బీటురూట్ దుంప ప్రయోజనాలు, ఉపయోగాలు మరియు దుష్ప్రభావాలు - Benefits, Uses and Side Effects of Beetroot in Telugu

అధిక రక్తపోటు అనేది ఓ దీర్ఘకాలికమైన సమస్య. అయితే ఇది మనిషికి దాపురించిన తర్వాత వ్యాధి లక్షణాలు సాధారణంగా వెంటనే (తక్షణం) కానరావు. కానీ నియంత్రించకుండా అట్లే వదిలేస్తే రక్తపోటు గుండె వ్యాధులు, మూత్రపిండ వైఫల్యం మరియు స్ట్రోక్ ప్రమాదాల్ని పెంచుతుంది. బీట్రూట్ అధిక రక్తపోటును తగ్గించేందుకు సహాయపడగలదని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. బీట్ దుంప సోడియం ను తక్కువగా కల్గి, పొటాషియంను దండిగా కల్గి ఉంటుంది. బీట్రూట్ లో ఉండే ఈ సోడియం-పొటాషియంల సంతులనం రక్తపోటు నియంత్రణలో భారీ పాత్ర పోషిస్తుంది.

మరో పరిశోధన ప్రకారం, బీట్రూట్లు ఆహార నైట్రేట్లను పుష్కలంగా కల్గి ఉంటాయి గనుక బీట్రూట్ సేవనం వల్ల అధిక రక్తపోటును తగ్గించేందుకు  సహాయపడుతాయి. ఓ పూర్వ-వైద్య (ప్రీక్లినికల్) అధ్యయనం ప్రకారం, 500 ml బీట్రూటు రసం సేవిస్తే కొన్ని గంటలలోపే రక్తపోటు తగ్గిపోతుంది. 

రక్తంలో ఏర్పడ్డ గ్లూకోజ్ స్థాయిల్ని (చక్కెరలను) శరీరం జీవక్రియ (మెటాబోలైస్) సలుపలేక పోతుండడాన్నే చక్కెరవ్యాధి అంటాం. ఇది ఎడతెగని సమస్య-అంటే దీర్ఘకాలికంగా రోగి అనుభవించాల్సిన పరిస్థితి. ఈ పరిస్థితి తిప్పికొట్టలేనిది అయినప్పటికీ, రోగి ఆహారంలో మార్పులను చేయడం ద్వారా చక్కెరవ్యాధిని నియంత్రణలో ఉంచవచ్చు. 30 మంది చక్కెరవ్యాధి ఉన్నవారిపై చేసిన ఓ వైద్య (క్లినికల్) అధ్యయనంలో తెలిసొచ్చిందేమంటే బీట్రూటు రసాన్ని రోజువారీగా  సేవిస్తే రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిల్ని తగ్గించగల్గుతాం.

బీట్రూటు రసం పాలిఫేనోల్స్, ఫ్లావానాయిడ్స్ మరియు నీల ద్రవ్య సంబంధమైన పదార్థాల్ని (ఆంథోసియనిన్లను) పుష్కలంగా కల్గి ఉంటుంది. బీట్రూట్ లో పైన పేర్కొన్న ఈ పదార్థాల సమ్మేళనాలు ఎలాంటి దుష్ప్రభావాలను కలుగ చేయకుండానే చక్కెరవ్యాధిని నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది.

శరీరంలోని ఎంజైమ్ల ద్వారా ప్రాసెస్ చేయలేని కార్బోహైడ్రేట్ల రకం ఆహార ఫైబర్లు. అందువల్ల ఈ ఫైబర్స్ పెద్ద ప్రేగుల గుండా వెళుతుండగా అక్కడ పులియబెట్టడం జరుగుతుంది. బీట్రూట్లు రెండు కరిగే మరియు కరగని ఫైబర్స్లో పుష్కలంగా ఉంటాయి. శరీరంలో చెడు కొలెస్ట్రాల్ (LDL) స్థాయిని తగ్గించడం ద్వారా ఫైబర్-సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారం యొక్క సాధారణ తీసుకోవడం హృదయ వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుందని పరిశోధన సూచిస్తుంది.

