myUpchar प्लस+ के साथ पूरेे परिवार के हेल्थ खर्च पर भारी बचत

ఎర్రగా నిగ నిగలాడుతూ మెరిసే టొమేటో కంటబడితే చూడకుండా కళ్ళు తిప్పుకోవడం ఎవరికైనా అసాధ్యమే. టొమేటోను పలు విధాలుగా తింటాం, జ్యూస్ రూపంలో తాగుతాం, పచ్చి టొమేటోను స్లైడ్లుగా కోసి సలాడ్లలో మిశ్రమంగా వినియోగిస్తాం. ఇంకా సూప్లో కలుపుతాము, కమ్మని దాని రుచిని ఆస్వాదిస్తాం. పోషకాలకు చక్కటి మూలమైన టొమేటో ఓ గొప్ప ఆహారపదార్థమే (superfood), అందుకే దీన్ని అందరూ దాదాపు అన్ని వంటకాల తయారీలో చేర్చాలనుకుంటారు. మధురమైన రసాల (juices) నుండి, భోజనాలకు వండిన వంటకాల వరకు, సలాడ్లులోను టమోటాను దాని సహజమైన రంగు,  రుచి మరియు అనామ్లజనకాల కోసం విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది. నిజానికి, టొమాటో అమెరికా లోని న్యూ జెర్సీ రాష్ట్రం అధికారిక కూరగాయగా నియమించబడింది. చాలామంది తమ ప్రత్యేకమైన ఆహారాల్లో (special foods) టమోటాను ఒకటిగా భావిస్తారు.

టమోటాల్ని పండించడం సులభం, అందుకేనేమో టమాటో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంతో ప్రజాదరణ పొందిన పంటగా మారిందిపుడు. టొమాటో జన్మస్థలం మధ్య అమెరికా ప్రాంతంమైన పెరూ. బంగాళాదుంప, పొగాకు, మిరప, మరియు మిరియాల వంటి “నైట్ షేడ్” (nightshade) మొక్కల కుటుంబానికి చెందినదే టమాటో కూడా. క్రీస్తుశకం 1500 ల మధ్యలో, టమోటాలు మొదట ఐరోపా ఖండానికి వచ్చాయి. తాజా కూరగాయల మార్కెట్లో నాలుగో స్థానంలో ఉన్న అతి ఎక్కువ డిమాండున్న కూరగాయ టమాటో; బంగాళాదుంపలు, ఆకు కోసు (lettuce), మరియు ఉల్లిపాయలు మొదటి మూడు స్థానాల్లో అతి ఎక్కువగా డిమాండున్న కూరగాయలు. టొమాటోల్లో సుమారు 25,000 రకాలున్నట్లు ఊహించబడుతోంది. ఇది అద్భుతమైన ఔషధ లక్షణాలను కలిగి ఉంది. టమోటాలు వేర్వేరు పరిమాణాల్లో మరియు రంగులతో ఉంటాయి మరియు అనేక రకాలుగా తయారు చేసుకుని తినేయవచ్చు. చాలా మంచి రుచి, వాసనల్ని కల్గిన టొమేటో లేకుండా చాలా మంది భోజనాన్ని ఊహించలేరు అంటే అతిశయోక్తి  కాదు మరి.

