myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

लसूण एक पाकविधेतील आश्चर्य आहे, ज्याचे व्यापक वापर उपचारक गुणधर्म आणि आरोग्य फायद्यांसाठी होते. संपूर्ण जगभर स्वयंपाकनिसांनी नावाजलेल्या खाद्यपदार्थांना विशिष्ट उग्र चटका देण्याचे काम ते करते. लसूण वास्तविक मध्य आशियाचे स्थानिक झाड आहे, पण त्याच्या पाकशास्त्रीय आणि औषधीय वापराएवढेचे त्याचे इतिहास विशाल आहे. यूएसडीए ( अमेरिकी कृषि विभाग) च्या अनुसार, लसूण पिकवल्या जाणार्र्या सर्वांत जुन्या पिकांपैकी एक आहे.

लसूण सुमेरिअनांद्वारे  2100 ईपू एवढे पिकवले जात होते. प्राचीन भारतियांनी उपचारक व भूक विकसित करण्याच्या फायद्यांसाठी त्याचे वापर केले. तुम्हाला जाणून आनंद होईल की लसूण ग्रीसमधील काही देवतांसाठी उपयोगी पुजेचे पदार्थ समजले जात होते. काही इतिहासतज्ञांच्या मते, प्राचीन ग्रीसमधील ऑलंपिक खेळाडूंनी आपले प्रदर्शन सुधारण्यासाठी लसूण खाल्ले होते.

लसणाचे वापर आणि औषधीय लाभांच्या कहाण्या इराण, टिबेट, इस्राइल, पर्शिआ, बॅबिलॉन इ. सर्व प्रमुख सभ्यतांमध्ये आढळतात. खरेतर, लसणाच्या उपचारक फायद्यांनी त्याला “नैसर्गिक प्रतिजैविक” “वनस्पती तालिस्मा ” आणि “रशिअन पॅनिसिलिन” हे भूषण जगभरातील आरोग्यतज्ञांकरवी दिलेले आहे. तुम्हाला जाणून आश्चर्य वाटेल की लसणाला आरोग्य निर्मात्या फायद्यांसाठी इजिप्शिअनांद्वारे नावाजले गेले होते. खरेतर, ते दगडावर लिहिलेल्या  काही "इजिप्शिअन टॅबलेट्स" भित्तिलेखांकडून कळते की प्राचीन इजिप्ट बनवलेल्या गुलामांसाठी पोषक पूरक तत्त्व म्हणून लसणाचे वापर केले गेले होते. सर्व गुलामांसाठी भरपूर लसूण मिळवण्याकरिता इजिप्शिअनांनी अपार धनराशी खर्च केली होती.

तुम्हाला माहीत होते का?

लसणामध्ये सहा आयुर्वेदिक रसांपैकी पाच असतात म्हणजेच उग्र, खारट, गोड, कडू आणि तुरट. त्यामध्ये केवळ आंबट रस नसतो.

लसणाबद्दल काही मूळभूत तथ्य

  • जीवशास्त्रीय नांवएलिअम सॅटिवम
  • कुटुंब: एलिएसेस/एमॅरॅलिडॅसेस (लिलिएसेस)
  • सामान्य नांव: गार्लिक, लहसुन
  • संस्कॄत नांवलसुना
  • वापरले जाणारे भाग: कंद, मऊ शूट्स (स्वयंपाकासाठी)
  • स्थानिक क्षेत्र आणि भौगोलिक वितरण: लसणाचे रोप आशिआमधील स्थानिक असून ते भारत, चीन, इजिप्त, युरोप, इरान आणि मॅक्सिको येथे पिकवले जाते
  • तासीर: गरम
  1. लसणाचे प्रकार आणि प्रजाती - Types and Varieties of Garlic in Marathi
  2. लसणाचे पोषक तत्त्व - Garlic Nutritional Facts in Marathi
  3. लसणाचे आरोग्य फायदे - Garlic health benefits in Marathi
  4. लसूण कसे वापरावे - How to use garlic in Marathi
  5. प्रतिदिन किती लसूण घेता येते - How much garlic can be taken everyday in Marathi
  6. लसणाचे सहप्रभाव - Garlic side effects in Marathi