రక్తంలో గ్లూకోస్ శోషణ రేటును తగ్గించడం ద్వారా ఫైబర్స్ యొక్క తగినంత వినియోగం రకం 2 డయాబెటీస్ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది.

అదనంగా, పీచుపదార్థాలు (ఫైబర్లు) ఓ మంచి భేదిమందు (లాక్సేటివ్లు) లా పని చేస్తాయి మరియు మలబద్ధతను నిరోధించడంలో సహాయపడతాయి. దీనికి కారణం పేగుల్లో మలానికి లావు (bulk) తత్వాన్నికల్పించే సామర్థ్యం పీచుపదార్థాలకు  ఉంటుంది, తద్వారా ప్రేగులద్వారా మలం కదలిక సులభతరమవుతుంది.

శరీరంలో కణాల అసాధారణ పెరుగుదలనే “క్యాన్సర్” గా వర్ణించవచ్చు. బీట్రూట్ గడ్డల్లో అనామ్లజనకాలు అధికంగా ఉన్నాయని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. అందుకే, బీట్రూట్ ని ఓ శక్తివంతమైన క్యాన్సర్-పోరాట ప్రతినిధిగా పరిశోధకులు పేర్కొంటున్నారు.

బీట్రూట్ సారం యొక్క కణితి-నిరోధక ప్రభావాలను ఒక పూర్వ-వైద్య-సంబంధ అధ్యయనం ప్రదర్శించింది. జంతువుల అన్ననాళిక యొక్క క్యాన్సర్ కణాలపై చేసిన ఒక అధ్యయనం (జంతువులపై జరిపిన ఓ అధ్యయనం ప్రకారం) ఎర్రని  బీట్రూటు నొప్పిని తగ్గించడానికి మరియు కణాల సంహరణకు (అపోప్టోసిస్) సహాయపడుతుందని సూచించింది.  

పరిశోధకుల ప్రకారం, బీట్రూటు యొక్క రసాయనిక-నిరోధక (chemopreventive) లక్షణాలు దానిలో ఉన్న బెటాసియానిన్స్ (betacyanins), బెటైన్ (betaine) బెటాలైన్లు (betalains) అనే పదార్థాల అనామ్లజనక చర్యలవల్ల సిద్ధిస్తాయని పరిశోధకులు వివరించారు.

బీట్ రూట్ నుండి పొందిన బెటానిన్ (betanin) అనే ఒక ఆహారపురంగు (food dye)కు రొమ్ము క్యాన్సర్ మరియు ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ కు వ్యతిరేకంగా (chemopreventive) పనిచేసే సామర్థ్యం కలిగి ఉందని మరొక పరిశోధన సూచించింది.

క్యాన్సర్ వ్యాధిని నయం చేసే మందులను తయారు చేయడంలో బీట్రూటును ఉపయోగించవచ్చో లేదోనన్న విషయం మరిన్ని పరిశోధనలు వెల్లడించే అవకాశముంది.  

ఊబకాయం అనేది శరీరం లో కొవ్వు అధికంగా జమవ్వడం కారణంగా దాపురించే ఓ ఆరోగ్య సమస్య లేక పరిస్థితి. ఓ క్రమమైన శారీరక వ్యాయామం (లేక శరీర శ్రమ) మరియు ఆహారంలో చిన్న చిన్న మార్పులు చేయడం ద్వారా బరువును సులభంగా కోల్పోవచ్చు, దీనికి ఇదే ఉత్తమమైన మార్గంగా చెప్పవచ్చు.

