुधारावे)

जीवनसत्व ई आणि कर्करोग - Vitamin E and cancer in Marathi

जीवनसत्व ईचे सुरक्षात्मक आणि प्रतिकारवर्धक गतिविधींची चर्चा आधीच झाली आहे, पण कर्करोग कोशिकांवर जीवनसत्व ईवरील प्रभावांच्या परिणामांवर अजूनही चर्चा होईल. तरीही, नैसर्गिक स्त्रोतांच्या स्वरूपात जेवणात जीवनसत्व ई पूरक तत्त्व देणें खूप कर्करोग सुरक्षात्मक असल्याचा भरपूर पुरावा आहे, पण विशिष्ट रूपाचे जीवनसत्व ई गोळ्या किंवा अतिरिक्त पूरक तत्त्वांच्या रूपात देण्याचा सल्ला दिला जात नाही, कारण या प्रभावांचा अभ्यास पूर्णपणें झालेला नाही आणि प्रतिसक्रिय असणें सिद्ध होऊ शकते.

जीवनसत्व ई आणि डिमेंशिआ - Vitamin E and dementia in Marathi

जीवनसत्व ईचे सुरक्षात्मक कार्य आणि शरिराच्या कोशिकांना झालेल्या क्षतीचे पुनरुत्त्थान करण्याचे गुणधर्म अल्झायमर्स रोग आणि डिमेंशिआच्या लक्षणांमधील वाढ टाळण्यात या जीवनसत्वचे वापर करण्याचा सल्ला दिला जातो. या दोन्ही रोगांमध्ये स्मरणशक्तीची क्षती आणि दैनंदिन कार्य करण्यातील क्षमता कमी होणें असे वैशिष्ट्य दिसून येतात. वयासोबत वाढणार्र्या ऑक्सिडेटिव्ह तणाव वयासोबत वाढते; जीवनसत्व ई ऑक्सिडेटिव्ह तणावाला प्रतिसक्रिय असल्याचे समजले जाते आणि अशा रुग्णांमध्ये सहायक होऊ शकते.

असे आढळले आहे की हे रोग असलेल्या रुग्णांना सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड (सीएसएफ) आणि प्लाझ्मा यामधील जीवनसत्व ईचे कमी प्रमाण असते, जे शरिरात होणार्र्या ह्रासात्मक बदलांसाठी जवाबदार असू शकते. या निष्कर्षांचा विचार करत असतांना, संशोधनाने दाखवून दिले आहे की जीवनसत्व ईचे वापर अल्झायमर्स रोग आणि डिमेंशिआमधील लक्षणे टाळले जाण्याची, विशेषकरून पूर्वीच्या चरणांमध्ये टाळले जाते.

या रोगांच्या प्रगत टप्प्यांमध्ये त्याचे प्रभाव परिलक्षित होते, आणि मेंदूना झालेल्या क्षतीच्या लक्षणांना पालटू शकत नाही. तथापी, खाणें, स्वच्छ करणें, आंघोळ करणें इ. सारख्या दैनंदिन गतिविधी करण्यातील सुधारित क्षमता प्रगत स्तराची डीमेंशिआ किंवा जीवनसत्व ई पूरक तत्त्वासह एडी याने प्रभावित रुग्णांमध्ये दिसून आली आहे.

या पूरक तत्त्वांच्या बाबतीत कोणतेही सहप्रभाव किंवा विषाक्तपणा दिसून आलेला नाही, पण रुग्णांनी या पूरक तत्त्वांवर असतांना लक्षपूर्वक पर्यवेक्षण केले पाहिजे.

हृदयासाठी जीवनसत्व ईचे फायदे - Vitamin E benefits for heart in Marathi

जीवनसत्व ईमध्ये ऑक्सिडेटिव्ह तणाव कमी करण्याच्या क्षमतांमुळे हृदयसुरक्षात्मक कार्य असतात. हृदयाघात आणि स्ट्रोकचा धोका कमी करण्यात ते वैशिष्ट्यपूर्ण पद्धतीने सहायक ठरते, कारण त्याने थक्के निर्माण होणें टळते. अतिरिक्त थक्का निर्माण होणें किंवा रक्तनलिकांचा थक्का होणें स्ट्रोक आणि हृदयाघाताचा धोका वाढतो, जे जीवनसत्व ई घेतल्याने प्रबंधित होऊ शकते. तरीही, ते प्रतिसक्रिय असल्याने अत्यधिक प्रमाणात घेतले जाऊ नये.