लसणाचे प्रकार

लसूण एक शाकाहारी रोप आहे, ज्यामध्ये सरळ पोकळ देठ असतात, जे 1मी उंचीपर्यंत वाढू शकतात. लसणाचे कंद जमिनीच्या खाली पिकते आणि ते लहान उपकंदांमध्ये विभाजित होते, ज्याला सामान्यपणें गार्लिक क्लोव्ह असे म्हणतात. शारीरिक संरचनेच्या आधारे, लसूण दोन प्रकाराचे असू शकतात.

  • हार्ड नेक गार्लिक:
    याचे वैशिष्ट्य एक देठ आहे, जी कंदाच्या मधातून येते. ती कडक थंडीमध्ये बेहतर चालते. एकल कंदामध्ये कमी संख्येत देठ असतात.
     
  • सॉफ्ट नेक गार्लिक:
    कंदाच्या आत कोणतेही देठ नसते. प्रत्येक देठामध्ये खूपच अधिक क्लोव असतात ( 20 पर्यंत) . तो तुळनेने कमी कडक मोसम परिस्थितींमध्ये पिकते आणि हार्ड नेक गार्लिकच्या तुळनेत त्याचे सौम्य गंध असते.

लसणाच्या प्रजाती: ग्रीन गार्लिक आणि गार्लिक स्केप

लसणाबद्द्ल बोलत असतांना, ग्रीन गार्लिक आणि स्केप या संज्ञांचे अदलूनबदलून वापर होते. पण, या दोघांमध्ये थोडे फरक आहे.

हे दोघेच स्वयंपाकात वापरले जाणारेच लसूण असते, पण लसणाच्या रोपाच्या विकासाच्या विविध चरणांमध्ये पिकवले जाते. पारंपरिकरीत्या, ग्रीन गार्लिक लहान अविकसित लसणाचे कंद असतात. याऐवजी, गार्लिक स्केप, लसणाच्या रोपाचे शूट असतात, जे सीड पॉड बनल्यानंतर पण सीड पॉड खुलण्याच्या थोडे पूर्वीच उपजतात. जसेकी सामान्यपणें सर्वांना माहीत आहे, त्याला सीड पॉड उघडल्यानंतर पिकवले जाते. 

प्रति 100ग्रॅम कच्चे लसणाचे पोषक मूल्य याप्रकारे आहे

वैशिष्ट्ये प्रमाण
पाणी 58. 6g
कार्बोदके 33g
तंतू 2g
प्रथिन 6. 4g
कॅल्शिअम 181mg

ऊर्जा प्रति 100ग्रॅम: 149 किलोकॅलॉरी

लसणाचे मानवी शरिरासाठी अनेको उपचारक फायदे असतात. सर्वांत महत्वाचे म्हणजे ते सूक्ष्मजीवरोधी, एंटीऑक्सिडेंट आणि उत्कृष्ट दाहशामक क्षमता असते. एकूण हे गुणधर्म आरोग्य व उपचारासाठी बनतात. आपण लसणाच्या काही आरोग्य फायद्यांबद्दल जाणून घेऊ.

