myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

“బీట్రూట్” అని ప్రసిధ్ధంగా పిలువబడే “బీట్ దుంప” అమరంతాసేయ్ కుటుంబానికి చెందిన మొక్క. కూరగాయల్ని కొనడానికెళ్ళినపుడు ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉండే బీట్రూట్ గడ్డను కొనకుండా పోవడం అసాధ్యం అనే చెప్పవచ్చు. దీన్ని అలాగే పచ్చి గడ్డలా తింటారు, సలాడ్ చేసుకుని తింటారు. లేదా సూప్/చారు రూపంలో ఆస్వాదిస్తారు.  ఇంకా, బీట్రూట్ తో జ్యూస్ లేదా తీపి వంటకాలైనా (smoothies) వండుకోవచ్చు. కేవలం తన ఆకర్షణీయమైన రంగు వల్లనే కాకుండా దానికున్న ఔషధగుణాలు మరియు ఆరోగ్యసంరక్షణా లక్షణాల కారణంగా కూడా బీట్రూట్ దుంప ఒక “సూపర్ఫుడ్” అనే ప్రశంసను సొంతం చేసుకుని అత్యధిక జనాదరణను పొందింది. జ్యూస్ (రసం) నుండి సలాడ్లు వరకు బీట్రూట్ దాదాపు ప్రతి వంటలోను చోటు చేసుకుని తన స్థానాన్ని పదిలం చేసుకుంటోంది. అంతే కాదు, బీట్రూటు మంచి రంగు,  అనామ్లజనకాలు మరియు రుచుల మేళవింపును కల్గి ఉంది గనుకనే దీన్ని ప్రతి వంటలోనూ వాడవచ్చు.

బీట్రూట్ మొట్టమొదట రోమన్ దేశస్థులచే సాగు చేయబడిందని చెప్పబడుతోంది. అయితే, అప్పుడు ఇది జంతువుల మేతగా మాత్రమే రోమన్లచే  ఉపయోగించబడింది. 6 వ శతాబ్దం తర్వాత దుంపలు మానవ వినియోగానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి. 19 వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో, బీట్రూటు రసాన్ని తరచుగా వైన్లలో ఆ పానీయానికి రంగును కలుగజేసే  ఏజెంట్ గా ఉపయోగించబడింది.

పండించిన బీట్రూట్ ను ఆ మొక్క వేరు నుండి మొక్క పైన ఉండే శిఖ (లేక  మోసు) వరకూ గడ్డ అన్నిభాగాల్ని తినవచ్చు. ఫలవంతమైన ఈ గడ్డ కూరగాయను పలువిధాలుగా వండుకుని తినొచ్చు. అందుకే దీనికి అంత  ప్రజాదరణ లభించింది. దీన్ని ఉడికించి, వేయించి, ఊరవేసి, ప్రెషర్ కకర్లో వండి తినొచ్చు. లేదా రసం తీసి జ్యూస్ లాగా లేదా సలాడ్ వలె ముడిగడ్డను అలాగే తింటారు.

బీట్రూట్ గడ్డలు శరీరానికి చాలా ఉపయోగకరంగా ఉండే వివిధ పోషకాలు మరియు అనామ్లజనకాలతో కూడిన శక్తిని కలిగి ఉంటాయి. బీట్రూట్లను నిత్యం   వంటల్లోను లేదా విడిగా అయినా తినడం వల్ల రక్తపోటును తగ్గిస్తుంది, మలబద్ధకం, క్యాన్సర్ వ్యాధిని నిరోధిస్తుంది. మరియు కాలేయాన్ని కాపాడడానికి కూడా బీట్రూట్ సేవనం సహాయపడుతుంది. బీట్రూట్ శరీరంలో నిర్విషీకరణ ప్రక్రియలో సహాయపడుతుంది. ఏ విధంగా అంటే, మన శరీరంలో ఉండే విష పదార్థాలను మూత్ర మార్గము ద్వారా బయటకు తొలగిస్తూ బీట్రూట్ గడ్డ మనకు ఆరోగ్యాన్నందిస్తుంది.