वर चर्चा केल्याप्रमाणें, जीवनसत्व ई नैसर्गिकरीत्या आहारात टॅब्लेट किंवा कॅप्स्युलच्या रूपात पूरक तत्त्व म्हणून वापरले जाऊ शकते. ते त्वचेचे ऑयंटमेंट, लोशन आणि हेअर ऑयलच्या रूपात उपलब्ध आहे. केस आणि त्वचेचे आरोग्य सुधारण्यासाठी जीवनसत्व ई तुम्ही खाली वर्णन केलेल्या पद्धतींमध्ये दिले होते.

जीवनसत्व ई हेअर मास्क - Vitamin E hair mask in Marathi

हेअर मास्क केसांचे आरोग्य वाढवणें आणि डोक्याच्या कातडीला आराम देणें आणि पोषित करणें यात प्रभावी असतात. जीवनसत्व ई या सर्व आवश्यकतांमध्ये मदत करतो. येथे दिलेल्या पद्धतीने तुम्ही घरी आपले स्वतःचे हेअर मास्क बनवून वापरू शकता.

  • एक चहाचा चमचा एव्हॉकॅडो ऑयल आणि खोबरेल तेल यासह एक मॅश्ड केळी आणि एव्हॉकॅडो जोडा. आता, यामध्ये एक चहाचा चमचा मध टाकून मास्कची एक बारीक पेस्ट बनवा.
  • तुमचे केस आणि डोक्याची कातडी यामध्ये हे मास्क तुमच्या बोटांच्य मदतीने मसाज करा. त्याला 15 ते 20 मिनिटे तिथे बसू द्या, मग हळुवारपणें माइल्ड शॅंपू आणि गरम पाण्याने धुवून काढा.

त्वचेसाठी जीवनसत्व ई कॅप्स्युल - Vitamin E capsules for skin in Marathi

तुमची त्वचा तेळकट असल्यास  व एक्ने असल्यास, तुम्हाला 2 घटक असलेल्या सामान्य घरगुती मास्कच्या रूपात योग्य समाधान तुमच्यासाठी आणलेला आहे. एक स्मूथ पेस्ट बनवण्यासाठी जीवनसत्व ई कॅप्स्युलबरोबर 1 चहाचा चमचा मध टाका. त्याला तिथे 15 मिनिटे बसू द्या आणि योग्यप्रकारे भिजवून काढा. तुम्हाला एक्नेपासून मुक्त चकाकदार त्वचा मिळेल.

चेहर्र्यासाठी जीवनसत्व ई - Vitamin E for face in Marathi

तुमची त्वचा तेळकट असल्यास  व एक्ने असल्यास, तुम्हाला 2 घटक असलेल्या सामान्य घरगुती मास्कच्या रूपात योग्य समाधान तुमच्यासाठी आणलेला आहे. एक स्मूथ पेस्ट बनवण्यासाठी 2 जीवनसत्व ई कॅप्स्युलबरोबर 2 चहाचे चमचे मध टाका. त्याला तिथे 15 मिनिटे बसू द्या आणि योग्यप्रकारे भिजवून काढा. तुम्हाला एक्नेपासून मुक्त चकाकदार त्वचा मिळेल.