కొవ్వు అధికంగా ఉండే ఆహార పదార్ధాలను తినడం తగ్గించి ఎక్కువ నీరు ఉండే ఆహార పదార్ధాలను సేవించడం ద్వారా బరువును తగ్గించుకోవచ్చు, అని 97 మంది ఊబకాయం గల మహిళలపై జరిపిన ఓ వైద్య అధ్యయనం తెలిపింది. ఈ అధ్యయనం చెప్పిందాన్ని బట్టి చూస్తే, బీట్రూటు కూరగాయ బరువును కోల్పోయేందుకు సరైన ఆహారంపైనే చెప్పవచ్చు. ఎందుకంటే బీట్ రూట్ 88% నీటిని కలిగి ఉంటుంది మరియు ఇది కొవ్వును తక్కువగా కల్గి ఉంటుంది.

బీట్రూట్ ఆహార పీచుపదార్థాల్ని ఎక్కువగా కల్గి ఉంటుంది. పీచుపదార్థాలు అధికంగా ఉన్న ఆహారాన్ని తీసుకోవడం వలన మన శరీరంలో కొవ్వు స్థాయిలు తగ్గిపోతాయి, తద్వారా శరీరం బరువు తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా, అధిక పీచుపదార్థాలుండే ఆహారాలు నమలబడే సమయాన్ని పెంచుతాయి మరియు ఎక్కువ నీటిని పీల్చుకుంటాయి. పీచు-ఆహారాలసేవనం కడుపు నిండిందన్న అనుభూతిని కల్గిస్తాయి. బీట్రూట్ లేదా పీచు-ఆహారాల సేవనం ఆహారచక్కెరల యొక్క శోషణను కూడా తగ్గిస్తాయి, ఇది కూడా భోంచేసి తర్వాత కలిగే సంతృప్తిని పెంచుతుంది.

శారీరక శ్రమ మరియు నిర్జలీకరణం వల్ల క్రీడాకారులు, అందులోను  ఔత్సాహిక క్రీడాకారులు సులభంగా అలసిపోతారు. ఇది తరచుగా వారి శరీర పనితీరుకు ఆటంకంగా తయారవుతుంది. పరిశోధన ప్రకారం బీట్రూటు రసాన్ని (juice) తాగడంవల్ల క్రీడాకారుల వర్కౌట్లలో ఉత్పాదకత మరియు పనితీరును పెంచడంలో సహాయపడుతుందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.

బీట్రూటు అనామ్లజనకాలు మరియు పొటాషియం, సోడియం, బీటాన్, బేటాల్స్ మరియు ఆహార నైట్రేట్ వంటి పోషకాల యొక్క అద్భుతమైన మూలం. ఈ భాగాలు అన్ని అథ్లెట్ల పనితీరుని మెరుగుపరుస్తాయి.

ఆహార నైట్రేట్లను లాలాజలం ద్వారా నైట్రేట్ లుగా మార్చబడతాయి.  మరి ఈ నైట్రేట్లు రక్త నాళాలు విశ్రాంతిని పొందేందుకు, రక్త ప్రసరణను పెంచటానికి సహాయపడతాయి. పెరిగిన రక్త ప్రసరణ (బ్లడ్ సర్క్యులేషన్) కండరాలకు మెరుగైన ప్రాణవాయువు సరఫరా చేస్తుంది, దాని కారణంగా మెరుగైన కష్ట సహిష్ణత అనేది శరీరానికి అలవడుతుంది.

శరీరానికి అయిన గాయం లేదా సంక్రమణవల్ల నొప్పి కలగడం లేదా వాపుదేలడం అనేది శరీరం వ్యక్తీకరించే సహజ ప్రతిస్పందన. గాయమైనపుడు తరచుగా చర్మంపై ఎరుపుదేలడం, వాపు రావడం మరియు నొప్పి కలగడం వంటి వ్యథల  ద్వారా శరీరం నొప్పిని వ్యక్తీకరిస్తుంది. అధ్యయనాల ప్రకారం, బీట్రూట్ అనేది ఓ సమర్థవంతమైన నొప్పి నిరోధక ఏజెంట్. బీట్రూట్ ను అనుబంధ ఆహారంగా స్వీకరించడమో లేక మందుగా సేవించడమో నొప్పిని, వాపును తగ్గిస్తుందని ఒక పూర్వభావి వైద్య అధ్యయనం నిరూపించింది.