బీట్రూట్ గురించిన కొన్ని ప్రాథమిక వాస్తవాలు:

  • శాస్త్రీయ నామం: బీటా వల్గారిస్
  • కుటుంబము: అమరంతాసేయ్.
  • సాధారణ పేరు: బీట్ దుంప
  • సంస్కృత నామం: పాలంగ్ షాక్
  • ఉపయోగించే భాగాలు: గడ్డలు (మూలాలు) మరియు ఆకులు
  • స్థానిక ప్రాంతం మరియు భౌగోళిక పంపిణీ: బీట్రూట్ జర్మనీ లేదా ఇటలీలో ఉద్భవించి నార్త్ ఐరోపాకు విస్తరించిందని నమ్ముతారు. భారతదేశంలో, ప్రధానంగా హర్యానా, ఉత్తరప్రదేశ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు మహారాష్ట్రలలో బీట్రూట్ ని సాగు చేస్తారు.
  • ఫన్ ఫాక్ట్ (తమాషా సంగతి) : అపోలో-సోయుజ్ టెస్ట్ ప్రాజెక్ట్ సమయంలో అపోలో 18 వ్యోమగాములకు బీట్రూత్ సూప్ (బ్యాంక్వెట్ ఆఫ్ బోర్క్చ్) ను ఒక స్వాగత పానీయంగా సర్వ్ చేశారు (వడ్డించారు). 
  1. బీట్రూట్ పోషక విలువలు - Beetroot nutrition facts in Telugu
  2. బీట్రూట్ దుంప ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు - Beetroot health benefits
  3. బీట్రూటు సేవనంతో కలిగే దుష్ప్రభావాలు - Beetroot side effects in Telugu
  4. ఉపసంహరణ - Takeaway in Telugu

రాబ్ బీట్రూట్ 88% నీటిని కలిగి ఉంటుంది. ఇది కాల్షియం, భాస్వరం మరియు పొటాషియం మరియు విటమిన్ A, B1, B2, B3, B9 మరియు C. వంటి విటమిన్లు వంటి అనేక ఖనిజాలకు మంచి మూలం.
అమెరికా వ్యవసాయ శాఖ (United States Department of Agriculture-USDA) యొక్క నేషనల్ న్యూట్రియెంట్ మూల దత్తాంశాల (డేటాబేస్) ప్రకారం, ఓ 100 గ్రాముల బీట్రూట్ గడ్డ క్రింది పోషక విలువలను కలిగి ఉంటుంది:

పోషక పదార్ధం

 ప్రతి 100 గ్రాములకు పోషక విలువ

నీరు 87.58 గ్రా
శక్తి 43 kCal
ప్రోటీన్ 1.61 గ్రా
కొవ్వు 0.17 గ్రా
కార్బోహైడ్రేట్లు

9.56 గ్రా

ఫైబర్ 2.8 గ్రా
చక్కెరలు 6.76 గ్రా
ఖనిజాలు

ప్రతి 100 గ్రాములకు పోషక విలువ  

కాల్షియం 16 mg
ఐరన్ 0.8 mg
మెగ్నీషియం 23 mg
భాస్వరం 40 mg
పొటాషియం 325 mg
సోడియం 78 mg
జింక్ 0.35 mg
విటమిన్లు ప్రతి 100 g లకు పోషక విలువ
విటమిన్ A 2 μg
విటమిన్ B1 0.031 mg
విటమిన్ B2 0.04 mg
విటమిన్ B3 0.334 mg
విటమిన్ B6 0.067 mg
విటమిన్ B9 109 μg
విటమిన్ C 4.9 mg
విటమిన్ E 0.04 mg
విటమిన్ K  0.2 μg
కొవ్వులు / కొవ్వు ఆమ్లాలు ప్రతి 100 గ్రా.లకు పోషక విలువ
సంతృప్త 0.027 గ్రా
ఏక అసంతృప్త (Monounsaturated) 0.032 గ్రా
అనేక అసంతృప్త (Polyunsaturated) 0.06 గ్రా