14 वर्षे आणि अधिक वय असलेल्या व्यक्तींसाठी दररोज घेतल्या जायच्या जीवनसत्व ईचे प्रमाण दररोज 15 मि. ग्रा. एल्फा-टोकोफेरॉल आहे, जे कृत्रिम स्त्रोतांपासून 33 आययू किंवा नैसर्गिक स्त्रोतांपासून 22 आययू एवढे आहे. तरीही, कमतरतेच्या बाबतीत, दररोज 60-75 आययू एवढे घेण्याचा सल्ला दिला जातो (1 आययू 0. 9 एमजी टोकोफॅरॉल एवढे आहे) . वर नमूद केलेले आहाराच्या स्त्रोतांपासून निघणारे नैसर्गिक जीवनसत्व ई असून ते पूर्णपणें सुरक्षित आहे. कृत्रिम डॅरिव्हॅटिव्ह टॅब्लेट आणि पूरक तत्वांच्या रूपात असून संभाव्य सहप्रभाव टाळण्यासाठी चिकित्सकाच्या सल्लेनेच घ्यायला हवे.

इतर आरोग्य फायद्यांसाठी तुम्ही जीवनसत्व ई घेत असल्यास, तुम्ही जीवनसत्व ई घेण्यापूर्वी आणि दरम्यान तुमच्या चिकित्सकाच्या सल्लेचे कडक अनुपालन केले पाहिजे, कारण मात्रा वय, वजन, उंची, लिंग आणि इतर घटक तसेच हे पर्यायी पदार्थ घेण्याच्या उद्देशावर अवलंबून असते. इथे एक मार्गदर्शक टेबल दिले आहे.

वय स्त्री पुरुष
6 महिन्यांपर्यंत 4 एमजी 4 एमजी
7 महिने ते 1 वर्ष 5 एमजी 5 एमजी
1 ते 3 वर्षे 6 एमजी 6 एमजी
4 ते 8 वर्षे 7 एमजी 7 एमजी
9 ते 13 वर्षे 11 एमजी 11 एमजी
14 years and beyond 15 mg 15 mg

स्त्रियांसाठी वर नमूद गुणांशिवाय, स्तनपान करवणार्र्या स्त्रियांनी अतिरिक्त जीवनसत्व ई घेतले पाहिजे. स्तनपान देत असलेल्या स्त्रियांसाठी दैनंदिन घेतले जाणारे जीवनसत्व ईचे प्रमाण 19एमजी एवढे आहे.

सल्ला दिलेल्या मात्रांमध्ये जीवनसत्व ई घेणें सामान्यपणें सुरक्षित असते, पण अधिक मात्रा घेतल्याने निम्नलिखित सहप्रभाव होऊ शकतात:

