myUpchar प्लस+ सदस्य बनें और करें पूरे परिवार के स्वास्थ्य खर्च पर भारी बचत,केवल Rs 99 में -

మన రోగనిరోధక శక్తిని నిర్వహించడంలో మరియు దాన్ని మరింత పెంచడానికి ఆహారాలు (ఫుడ్స్) ఎంతో ముఖ్యమైన పాత్రను పోషిస్తాయి. తాజా పండ్లు మరియు కూరగాయలు వంటి కొన్ని ఆహారాలు ప్రతిక్షకారిన్లను (యాంటీఆక్సిడెంట్లను) సమృద్ధిగా కల్గి ఉంటాయి మరియు వ్యాధుల నుండి మిమ్మల్ని కాపాడటానికి రక్షణగా వ్యవహరిస్తాయి. ఈ వ్యాసం వివిధ పోషక సమూహాల ఆహారాల యొక్క ప్రయోజనాలను వివరిస్తుంది. అంతేగాక, రోగనిరోధక శక్తి కోసం ఉత్తమమైన ఆహారపదార్ధాల జాబితాను కూడా వివరిస్తుంది. మెరుగైన రోగనిరోధక శక్తికి మరియు జీవనశైలికి ఇతర చిట్కాలను మరియు నివారణలను ఈ వ్యాసం మీకందిస్తుంది.

  1. రోగనిరోధక శక్తి అంటే ఏమిటి - What is immunity in Telugu
  2. రోగనిరోధక శక్తిని పెంచే ఆహారాలు - Foods to increase immunity in Telugu
  3. రోగనిరోధక శక్తికి మేలు చేసే సూక్ష్మజీవులు (ప్రోబయోటిక్స్) - Probiotics for immunity in Telugu
  4. రోగనిరోధకతకు విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలు - Vitamins and minerals for immunity in Telugu
  5. రోగనిరోధక శక్తికి సమతుల్య ఆహారం - Balanced diet for immunity in Telugu
  6. రోగనిరోధకతకు కొవ్వులు - Fats for immunity in Telugu
  7. రోగనిరోధకతకు ఇనుము - Iron for immunity in Telugu
  8. రోగనిరోధకతను పెంచుకోవడమెలా - రోగనిరోధకతను పెంచుకోవడానికి ఏమి తినాలి - How to boost immunity - What to Eat to Increase Immunity in Telugu
  9. ధూమపానాన్ని మానుకోవడం - Cessation of smoking in Telugu
  10. వ్యాయామం మరియు రోగనిరోధక శక్తి - Exercise and immunity in Telugu
  11. రోగనిరోధక శక్తి మరియు ఒత్తిడి - Immunity and stress in Telugu
  12. రోగనిరోధక శక్తికి నిద్ర - Sleep for immunity in Telugu
  13. రోగనిరోధక శక్తికి యోగ - Yoga for immunity in Telugu
  14. रोग प्रतिरोधक शक्ति लिए हल्दी खाएं - Turmeric Powder For Immunity In Hindi
  15. इम्युनिटी बढ़ाने का उपाय दही - Yogurt For Immune System In Hindi
  16. इम्यून सिस्टम बढ़ाने का आहार है मिर्च - Chili Good For Immune System In Hindi
  17. प्रतिरक्षा प्रणाली में सुधार के लिए दालचीनी - Cinnamon For Immune System In Hindi
  18. प्रतिरक्षा प्रणाली बूस्टर शक्कर - Sugar For Immune System In Hindi
  19. इम्युनिटी पावर बढाए अंजीर - Figs For Immunity In Hindi
  20. इम्युनिटी बढ़ाने वाले फ़ूड मशरूम - Immune Boosting Mushrooms In Hindi

రోగ నిరోధకశక్తి అంటే ఒక జీవిలోని రోగకారక సూక్ష్మజీవులకు విరుద్ధంగా పోరాడగలిగే  ప్రతిఘటనా సామర్థ్యమే. జీవిలోని రోగ నిరోధకశక్తి ఆ జీవికి వ్యాధులు కలుగకుండా రక్షణగా నిలబడుతుంది. శరీరంలో ఉండే ప్రతిజీవులు (antibodies) రోగ కారక సూక్ష్మజీవుల (బ్యాక్టీరియా, వైరస్, మొదలైన వ్యాధి-కారకమైన జీవులు) లేదా తెల్ల రక్త కణాల సున్నితత్వం (WBC లు) విరుద్ధంగా  జరిపే ప్రతిచర్య కారణంగానే ఇది (రోగనిరోధకశక్తి) సాధ్యపడుతుంది

రోగ నిరోధకశక్తి అనేక రకాలుగా ఉంటుంది. రోగనిరోధక శక్తి జీవికి పుట్టినప్పటినుండి ఉండవచ్చు (జన్మతః సిద్ధించే రోగనిరోధకశక్తి) లేదా రోగకారకజీవులకు బహిర్గతమైన తర్వాతి దశలో పొందినదైనా కావచ్చు లేక ప్రతిజీవుల (antibodies) ప్రత్యక్ష పాలన (పొందిన రోగనిరోధకశక్తి) వల్ల సిద్ధించింది కావచ్చు.ఇదిసహజమైంది కావచ్చు (వ్యాధికారక ఏజంట్లకు బహిర్గతం కావటంవల్ల సిద్ధించింది) లేక సింథటిక్ (ఒక వ్యాధికి టీకాలు వేయడం  ద్వారా సంగ్రహించబడింది) కావచ్చు. ఇది చురుకుగా ఉండేదిగా లేదా నిష్క్రియంగా ఉండేదిగా కూడా వర్గీకరించబడుతుంది. మొదటిదాని విషయంలో, వ్యక్తికి టీకా నిర్వహించబడుతుంది మరియు రెండోదాని విషయంలో నేరుగా ప్రతిరోధకాల ఇంజెక్షన్ చేయబడుతుంది.