బరువు తగ్గడానికి: బీట్రూట్ 88% నీరు కలిగి ఉంటుంది మరియు దానిలో కొవ్వులు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి, అందువల్ల అది బరువును తగ్గించేందుకు మంచి ఆహారం. ఇది ఫైబర్స్ కు కూడా గొప్ప వనరు, అందువల్ల, జీర్ణక్రియకు సహాయపడుతుంది మరియు ఎక్కువ సమయం పాటు కడుపు నిండిన అనుభూతి కలిగిస్తుంది.
వ్యాయామం కోసం: వ్యాయామ సమర్థతని మెరుగుపరచడానికి మరియు అలసటను తగ్గించడానికి సహాయపడే అద్భుతమైన శక్తి పానీయంగా బీట్రూట్ ఉపయోగపడుతుంది.
మధుమేహం కోసం: బీట్రూటు మధుమేహ వ్యక్తుల కోసం మంచి ఆహారం, ఎందుకంటే ఇది వారిలో రక్త గ్లూకోజ్ స్థాయిలను నియంత్రిస్తుంది.
గుండె కోసం: బీట్రూట్ అనేది ఒక యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ మరియు యాంటీఆక్సిడెంట్ మరియు ఇది హృదయంపై ప్రయోజనకరమైన ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది. ఇది రక్తపోటును తగ్గిస్తుంది మరియు హృదయ సంబంధ రుగ్మతల ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది.
క్యాన్సర్ నివారణ కోసం: బీట్రూట్ యొక్క అధిక యాంటీ ఆక్సిడెంట్ శాతం క్యాన్సర్ నివారణకు సమర్థవంతంగా పని చేస్తుంది, ఇది అపోప్టోసిస్ లేదా ప్రోగ్రామ్ కణ మరణం ద్వారా సంభవిస్తుంది. బీట్రూట్ రొమ్ము క్యాన్సర్, ఇసోఫాజియల్ క్యాన్సర్, కాలేయ క్యాన్సర్ మరియు ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ల  పై  వ్యతిరేక  ప్రభావాలను కలిగి ఉంది.
కాలేయం కోసం: బీట్రూట్ హెపాటోప్రొటెక్టివ్ (కాలేయ రక్షిత) ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది.  ఇది యాంటీఆక్సిడెంట్ యొక్క గొప్ప వనరుగా ఉండి, ఆక్సీకరణ నష్టం నుండి కాపాడుతుంది. 

  1. బీట్రూట్ రక్తపోటును తగ్గిస్తుంది - Beetroot lowers blood pressure
  2. చెక్కెరవ్యాధికి (మధుమేహానికి) బీట్రూట్ - Beetroot for diabetes
  3. బీట్రూట్ పీచుపదార్థాల్ని అధికంగా కల్గి ఉంటుంది - Beetroot is rich in fibre
  4. క్యాన్సర్ నివారణకు బీట్రూట్ - Beetroot for cancer prevention
  5. బరువు కోల్పోయేందుకు బీట్రూట్ - Beetroot for weight loss
  6. క్రీడాకార్ల సామర్థ్యానికి బీట్రూట్ - Beetroot for athletic performance
  7. వాపు నిరోధక ఏజెంట్ గా బీట్రూట్ దుంప - Beetroot as an anti-inflammatory agent
  8. కాలేయానికి బీట్రూట్ ప్రయోజనాలు - Beetroot benefits for liver

బీట్రూట్ రక్తపోటును తగ్గిస్తుంది - Beetroot lowers blood pressure

అధిక రక్తపోటు అనేది ఓ దీర్ఘకాలికమైన సమస్య. అయితే ఇది మనిషికి దాపురించిన తర్వాత వ్యాధి లక్షణాలు సాధారణంగా వెంటనే (తక్షణం) కానరావు. కానీ నియంత్రించకుండా అట్లే వదిలేస్తే రక్తపోటు గుండె వ్యాధులు, మూత్రపిండ వైఫల్యం మరియు స్ట్రోక్ ప్రమాదాల్ని పెంచుతుంది. బీట్రూట్ అధిక రక్తపోటును తగ్గించేందుకు సహాయపడగలదని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. బీట్ దుంప సోడియం ను తక్కువగా కల్గి, పొటాషియంను దండిగా కల్గి ఉంటుంది. బీట్రూట్ లో ఉండే ఈ సోడియం-పొటాషియంల సంతులనం రక్తపోటు నియంత్రణలో భారీ పాత్ర పోషిస్తుంది.

మరో పరిశోధన ప్రకారం, బీట్రూట్లు ఆహార నైట్రేట్లను పుష్కలంగా కల్గి ఉంటాయి గనుక బీట్రూట్ సేవనం వల్ల అధిక రక్తపోటును తగ్గించేందుకు  సహాయపడుతాయి. ఓ పూర్వ-వైద్య (ప్రీక్లినికల్) అధ్యయనం ప్రకారం, 500 ml బీట్రూటు రసం సేవిస్తే కొన్ని గంటలలోపే రక్తపోటు తగ్గిపోతుంది. 