ఆసక్తికరంగా, అమెరికన్లు ఇతర కూరగాయల నుండి కంటే టమోటా నుండీనే ఎక్కువ  విటమిన్లు పొందుతున్నారు. ఇది పచ్చిగా ఉన్నప్పుడు దీని రంగు ఆకుపచ్చగా ఉంటుంది, పండైనపుడు ఎరుపు రంగులోకి ఎరుపు రంగులోకి మారి “టొమేటో పండు” అవుతుంది. టమోటా విత్తనాల్ని కలిగి,  పుష్పించే మొక్క నుండి పండుతుంది పెరుగుతుంది, వృక్షశాస్త్రపరంగా టొమేటో ఒక కూరగాయగా కాకుండా ఒక పండు అని వర్గీకరించబడింది. వీటిని ఇటాలియన్ ఆహారంలో చాలా ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు మరియు వారు చేసే ‘కెచప్’ కు అయితే టొమేటోలు తప్పనిసరి. అంతేకాకుండా, అనేక భారతీయ వంటకాలలో టొమాటోలు ఓ కీలకమైన కూరదినుసు. టొమాటోకు అంత ఆకర్షణీయమైన ఎర్ర రంగు ఎలా వచ్చింది అంటే దాన్లో ఉండే 'కరొటెనాయిడ్ల” నుండి వచ్చింది. కానీ టొమేటోలు కేవలం ఎరుపు రంగులో మాత్రమే కాదు, పసుపు, గులాబీ, ఊదా, నలుపు మరియు తెలుపు రంగులలో కూడా టొమేటోల్ని మనం చూడొచ్చు.

ప్రపంచంలో టొమేటోను అతి ఎక్కువ ప్రమాణంలో పండించే దేశం చైనా. 2009 లో ప్రపంచ ఉత్పత్తిలో నాలుగో వంతు టొమేటోల్ని ఒక్క చైనాయే పండించింది. అమెరికా (యునైటెడ్ స్టేట్స్) మరియు ఇండియా వరుసగా రెండవ మరియు మూడవ అతిపెద్ద టొమేటో ఉత్పాదక దేశాలు.

గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ ప్రకారం, అమెరికా(USA) లోని ఓక్లహోమాకు చెందిన జి. గ్రాహం అనే ఆయన 1986లో అతి పెద్ద టొమాటోను పండించారు, దాని బరువు 3.51 కిలోలు! టొమాటోను క్యాన్సర్తో పోరాడటానికి, రక్తపోటును నిర్వహించడానికి మరియు మధుమేహం ఉన్నవారిలో రక్తంలో గ్లూకోజ్ను తగ్గించేందుకు ఎక్కువగా వాడతారు. రక్తం వడపోత జరిపేదిగా మరియు తొలగించే ఆహారంగా కూడా పని చేస్తుంది.

ఆరోగ్యానికి మాత్రమే కాక, టొమేటో చర్మరక్షణ కోసం చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది, ఇది ఎండవేడిచేత కమిలిన గాయాల (సన్ బర్న్స్) క్కూడా రక్షణ కల్పిస్తుంది.

టమాటా గురించిన ప్రాథమిక వాస్తవాలు

  • రాజ్యం (kingdom): ప్లాంట (Plantae)
  • కుటుంబం: సోలనాసియా
  • తరగతి: డికోటిలెడొనే (Dicotyledonae)
  • శాస్త్రీయనామం: సోలనమ్ లైకోపెర్శికం (Solanum lycopersicum)
  • మూలం (origin): సాహిత్య పరంగా, ఆంగ్ల పదం 'టొమేటో' అనే పేరు, స్పానిష్ భాషా పదం, 'టమేట్' నుంచి వచ్చింది, దీని అర్థం "ఊదిపోయే పండు" అని. వృక్షశాస్త్రపరంగా (బొటానికల్గా), టమోటా మొక్క ఉద్భవం మధ్య అమెరికాలో, పెరూ సమీపంలో ఎక్కడో ఉద్భవించింది. టొమేటోను మొట్టమొదట 700 AD లో అజ్టెక్లు (అమెరికా యొక్క పురాతన తెగలలో ఒకటి) పండించి వృద్ధి చేశారని నమ్ముతారు
  • గ్రూప్: డికోట్స్-Dicots
  • ఇతర సాధారణ పేర్లు: 'టొమేట్ (ఫ్రెంచ్), టమేటర్ (హిందీ), పోమోడోరో (ఇటాలియన్)
  • తమాషా వాస్తవం (ఫన్ ఫాక్ట్): ప్రతి సంవత్సరం స్పానిష్ పట్టణమైన బునాల్లో  ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద టమోటా పోరాటం జరుగుతుంది. ఈ పండుగను “లా టొమాటినా” అని పిలుస్తారు, దీనిలో సుమారు 40,000 మంది ప్రజలు సుమారు 1,50,000 టమోటలను ఒకరిపై విసురుకొని ఆనందిస్తారు .
  1. టమాటా యొక్క పోషక విలువలు - Nutritional facts of tomato in Telugu
  2. టమాటా యొక్క ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు - Health benefits of tomato in Telugu
  3. టమాటా యొక్క దుష్ప్రభావాలు - Side effects of tomato in Telugu
  4. ఉపసంహారం - Takeaway in Telugu