బీట్రూట్ యొక్క ఈ నొప్పినివారక ప్రభావం ఆ గడ్డలో ఉన్న బెటాలైన్ (betalain) అనే పదార్ధం వల్ల కల్గిందని చెప్పబడుతోంది. బీట్రూట్ యొక్క క్రమమైన  వినియోగం మానవులలో తీవ్రమైన వాపును, నొప్పిని నిరోధించగలదని ఈ పరిశోధన పేర్కొంది.

శరీరంలోని రెండవ అతిపెద్ద అవయవం కాలేయం. జీర్ణక్రియ మరియు కొవ్వు జీవక్రియతో పాటు అనేక శరీర కార్యకలాపాల్ని కాలేయం నిర్వహిస్తుంది.   అయినప్పటికీ, కాలేయం యొక్క ప్రాధమిక విధి ఏంటంటే జీర్ణవ్యవస్థ నుండి వచ్చిన రక్తాన్ని శుభ్రపరిచి అటుపైన శుభ్రమైన రక్తాన్ని శరీరం యొక్క ఇతర భాగాలకు పంపుతుంది. ఆహారం ద్వారా మరియు సేవించిన మందుల ద్వారా మన శరీరంలోకి ప్రవేశించే రసాయనిక పదార్థాలు, విషపదార్థాలను కాలేయం విషరహితంగా చేస్తుంది. కాబట్టి కాలేయానికి ఏదైనా దెబ్బవల్ల నష్టం వాటిల్లితే కాలేయం సరిగా పని చేయకపోతే శరీరంలో ఈ విషపదార్ధాలు పెరిగిపోయి శరీరం నిర్వహించాల్సిన విధుల క్షీణతకు దారితీస్తుంది.

ఆహారం మరియు జీవనశైలి వంటి అంశాలు కాలేయ వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని పెంచితే, ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి కాలేయ నష్టాన్నిమరింతగా పెంచి దెబ్బతీస్తుందని అధ్యయనాల్లో సూచించబడింది. అనామ్లజనక ఆహారాన్ని దండిగా గల్గిన (యాంటీఆక్సిడెంట్ రిచ్ ఫుడ్) బీట్రూటు ఒక అద్భుతమైన కాలేయరక్షక (హెపాటోప్రొటెక్టివ్) ఏజెంట్ కాగలదని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.

అధ్యయనాల ప్రకారం, బీట్రూట్లో ఉన్న అనామ్లజనిత వర్ణద్రవ్యాల (బెటాలైన్లు)కు  ఆక్సీకరణంవల్ల కలిగే ఆరోగ్య నష్టాల నుండి శరీరాన్ని రక్షించే ప్రభావాలను కలిగి ఉంటాయి. నైట్రోసోడీతైలమైన్ అని పిలువబడే ఓ సమ్మేళన పదార్ధం కల్గించిన  DNA-నష్టాన్ని మరియు కాలేయానికైన గాయాల నష్టాన్ని బీట్ రూట్ తగ్గిస్తుందని ఓ పూర్వభావి వైద్య అధ్యయనంలో తేలింది. ఈ అధ్యయనంలో బీట్రూటు రసాన్ని అనుబంధాహారంగా (suppliment food)  28 రోజుల పాటు అధ్యయనంలో పాల్గొన్నవారికి సేవింపజేసి వారిలో జరిగిన ఈ ప్రగతిపర మార్పును గమనించడం జరిగింది. బీట్రూట్ పదార్దాలు కాలేయ క్యాన్సర్ కణాల పెరుగుదలను మరియు విస్తరణను తగ్గించగలవని మరో అధ్యయనం నిరూపించింది.

(మరింత సమాచారం: కాలేయ క్యాన్సర్ చికిత్స)