(మరింత సమాచారం: అధిక రక్తపోటు చికిత్స )

చెక్కెరవ్యాధికి (మధుమేహానికి) బీట్రూట్ - Beetroot for diabetes

రక్తంలో ఏర్పడ్డ గ్లూకోజ్ స్థాయిల్ని (చక్కెరలను) శరీరం జీవక్రియ (మెటాబోలైస్) సలుపలేక పోతుండడాన్నే చక్కెరవ్యాధి అంటాం. ఇది ఎడతెగని సమస్య-అంటే దీర్ఘకాలికంగా రోగి అనుభవించాల్సిన పరిస్థితి. ఈ పరిస్థితి తిప్పికొట్టలేనిది అయినప్పటికీ, రోగి ఆహారంలో మార్పులను చేయడం ద్వారా చక్కెరవ్యాధిని నియంత్రణలో ఉంచవచ్చు. 30 మంది చక్కెరవ్యాధి ఉన్నవారిపై చేసిన ఓ వైద్య (క్లినికల్) అధ్యయనంలో తెలిసొచ్చిందేమంటే బీట్రూటు రసాన్ని రోజువారీగా  సేవిస్తే రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిల్ని తగ్గించగల్గుతాం.

బీట్రూటు రసం పాలిఫేనోల్స్, ఫ్లావానాయిడ్స్ మరియు నీల ద్రవ్య సంబంధమైన పదార్థాల్ని (ఆంథోసియనిన్లను) పుష్కలంగా కల్గి ఉంటుంది. బీట్రూట్ లో పైన పేర్కొన్న ఈ పదార్థాల సమ్మేళనాలు ఎలాంటి దుష్ప్రభావాలను కలుగ చేయకుండానే చక్కెరవ్యాధిని నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది.

బీట్రూట్ పీచుపదార్థాల్ని అధికంగా కల్గి ఉంటుంది - Beetroot is rich in fibre

శరీరంలోని ఎంజైమ్ల ద్వారా ప్రాసెస్ చేయలేని కార్బోహైడ్రేట్ల రకం ఆహార ఫైబర్లు. అందువల్ల ఈ ఫైబర్స్ పెద్ద ప్రేగుల గుండా వెళుతుండగా అక్కడ పులియబెట్టడం జరుగుతుంది. బీట్రూట్లు రెండు కరిగే మరియు కరగని ఫైబర్స్లో పుష్కలంగా ఉంటాయి. శరీరంలో చెడు కొలెస్ట్రాల్ (LDL) స్థాయిని తగ్గించడం ద్వారా ఫైబర్-సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారం యొక్క సాధారణ తీసుకోవడం హృదయ వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుందని పరిశోధన సూచిస్తుంది.

రక్తంలో గ్లూకోస్ శోషణ రేటును తగ్గించడం ద్వారా ఫైబర్స్ యొక్క తగినంత వినియోగం రకం 2 డయాబెటీస్ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది.

అదనంగా, పీచుపదార్థాలు (ఫైబర్లు) ఓ మంచి భేదిమందు (లాక్సేటివ్లు) లా పని చేస్తాయి మరియు మలబద్ధతను నిరోధించడంలో సహాయపడతాయి. దీనికి కారణం పేగుల్లో మలానికి లావు (bulk) తత్వాన్నికల్పించే సామర్థ్యం పీచుపదార్థాలకు  ఉంటుంది, తద్వారా ప్రేగులద్వారా మలం కదలిక సులభతరమవుతుంది.

క్యాన్సర్ నివారణకు బీట్రూట్ - Beetroot for cancer prevention

శరీరంలో కణాల అసాధారణ పెరుగుదలనే “క్యాన్సర్” గా వర్ణించవచ్చు. బీట్రూట్ గడ్డల్లో అనామ్లజనకాలు అధికంగా ఉన్నాయని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. అందుకే, బీట్రూట్ ని ఓ శక్తివంతమైన క్యాన్సర్-పోరాట ప్రతినిధిగా పరిశోధకులు పేర్కొంటున్నారు.

బీట్రూట్ సారం యొక్క కణితి-నిరోధక ప్రభావాలను ఒక పూర్వ-వైద్య-సంబంధ అధ్యయనం ప్రదర్శించింది. జంతువుల అన్ననాళిక యొక్క క్యాన్సర్ కణాలపై చేసిన ఒక అధ్యయనం (జంతువులపై జరిపిన ఓ అధ్యయనం ప్రకారం) ఎర్రని  బీట్రూటు నొప్పిని తగ్గించడానికి మరియు కణాల సంహరణకు (అపోప్టోసిస్) సహాయపడుతుందని సూచించింది.  