టమోటాల్లో లైకోపీన్ అనే ఒక శక్తివంతమైన క్యాన్సర్తో పోరాడే పదార్ధం ఉంది. విటమిన్ సి కూడా టొమాటోలో సమృద్ధిగా ఉంటుంది. ఎముకలలో కాల్షియం మరియు ఇతర ఖనిజ సాంద్రతలను మెరుగుపరచడంలో కూడా టొమేటో సహాయపడుతుంది మరియు ఎముకల్ని బలంగా చేస్తుంది. విరిగిన ఎముకలను నయం చేయడంలో టొమేటో చాలా ప్రభావవంతమైనది. టమాటాల్లో నీటి పరిమాణం సుమారు 95% మరియు ఇతర కార్బోహైడ్రేట్లు మరియు పీచుపదార్థాలు 5%. ఆహార పీచుపదార్థాలు (ఫైబర్), పొటాషియం, ఫోలేట్ (folate) మరియు విటమిన్ సి లను టొమేటో సమృద్ధిగా కల్గి ఉంటుంది కాబట్టి టమోటా శరీరం మరియు మనస్సు రెండింటికి చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది మరియు అనేక వ్యాధులను నిర్మూలించడంలో ఈ కూరగాయ సమర్థవంతమైనదిగా నిరూపించబడింది. టొమేటోలో అతితక్కువగా సంతృప్త కొవ్వులుంటాయి మరియు కొవ్వులు (కొలెస్ట్రాల్) ఏమాత్రం ఉండవు. విటమిన్లు, ఖనిజాలు, మాంసకృత్తులు, పీచుపదార్థాలు (ఫైబర్) వంటి పోషకాలతో టొమేటో పుష్కలంగా ఉంటుంది మరియు తక్కువ కేలరీలను కల్గి ఉంటుంది.

USDA నేషనల్ న్యూట్రియెంట్ డేటాబేస్ ప్రకారం, 100 గ్రాముల టమోటా కింది పోషక విలువలను కలిగి ఉంటుంది:

పోషక విలువలు

ప్రతి 100 గ్రాలకు విలువ

నీరు

94.78 గ్రా

శక్తి

16 kCal

ప్రోటీన్

1.16 గ్రా

కొవ్వు(ఫాట్స్)

0.19 గ్రా

కార్బోహైడ్రేట్

3.18 గ్రా

ఫైబర్

0.9 గ్రా

మినరల్స్

 

కాల్షియం

5 mg

ఐరన్

0.47 mg

మెగ్నీషియం

8 mg

భాస్వరం

29 mg

పొటాషియం

212 mg

సోడియం

42 mg

జింక్

0.14

విటమిన్

 

విటమిన్ B1

0.046 mg

విటమిన్ B2

0.034 mg

విటమిన్ B3

0.596 mg

విటమిన్ B6

0.060 mg

విటమిన్ B9

29 μg

విటమిన్ సి

16.0 mg

విటమిన్ ఎ

75 μg

కొవ్వులు / కొవ్వు ఆమ్లాలు

 

మొత్తం అసంతృప్తకొవ్వులు

0.025 గ్రా

మొత్తం మోనౌట్యురేటెడ్

0.028 గ్రా

మొత్తం బహుళఅసంతృప్తకాలు (polyunsaturated)

0.076 గ్రా

(మరింత చదువు - విటమిన్ బి ప్రయోజనాలు మరియు వనరులు)

ఆరోగ్యకరమైన చర్మం కోసం టమాటా: టమాటా లో ఉండే లైకోపీన్ చర్మ ఆరోగ్యానికి సహాయపడుతుంది, ఎండ వలన కమిలిన గాయాలను తగ్గిస్తుంది మరియు మృదువైన చర్మాన్ని అందిస్తుంది.  