  • कार्डिओव्हॅस्कुलर आरोग्यासाठी उत्तम: लसणाला त्याच्या कार्डिओव्हॅस्कुलर फायद्यांसाठी नावाजले जाते. ते कॉलेस्टरॉल स्तराचे प्रबंधन करून, रक्ताचे थक्के जमणें टाळून आणि हृदयाच्या स्नायू बळकट करून हृदयरोगांचा धोका कमी करतो.
  • मधुमेहरोधी: पारंपरिकरीत्या लसणाला एक मधुमेहरोधी पदार्थ मानले जाते. वैद्यकीय अभ्यासांअंती आढळले आहे की नियमित लसूण घेतल्याने मधुमेहरोधी व्यक्तींमध्ये रक्तशर्करा प्रबंधनासाठी उपयोगी असते.
  • वजन कमी करण्यास वाव देते: लसूण तुमच्या शरिरातील अतिरिक्त वसा जाणून वजन कमी करण्यास साहाय्य करते. वैद्यकीयरीत्या प्रदर्शन करण्यात आले आहे की लसूण खाल्ल्याने  तुमच्य शरिराचे वजन 24 दिवसांच्या आत कमी होते.
  • पडशातून आराम मिळते: लसणाचे शरिरावर गरम करणारे प्रभाव असते आणि म्हणून ते पडशाच्या लक्षणांना कमी करण्यात प्रभावी असतो.
  • त्वचेसाठी फायदे: लसूण रक्ताभिसरण सुधारतो आणि त्वचेची पुनर्बांधणी वाढवतो, ज्याने तुमची त्वचा तरुण आणि चकाकदार होते. ती पुरळ, सोरिएसिस आणि एक्झेमासारख्या त्वचा परिस्थितींना टाळते.
  • मौखिक आरोग्य सुधारतो: लसूण एक उत्कृष्ट सूक्ष्मजीवरोधी आहे, जो ओरल माइक्रोफ्लॉरा संतुलित करण्यास साहाय्य करून मौखिक संक्रमणे आणि डेंटल कॅरीझचा धोका कमी करतो.
  • रजोनिवृत्तीची लक्षणे कमी करतो: उत्कृष्ट एंटीऑक्सिडेंट असल्याने, लसूण ऑक्सिडेटिव्ह तणाव कमी करतो आणि मूड स्विंग्स व चिडचिड यांसारख्या मेनोपॉझ लक्षणांना सुलभ करतो.

वर दिलेल्या फायद्यांशिवाय, लसूण दाहापासून आराम मिळण्यात आणि कर्करोग कोशिक विकास टाळण्यातही उपयोगी आहे. या रोपाचे अधिकतम फायदे उचलण्यासाठी अभ्यास अजून चालू आहे. 

  1. मधुमेहासाठी लसूण - Garlic for diabetes in Marathi

मधुमेहासाठी लसूण - Garlic for diabetes in Marathi

पारंपरिक औषध प्रणालीमध्ये, लसूण एक एंटीऑक्सिडेंट म्हणून खूप प्रसिद्ध आहे. मधुमेहग्रस्त रुग्णांवर झालेल्या हल्लीच्या वैद्यकीय अभ्यास सुचवतात की लसूण रक्तशर्करा कमी करण्यात खूप प्रभावी आहे. या अभ्यासामध्ये लोकांचे दोन गट होते, जिथे एका गटाला 0. 05ग्रॅम ते 1. 5 ग्रॅम मात्रा लसूण दिवसांच्या विविध अवधीसाठी दिले गेले होते. उपासादरम्यान रक्तशर्करेमध्ये लक्षणीय घट लसूण न दिलेल्या लोकांच्या तुळनेत नियमित लसूण घेतलेल्या लोकांमध्ये आढळले. एकाच वेळी तुमचे आरोग्य आणि जीभ याची काळजी घेणार्र्या पदार्थापेक्षा चांगले काय असू शकते? अजून एका अभ्यासामध्ये, उपासादरम्यान 126 mg/dl रक्तशर्करा असलेल्या मधुमेहग्रस्त लोकांना लसूण कॅप्स्युलच्या हायपोग्लायसेमिक ( रक्तशर्करा कमी करणारे) प्रभावांची चाचणी ज्ञात मधुमेह औषध (मेटफॉर्मिन) च्या कॅप्स्युलबरोबर केली गेली. 24 दिवसांनंतर परिणामांची चाचणी केली गेली आणि लसूण व मॅटफॉर्मिन मिळालेल्या लोकांमध्ये रक्तशर्करेत लक्षणीय घट आढळले (अंदाजे 3%) , तर केवळ मॅटफॉर्मिन मिळालेल्या गटामध्ये 0. 5% एवढे गट आढळले. तुमचे आरोग्य आणि चवीची काळजी घेणार्र्या अन्नापेक्षा बरे काय असू शकते. वैद्यकीय लाभांसाठी कोणतेही अन्न घेतांना माफक मात्रेचे पालन करण्याचा सल्ला दिला जाऊ शकतो.