పరిశోధకుల ప్రకారం, బీట్రూటు యొక్క రసాయనిక-నిరోధక (chemopreventive) లక్షణాలు దానిలో ఉన్న బెటాసియానిన్స్ (betacyanins), బెటైన్ (betaine) బెటాలైన్లు (betalains) అనే పదార్థాల అనామ్లజనక చర్యలవల్ల సిద్ధిస్తాయని పరిశోధకులు వివరించారు.

బీట్ రూట్ నుండి పొందిన బెటానిన్ (betanin) అనే ఒక ఆహారపురంగు (food dye)కు రొమ్ము క్యాన్సర్ మరియు ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ కు వ్యతిరేకంగా (chemopreventive) పనిచేసే సామర్థ్యం కలిగి ఉందని మరొక పరిశోధన సూచించింది.

క్యాన్సర్ వ్యాధిని నయం చేసే మందులను తయారు చేయడంలో బీట్రూటును ఉపయోగించవచ్చో లేదోనన్న విషయం మరిన్ని పరిశోధనలు వెల్లడించే అవకాశముంది.  

బరువు కోల్పోయేందుకు బీట్రూట్ - Beetroot for weight loss

ఊబకాయం అనేది శరీరం లో కొవ్వు అధికంగా జమవ్వడం కారణంగా దాపురించే ఓ ఆరోగ్య సమస్య లేక పరిస్థితి. ఓ క్రమమైన శారీరక వ్యాయామం (లేక శరీర శ్రమ) మరియు ఆహారంలో చిన్న చిన్న మార్పులు చేయడం ద్వారా బరువును సులభంగా కోల్పోవచ్చు, దీనికి ఇదే ఉత్తమమైన మార్గంగా చెప్పవచ్చు.

కొవ్వు అధికంగా ఉండే ఆహార పదార్ధాలను తినడం తగ్గించి ఎక్కువ నీరు ఉండే ఆహార పదార్ధాలను సేవించడం ద్వారా బరువును తగ్గించుకోవచ్చు, అని 97 మంది ఊబకాయం గల మహిళలపై జరిపిన ఓ వైద్య అధ్యయనం తెలిపింది. ఈ అధ్యయనం చెప్పిందాన్ని బట్టి చూస్తే, బీట్రూటు కూరగాయ బరువును కోల్పోయేందుకు సరైన ఆహారంపైనే చెప్పవచ్చు. ఎందుకంటే బీట్ రూట్ 88% నీటిని కలిగి ఉంటుంది మరియు ఇది కొవ్వును తక్కువగా కల్గి ఉంటుంది.

బీట్రూట్ ఆహార పీచుపదార్థాల్ని ఎక్కువగా కల్గి ఉంటుంది. పీచుపదార్థాలు అధికంగా ఉన్న ఆహారాన్ని తీసుకోవడం వలన మన శరీరంలో కొవ్వు స్థాయిలు తగ్గిపోతాయి, తద్వారా శరీరం బరువు తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా, అధిక పీచుపదార్థాలుండే ఆహారాలు నమలబడే సమయాన్ని పెంచుతాయి మరియు ఎక్కువ నీటిని పీల్చుకుంటాయి. పీచు-ఆహారాలసేవనం కడుపు నిండిందన్న అనుభూతిని కల్గిస్తాయి. బీట్రూట్ లేదా పీచు-ఆహారాల సేవనం ఆహారచక్కెరల యొక్క శోషణను కూడా తగ్గిస్తాయి, ఇది కూడా భోంచేసి తర్వాత కలిగే సంతృప్తిని పెంచుతుంది.

క్రీడాకార్ల సామర్థ్యానికి బీట్రూట్ - Beetroot for athletic performance

శారీరక శ్రమ మరియు నిర్జలీకరణం వల్ల క్రీడాకారులు, అందులోను  ఔత్సాహిక క్రీడాకారులు సులభంగా అలసిపోతారు. ఇది తరచుగా వారి శరీర పనితీరుకు ఆటంకంగా తయారవుతుంది. పరిశోధన ప్రకారం బీట్రూటు రసాన్ని (juice) తాగడంవల్ల క్రీడాకారుల వర్కౌట్లలో ఉత్పాదకత మరియు పనితీరును పెంచడంలో సహాయపడుతుందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.