ఎముకల కోసం టమాటా: టమాటాలో ఉండే యాంటీఆక్సిడెంట్లు ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందిస్తాయి . ఈ యాంటీఆక్సిడెంట్లు ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని తగ్గించి ఎముకలు ఆరోగ్యంగా ఉండేలా చేస్తాయి

చెక్కెర వ్యాధికి టమాటా: సహజంగా రక్తంలో చక్కెరను నియంత్రించడానికి టమాటాలు చాలా సహాయం చేస్తాయి. టమాటాలో ఉండే క్రోమియం రక్తంలో చక్కెరను నియంత్రించడంలో బాగా పనిచేస్తుంది. అందువల్ల ఇది మధుమేహ రోగులకు మంచి మందు.

క్యాన్సర్కు టమాటా: క్యాన్సర్ ప్రమాద కారకాల్ని తగ్గించడంలో సహాయపడే ఆహారాలలో టమాటా ఒకటి. కెరోటినాయిడ్ కుటుంబానికి చెందిన లైకోపీన్, టమోటాలలో సమృద్ధిగా ఉంటుంది. లైకోపీన్ ఒక శక్తివంతమైన యాంటీయాక్సిడెంట్, ఇది క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది అని భావింపబడుతుంది.

కంటి కోసం: టమాటాలో విటమిన్ ఎ మరియు యాంటీఆక్సిడెంట్లు సమృద్ధిగా ఉంటాయి అవి కంటి సమస్యలను నివారించడం సహాయపడతాయి.

గుండెకు: హృదయ సంబంధిత వ్యాధులను తగ్గిచడంలో టమాటాలో లైకోపీన్ ఉపయోగపడుతుంది. ఇది కణాలలో ఉండే కొలెస్ట్రాల్ను తగ్గిస్తుంది. టమాటా శరీరంలో చేడు కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను తగ్గించి మంచి కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను పెంచుతుంది      