 (अधिक पहा: मधुमेहाचे उपचार

डिप्स, सॅलॅड, सॉस, ब्रेड इ. सारखे चव असलेले पदार्थांसाठी कच्चे लसूण वापरले जाते. तो अधिकतम इटालिअन पदार्थांमध्ये विशेष पदार्थांना एक उग्र चटक देते. कच्च्या लसणाच्या अनेक आरोग्य फायद्यांची संख्या असते, जेव्हा ते रिकामे पोट घेतले जाते. लसूण तेल अन्नांना सुगंध देण्यासाठी आणि केसांवर स्थानिकरीत्या लावल्याने वापरले जाते. तरीही, लसूण गार्लिक टॅबलेट, कॅप्स्युल आणि पूडच्या रूपात व्यावसायिकरीत्या उपलब्ध आहे. तुम्ही वनस्पतीजन्य उपाय घेत असल्यास, तुम्ही लसणाचा चहा, टिंक्चर (मद्याचे सार) आणि कंप्रेस (बॅंड एड म्हणून चिकटवणें) साठी प्रयत्न करते.

लसूण कसे साठवावे

लसूण घनाट आणि शुष्क परिस्थितींमध्ये राहते. सुट्या गार्लिक क्लोवची आठवड्याच्या आत सुगंधीपणा गमावण्याची प्रवृत्ती असते. म्हणून, अधिक वेळ साठवणूक वेळ असण्यासाठी, कंद वापरण्यापूर्वी ते अक्षम ठेवले पाहिजे. 

आदर्शरीत्या, 2 ते 5 ग्रॅम ताजे लसूण आणि जवळपास 1 ग्रॅम लसूण पूड अधिक सहप्रभाव न होता घेतले जाऊ शकते. पण मात्रा लसणाचे प्रकार, सहनशीलता व लक्षणांप्रमाणें विविध असते. म्हणून, आरोग्य पूरक तत्त्वाच्या रूपात लसूण घेण्याची इच्छा असल्यास आयुर्वेदिक वैद्याचा सल्ला घेणें सर्वोत्तम राहील. 

  • लसूण एक नैसर्गिक रक्त पातळ करणारे पदार्थ आहे, म्हणून तुम्ही आधीच रक्त पातळ करणार्र्या औषध घेत असल्यास किंवा शस्त्रक्रिया करणार असल्यास, लसूण पूरक तत्त्व म्हणून घेणें सर्वोत्तम राहील.
  • तुम्ही विहित औषध घेत असल्यास, लसूण एक आरोग्य पूरक तत्त्व म्हणून डॉक्टराशी बोलणें सर्वोत्तम राहील.
  • कच्चे लसूण स्थानिक रीत्या दीर्घकाळ लावल्याने काही प्रकरणांमध्ये त्वचेला खाज व जळजळ होते. म्हणून, नैसर्गिकरीत्या संवेदनशील त्वचा असल्यास लसूण टाळणें बरे राहील.
  • लसूण एक नैसर्गिक हायपोग्लायसेमिक (रक्तशर्करा कमी करणारे) असते, म्हणून तुम्ही मधुमेहाचे औषध घेत असल्यास, कोणत्याही रूपात लसूण घेण्यापूर्वी डॉक्टरांशी बोलणें सर्वोत्तम राहील.
  • तुम्ही आधीच कमी रक्तदाबापासून त्रास असल्यास, रक्तदाब कमी करत असल्याचे ज्ञात असल्यास लसूण न घेणें सुरक्षित राहील.
  • लसूण गरोदरपणादरम्यान असुरक्षित समजले जाते. गरोदर महिलांना लसूण घेतांना माफक केल्याचे पालन करणें सर्वोत्तम राहील, आणि तुम्ही व लहान मुलासाठी काय सर्वोत्तम राहील ते जाणून घेण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेतलेला बरा राहील. 
और पढ़ें ...