బీట్రూటు అనామ్లజనకాలు మరియు పొటాషియం, సోడియం, బీటాన్, బేటాల్స్ మరియు ఆహార నైట్రేట్ వంటి పోషకాల యొక్క అద్భుతమైన మూలం. ఈ భాగాలు అన్ని అథ్లెట్ల పనితీరుని మెరుగుపరుస్తాయి.

ఆహార నైట్రేట్లను లాలాజలం ద్వారా నైట్రేట్ లుగా మార్చబడతాయి.  మరి ఈ నైట్రేట్లు రక్త నాళాలు విశ్రాంతిని పొందేందుకు, రక్త ప్రసరణను పెంచటానికి సహాయపడతాయి. పెరిగిన రక్త ప్రసరణ (బ్లడ్ సర్క్యులేషన్) కండరాలకు మెరుగైన ప్రాణవాయువు సరఫరా చేస్తుంది, దాని కారణంగా మెరుగైన కష్ట సహిష్ణత అనేది శరీరానికి అలవడుతుంది.

వాపు నిరోధక ఏజెంట్ గా బీట్రూట్ దుంప - Beetroot as an anti-inflammatory agent

శరీరానికి అయిన గాయం లేదా సంక్రమణవల్ల నొప్పి కలగడం లేదా వాపుదేలడం అనేది శరీరం వ్యక్తీకరించే సహజ ప్రతిస్పందన. గాయమైనపుడు తరచుగా చర్మంపై ఎరుపుదేలడం, వాపు రావడం మరియు నొప్పి కలగడం వంటి వ్యథల  ద్వారా శరీరం నొప్పిని వ్యక్తీకరిస్తుంది. అధ్యయనాల ప్రకారం, బీట్రూట్ అనేది ఓ సమర్థవంతమైన నొప్పి నిరోధక ఏజెంట్. బీట్రూట్ ను అనుబంధ ఆహారంగా స్వీకరించడమో లేక మందుగా సేవించడమో నొప్పిని, వాపును తగ్గిస్తుందని ఒక పూర్వభావి వైద్య అధ్యయనం నిరూపించింది.

బీట్రూట్ యొక్క ఈ నొప్పినివారక ప్రభావం ఆ గడ్డలో ఉన్న బెటాలైన్ (betalain) అనే పదార్ధం వల్ల కల్గిందని చెప్పబడుతోంది. బీట్రూట్ యొక్క క్రమమైన  వినియోగం మానవులలో తీవ్రమైన వాపును, నొప్పిని నిరోధించగలదని ఈ పరిశోధన పేర్కొంది.

(మరింత సమాచారం: వాపు వ్యాధుల రకాలు)

కాలేయానికి బీట్రూట్ ప్రయోజనాలు - Beetroot benefits for liver

శరీరంలోని రెండవ అతిపెద్ద అవయవం కాలేయం. జీర్ణక్రియ మరియు కొవ్వు జీవక్రియతో పాటు అనేక శరీర కార్యకలాపాల్ని కాలేయం నిర్వహిస్తుంది.   అయినప్పటికీ, కాలేయం యొక్క ప్రాధమిక విధి ఏంటంటే జీర్ణవ్యవస్థ నుండి వచ్చిన రక్తాన్ని శుభ్రపరిచి అటుపైన శుభ్రమైన రక్తాన్ని శరీరం యొక్క ఇతర భాగాలకు పంపుతుంది. ఆహారం ద్వారా మరియు సేవించిన మందుల ద్వారా మన శరీరంలోకి ప్రవేశించే రసాయనిక పదార్థాలు, విషపదార్థాలను కాలేయం విషరహితంగా చేస్తుంది. కాబట్టి కాలేయానికి ఏదైనా దెబ్బవల్ల నష్టం వాటిల్లితే కాలేయం సరిగా పని చేయకపోతే శరీరంలో ఈ విషపదార్ధాలు పెరిగిపోయి శరీరం నిర్వహించాల్సిన విధుల క్షీణతకు దారితీస్తుంది.

ఆహారం మరియు జీవనశైలి వంటి అంశాలు కాలేయ వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని పెంచితే, ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి కాలేయ నష్టాన్నిమరింతగా పెంచి దెబ్బతీస్తుందని అధ్యయనాల్లో సూచించబడింది. అనామ్లజనక ఆహారాన్ని దండిగా గల్గిన (యాంటీఆక్సిడెంట్ రిచ్ ఫుడ్) బీట్రూటు ఒక అద్భుతమైన కాలేయరక్షక (హెపాటోప్రొటెక్టివ్) ఏజెంట్ కాగలదని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.