  • టొమాటోలు స్వభావంలో అత్యంత ఆమ్ల తత్వాన్నికల్గిఉంటాయి, ఇవి గుండెల్లో మంటలను కలిగిస్తాయి. సిట్రిక్ యాసిడ్ ను సమృద్ధంగా కల్గిన టమోటాలు అధిక గ్యాస్ట్రిక్ యాసిడ్ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. పచ్చి టమోటాలే కాదు ఉడికించిన టమోటాలు కూడా గుండెల్లో మంటలు కల్గించడానికి దారి తీయవచ్చు. సలాడ్లలో ముడి టమోటాలు ఎల్లప్పుడూ చేర్చబడతాయి మరియు టమాటాలు రోజువారీ వినియోగంలో తప్పనిసరిగా ఉండడంవల్ల యాసిడ్ పరిమాణాన్ని పెంచుతుంది, ఇది జీరో-ఓసోఫాగల్ రిఫ్లక్స్గా పిలిచే ఒక పరిస్థితిని ఏర్పరుస్తుంది. అయితే, ఇది చాలా సాధారణ దృగ్విషయం కాదు.
  • టమోటాలు విటమిన్లు, ఖనిజాలు మరియు ఇతర పోషకాలలో పుష్కలంగా ఉంటాయి, అయితే  చర్మంపై అలెర్జీలు , దద్దుర్లు మరియు దద్దుర్లకు కారణం కావచ్చు . టమోటోలో హిస్టమైన్ అనే సమ్మేళనం ఉంటుంది, అది అలెర్జీ ప్రతిచర్యలకు కారణమవుతుంది. దురద , వాపు, కనుబొమ్మలు మరియు కనురెప్పల చుట్టూ ఎరుపు మచ్చల వంటి అలెర్జీ ప్రతిచర్యలు టమోటో దుష్ప్రభావాలకు లోనైనవారిలో కలిగే సాధారణ సంఘటనలు. కొన్నిసార్లు మెరిసే చర్మం పొందడానికి, టమోటాల్ని నేరుగా చర్మంపై రాయడం, రుద్దడం జరుగుతుంది. కానీ అలా చేయడానికి ఉపయోగించినవి చెడు టమోటాలు అయితే అవి పేర్కొన్నఅలెర్జీ ప్రతిచర్యలకు దారి తీయవచ్చు.   
  • మూత్రపిండాలు రక్తం వడపోత మరియు శరీరం నుండి విషాన్ని తొలగించడంలో మనకు సహాయం చేస్తాయి. ఏదైనా ఒకటి లేదా రెండు మూత్రపిండాలలూ తగినంతగా రక్తం నుండి వ్యర్థాన్ని ఫిల్టర్ చేయగల సామర్థ్యాన్ని కోల్పోతే, కిడ్నీ సమస్యలు సంభవిస్తాయి. ఆరోగ్యం మరియు మానవ సేవల శాఖ, USA ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి ఇప్పటికే మూత్రపిండ రుగ్మతతో బాధపడుతున్నట్లయితే, అలాంటివారు టమోటాలను సేవించడాన్ని పరిమితం చేయవలసి ఉంటుంది, ఎందుకంటే టమాటో మూత్రపిండాల్లో రాళ్ళు (కాల్షియం ఆక్సాలెట్ రాళ్ళు) ఏర్పడేదానికి  కారణమయ్యే ఆక్సిలేట్ని ఎక్కువగా కలిగి ఉంటుంది . టమోటాతో తయారైన ఏ రకమైన ఉత్పత్తిని అయినా సరే మూత్రపిండ వ్యాధులతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి తినకూడదు..
  • టమోటాలో ఉన్న హిస్టామైన్ అనే సమ్మేళనం శరీర కణజాలంలోకి విడుదల చేయబడినప్పుడు, అది కీళ్ళ నొప్పికి దారితీస్తుంది. టొమాటోల్లో సోలానిన్ అని పిలువబడే ఆల్కలాయిడ్లు కూడా ఉన్నాయి, ఇవి కండర కణజాలంలో కాల్షియంను  నిర్మించి మంటను కలిగిస్థాయి అందువలన, ఇది కొంతమందిలో కీళ్ళనొప్పులు -వంటి పరిస్థితులను కూడా కలిగిస్తుంది .

టమోటాలు విటమిన్లు, ఖనిజాలు, కాల్షియం, పొటాషియం మొదలైన వాటికి ఓ గొప్ప ఒనరుగా ఉన్నాయని మనకిపుడు తెలుసు. తినడానికి సులభమైనవి మరియు ఆరోగ్యకరమైన కూరగాయలలో టొమేటోను ఒకటిగా వర్గీకరించవచ్చు. ఇది ఏడాది పొడవునా అందుబాటులో ఉంటుంది మరియు అనేక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను కల్గి ఉంది. టమోటాలో  ఖనిజాలు మరియు విటమిన్లు సమృద్ధిగా ఉన్నప్పటికీ, అది మన శరీరానికి అవసరమైన ప్రతిదీ అందించలేదు. ప్రతి పండు దానికే సొంతమైన ప్రయోజనాలు, దుష్ప్రభావాలు ఉన్నట్లే టొమేటోకూ ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, మీరు మీ ఆహారంలో టొమేటోని చేర్చడానికి సంకోచించకూడదు

और पढ़ें ...