जीवनसत्व ई घेतांना/त्यापूर्वी नोंद ठेवण्यासाठी बिंदू

  • तुम्हाला मधुमेह असल्यास, तुम्ही जीवनसत्व ई घेणें टाळले पाहिजे, कारण त्याने स्ट्रोक विकसित होण्याचा धोका वाढू शकतो.
  • हृदयाघात किंवा स्ट्रोकचा पूर्वेतिहास असलेल्या व्यक्तींनी घातक परिणाम टाळण्यासाठी जीवनसत्व ई घेणें टाळले पाहिजे.
  • रक्तस्राव विकार असलेल्या व्यक्तींनी जीवनसत्व ई घेणें पूर्णपणें टाळले पाहिजे, कारण एक संभाव्य ब्लड थिनिंग एजेंट आहे, आणि याने मेंदूत रक्तस्राव होण्याच्या शक्यता वाढतील. या प्रभावांमुळे, त्याने महत्त्वपूर्ण अंगांमध्ये आंतरिक रक्तस्राव होण्याचीही शक्यता वाढवतो. तत्सम कारणांमुळे, शस्त्रक्रियात्मक किंवा इन्व्हॅझिव्ह कार्यपद्धतींसाठी ते घेता कामा नये.
  • जीवनसत्व ईमध्ये विशिष्ट प्रकारचे कर्करोग विकसित होण्याचा धोका असतो, उदा. प्रोस्ट्रेट. त्याने कर्करोग होण्याच्या वारंवरतेची शक्यता वाढू शकते, कारण तुम्ही त्याचे पूर्व उपचार केलेले असायला हवे.
  • जीवनसत्व ई पूरक तत्व म्हणून घेतल्यास हृदय निकामी होणें आणि त्यामुळे रुग्णालयात भरती होणें याचा धोकाही वाढतो.
Medicine NamePack SizePrice (Rs.)
Ahaglow Face WashAhaglow Advanced Face Wash303.87
Cetaphil Moisturizing LotionCetaphil Derma Control SPF 30 Lotion1467.2
AcneguardAcneguard Cream47.83
AhaglowAhaglow Acne Control Moisturizing Gel353.85
Alograce CreamAlograce Cream150.0
Asoglow Face WashAsoglow Face Wash298.0
Astymin M Forte CapsuleAstymin M Forte Capsule272.0
Atogla LotionAtogla Resyl Lotion910.0
Ayur Herbal All Purpose Cream with aloe vera Ayur Herbal All Purpose Cream with aloe vera110.0
Ayur Herbal Almond Nourishing CreamAyur Herbal Almond Nourishing Cream80.0
Bontress Hair ConditionerBontress Hair Conditioner370.0
Curcumega Soft Gelatin CapsuleCurcumega Plus Capsule444.5
Dersil Moisturising CreamDERSIL H BODY LOTION 200ML194.6
Elovera Imf CreamElovera Imf Cream280.0
Elovera CreamElovera Body Wash255.5
Evion Forte CapsuleEvion Forte Capsule180.29
Evion CapsuleEvion Cream103.62
Glogeous Advanced Face Wash GelGLOGEOUS FACE WASH GEL 100ML556.5
Glowcare CapsuleGlowcare HB Capsule259.0
Go LiteGolite Skin Lightening Cream468.0
New I Site CapsuleI SITE CAPSULE79.1
Kojivit GelKOJIVIT CREAM220.5
Kojivit Plus GelKojivit Plus Gel307.3
Kojivit Ultra GelKojivit Ultra Cream550.0
Maxnuron LC TabletMAXNURON LC CAPSULE 10S196.0
Parasoft SoapParasoft Body Milk Lotion303.8
Reju Glow GelRejuglow Face Wash275.0
RivelaRIVELA LITE SPF 50+ CREAM 60GM630.0
Similac AdvanceSimilac Advance Infant Formula Stage 1 Jar409.5
SM Fibro CapsuleSM Fibro Soft Gelatin Capsule150.5
SunprotekSunprotek 30+ Gel298.9
TonengloTonenglo S Face Wash315.0
TricogroTricogro Hair Serum344.4
VenusiaVenusia Combo Cream337.96
ZincovitZincovit CL Syrup94.5
और पढ़ें ...

संदर्भ

  1. National Institutes of Health; Office of Dietary Supplements. [Internet]. U.S. Department of Health & Human Services; Vitamin E.
  2. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Vitamin E
  3. Hahn HJ et al. Instrumental evaluation of anti-aging effects of cosmetic formulations containing palmitoyl peptides, Silybum marianum seed oil, vitamin E and other functional ingredients on aged human skin. Exp Ther Med. 2016 Aug;12(2):1171-1176. Epub 2016 Jun 9. PMID: 27446338
  4. Moriguchi S, Muraga M. Vitamin E and immunity. Vitam Horm. 2000;59:305-36. PMID: 10714244
  5. Chung S. Yang, Nanjoo Suh, Ah-Ng Tony Kong. Does Vitamin E Prevent or Promote Cancer?. May 2012 Volume 5, Issue 5. American Association for Cancer Research. [Internet]
  6. Breana Cervantes, Lynn M. Ulatowski. Vitamin E and Alzheimer’s Disease—Is It Time for Personalized Medicine?. Antioxidants (Basel). 2017 Sep; 6(3): 45. PMID: 28672782
  7. Evans JR, Lawrenson JG. Antioxidant vitamin and mineral supplements for slowing the progression of age-related macular degeneration.. Cochrane Database Syst Rev. 2017 Jul 31;7:CD000254. PMID: 28756618
  8. Huwait EA. Combination of vitamin E and L-carnitine is superior in protection against Isoproterenol-induced cardiac affection: a histopathological evidence. Folia Morphol (Warsz). 2018 Aug 14. PMID: 30106462
ऐप पर पढ़ें