అధ్యయనాల ప్రకారం, బీట్రూట్లో ఉన్న అనామ్లజనిత వర్ణద్రవ్యాల (బెటాలైన్లు)కు  ఆక్సీకరణంవల్ల కలిగే ఆరోగ్య నష్టాల నుండి శరీరాన్ని రక్షించే ప్రభావాలను కలిగి ఉంటాయి. నైట్రోసోడీతైలమైన్ అని పిలువబడే ఓ సమ్మేళన పదార్ధం కల్గించిన  DNA-నష్టాన్ని మరియు కాలేయానికైన గాయాల నష్టాన్ని బీట్ రూట్ తగ్గిస్తుందని ఓ పూర్వభావి వైద్య అధ్యయనంలో తేలింది. ఈ అధ్యయనంలో బీట్రూటు రసాన్ని అనుబంధాహారంగా (suppliment food)  28 రోజుల పాటు అధ్యయనంలో పాల్గొన్నవారికి సేవింపజేసి వారిలో జరిగిన ఈ ప్రగతిపర మార్పును గమనించడం జరిగింది. బీట్రూట్ పదార్దాలు కాలేయ క్యాన్సర్ కణాల పెరుగుదలను మరియు విస్తరణను తగ్గించగలవని మరో అధ్యయనం నిరూపించింది.

(మరింత సమాచారం: కాలేయ క్యాన్సర్ చికిత్స)

“ఏది కూడా మరీ అతి కాకూడదు, ఒకవేళ అయితే అది మంచిది కాదు” అనే నానుడి బీట్రూటు విషయంలో కూడా నిజమే. మితం మించకుండా బీట్రూట్ ని సేవిస్తే ఇది మన శరీరానికి అద్భుతాలనే చేయగలదు. అయితే, బీట్రూట్ కూడా కొన్ని దుష్ప్రభావాలను కలిగి ఉంది. ఆ దుష్ప్రభాల్లో కొన్నింటిని ఈ క్రింద పేర్కొంటున్నాం.

  • బీట్రూట్ యొక్క అధిక సేవనంవల్ల మన శరీరంలో “బీటూరియా” అనే దుష్ప్రభావం కల్గుతుంది. ఈ బీటూరియా లో మన శరీరం విసర్జించే మల-మూత్రాలు గులాబీ లేదా ఎరుపు రంగును కల్గి ఉంటాయి. బీటూరియా పరిస్థితి ఒకింత భయంకరంగా ఉన్నప్పటికీ, సాధారణంగా పరిస్థితి హానికారమేం కాదు, 48 గంటల్లో మళ్ళీ ఆరోగ్యం సాధారణమవుతుంది.
  • బీటుదుంప కూరగాయలో ఆక్సలేట్లు అధికంగా ఉంటాయి కాబట్టి, దీన్ని మితం మించి తింటే మూత్రపిండాల్లో రాల్లేర్పడడానికి దారితీయవచ్చు. బీట్రూట్ను ఉడికించడం లేదా వంట చేయడం ద్వారా దాన్లోని ఆక్సలేట్ల పదార్థాన్ని తగ్గించవచ్చు.
  • జీర్ణశయాంతర (gastrointestinal)  సమస్యలతో బాధపడే వాళ్ళు కానీ లేదా సున్నితమైన పొట్ట కల్గిన వాళ్ళు కానీ బీట్రూట్ ను అధికంగా తింటే, లేదా పచ్చి బీట్రూట్ ను దండిగా తింటే సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి.
  • రక్తపోటు నియంత్రణలో బీట్రూట్ మంచిది, అయినప్పటికీ, బీట్రూట్ యొక్క అధిక సేవనం కారణంగా అల్ప రక్తపోటు (లేదా హైపోటెన్షన్) దాపూరించవచ్చు.  
  • ఎక్కువ సాంద్రత కల్గిన బీట్రూటు రసాన్ని (juice) నేరుగా సేవించడం వల్ల గొంతులో బిగడాయింపేర్పడి మాట్లాడడానికి కూడా కష్టపడే సమస్యకు  దారితీయవచ్చు.

బీట్ దుంపకున్న అనేక ఔషధ గుణాల కారణంగాను మరియు దీన్ని అనేక విధాలుగా (అంటే కూరలు, పానీయాలు, తీపి వంటకాలు మెదలైనవి) వండుకుని  తినగల సౌలభ్యం ఉన్నందున ఎర్రెర్రని బీట్రూట్ ని తినడానికి అత్యంత ఆరోగ్యకరమైన కూరగాయలలో ఒకటిగా వర్గీకరించవచ్చు. బీట్రూట్ ఆరోగ్య ప్రయోజనాల్లో కొన్నిఏవంటే ఇది రక్తపోటును నియంత్రిస్తుంది. చక్కెరవ్యాధిని (డయాబెటిస్) తగ్గించే సామర్థ్యమూ దీనికి ఉన్నాయి. బీట్రూటు యొక్క అనామ్లజనక (ప్రతిక్షకారిణి) లక్షణాలు క్యాన్సర్ మరియు కాలేయ వ్యాధులను నివారించడానికి సహాయపడతాయి. బీట్రూటులో పీచుపదార్థం అధికంగా ఉంటుంది గనుక ఇది  మలబద్ధకాన్ని నివారించడంలో సహాయపడుతుంది. బీట్రూట్ ను సేవించడం వల్ల ఎలాంటి దుష్ప్రభావాలు లేనప్పటికీ, దీన్ని అధికంగా లేదా తప్పుడు పద్ధతిలో గనుక సేవించినట్లైతే పలు వైద్య-పర సమస్యలకు దారి తీసే అవకాశం ఉంది.

और पढ़ें ...

References

  1. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. Basic Report: 11080, Beets, raw. National Nutrient Database for Standard Reference Legacy Release [Internet]
  2. Health Harvard Publishing, Updated: April 3, 2019. Harvard Medical School [Internet]. Potassium and sodium out of balance. Harvard University, Cambridge, Massachusetts.
  3. Leah T, Peter M Clifton. Nutr J. 2012; 11: 106. PMID: 23231777
  4. Kapadia GJ, Tokuda H, Konoshima T, Nishino H. Chemoprevention of lung and skin cancer by Beta vulgaris (beet) root extract. Cancer Lett. 1996 Feb 27;100(1-2):211-4. PMID: 8620443
  5. John F. Lechner et al. Drinking Water with Red Beetroot Food Color Antagonizes Esophageal Carcinogenesis in N-Nitrosomethylbenzylamine-Treated Rats J Med Food. 2010 Jun; 13(3): 733–739. PMID: 20438319
  6. Kapadia GJ, Azuine MA, Rao GS, Arai T, Iida A, Tokuda H. Cytotoxic effect of the red beetroot (Beta vulgaris L.) extract compared to doxorubicin (Adriamycin) in the human prostate (PC-3) and breast (MCF-7) cancer cell lines. Anticancer Agents Med Chem. 2011 Mar;11(3):280-4. PMID: 21434853
  7. Ello-Martin JA, Roe LS, Ledikwe JH, Beach AM, Rolls BJ. Dietary energy density in the treatment of obesity: a year-long trial comparing 2 weight-loss diets. Am J Clin Nutr. 2007 Jun;85(6):1465-77. PMID: 17556681
  8. Joanne Slavin. Fiber and Prebiotics: Mechanisms and Health Benefits. Nutrients. 2013 Apr; 5(4): 1417–1435. PMID: 23609775
  9. Sha Li et al. The Role of Oxidative Stress and Antioxidants in Liver Diseases. Int J Mol Sci. 2015 Nov; 16(11): 26087–26124. PMID: 26540040
  10. ajka-Kuźniak V, Szaefer H, Ignatowicz E, Adamska T, Baer-Dubowska W. Beetroot juice protects against N-nitrosodiethylamine-induced liver injury in rats. Food Chem Toxicol. 2012 Jun;50(6):2027-33. PMID: 22465004
  11. Kapadia GJ et al. Chemoprevention of DMBA-induced UV-B promoted, NOR-1-induced TPA promoted skin carcinogenesis, and DEN-induced phenobarbital promoted liver tumors in mice by extract of beetroot. Pharmacol Res. 2003 Feb;47(2):141-8. PMID: 12543062
  12. Watts AR, Lennard MS, Mason SL, Tucker GT, Woods HF. Beeturia and the biological fate of beetroot pigments. Pharmacogenetics. 1993 Dec;3(6):302-11. PMID: 8148871