అంటువ్యాధి (సంక్రమణ) ఒకసారి సోకిందంటే అది వ్యక్తి నుండి వ్యక్తికి సులభంగా వ్యాపిస్తుంది. అంటువ్యాధి వ్యాప్తి అనేది  ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్ష సంబంధం ద్వారా సంభవించొచ్చు. వ్యాధిగ్రస్తుడికి సంబంధించిన వస్తువులను తాకడం ద్వారా అంటువ్యాధి సోకవచ్చు. ఇంకా, అంటువ్యాధి గాలి ద్వారా, నీటి చుక్కలు వెదజల్లబడటం వల్ల మరియు ఇతర మాధ్యమాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.

కాబట్టి వ్యాధులకు వ్యతిరేకంగా మంచి రోగనిరోధక శక్తి కలిగిన ఒక వ్యక్తి తనను తాను / తనను కాపాడుకోవడమే గాకుండా సంఘటిత రోగనిరోధకశక్తి భావన ప్రకారం, మొత్తం సమాజాన్ని కూడా కాపాడినవాడవుతాడు.  .

వ్యాధులకు టీకాలు వేయడం మరియు వ్యాధి-కారక సూక్ష్మ జీవులతో ప్రత్యక్షంగా ఎదుర్కోవడమే కాకుండా, మీరు మీ ఆహారంపట్ల జాగ్రత్త వహించడం ద్వారా మీ రోగనిరోధకశక్తిని  మెరుగుపరుచుకోవచ్చు మరియు 'రోగనిరోధకశక్తిని పెంచే ఆహారాల' ను నిత్యం తినే ఆహారంతోపాటు తీసుకోవడం కూడా ఇందులో ఇమిడి ఉంటుంది.

మీ రోగనిరోధకతను పెంచడంలో సహాయపడే ఆహార వస్తువుల జాబితాను కింద ఇస్తున్నాం. ఈ ఆహార పదార్ధాల ప్రభావాలు మరియు రోగనిరోధకశక్తిని పెంచడానికి అవి ఎలా సహాయపడుతున్నాయి అనేది తరువాతి విభాగాలలో చర్చించబడింది.

  • మంచిచేసే సూక్ష్మజీవుల (ప్రోబయోటిక్స్) ఆహారాలు
    • పాల ఆధారిత ఉత్పత్తులు- పాలు, జున్ను, పెరుగు, పాల పొడి
    • సోయ్ పాలు మరియు దాని ఉత్పత్తులు
    • ప్రోబయోటిక్స్తో సమృద్ధంగా ఉండే తృణధాన్యాలు మరియు పోషకాహార పదార్థాలు బార్లు
  • విటమిన్ ఇ అధికంగా ఉండే ఆహారాలు
    • బాదం, వేరుశెనగ , బాదం వంటి గింజలు
    • పొద్దుతిరుగుడు విత్తనాలు వంటి విత్తనాలు
    • గోధుమగింజల చమురు, పొద్దుతిరుగుడు నూనె, సోయాబీన్ నూనె వంటి కూరగాయల నూనెలు
    • బలపర్చిన (ఫోర్టిఫైడ్) ధాన్యపు అల్పాహారాలు
  • జింక్ కలిగిన కింది ఆహారాల వంటివి
    • నత్త గుల్లలు/గుల్లచేపలు
    • ఆల్చిప్పలు (క్లామ్స్)
    • గింజలు -విత్తనాలు (నట్స్ అండ్ సీడ్స్)
    • పీతలు మరియు ఎండ్రకాయల వంటి సముద్రాహారం (సీఫుడ్)
    • ఎర్ర మాంసం (red meat)
    • గుడ్లు మరియు మాంసం
  • ఒమేగా 3 కొవ్వు ఆమ్ల వనరులు
    • సాల్మోన్, ట్యూనా, సార్డిన్, హెర్రింగ్, మేకెరెల్ మరియు ఇతర జాతుల చేపలు
    • చేప నూనె (ఫిష్ ఆయిల్)
    • చియా విత్తనాలు, అవిసె గింజలు మరియు ఆక్రోటుకాయలు వంటి గింజలు మరియు గింజలు
    • ఫ్లాక్స్ సీడ్ ఆయిల్ మరియు సోయాబీన్ ఆయిల్
    • తృణధాన్యాలు, రసాలను, పాలు మరియు సోయ్ పానీయాలు వంటి ఫోర్టిఫైడ్ ఆహారాలు
  • విటమిన్ ఎ సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారాలు
    • క్యారట్లు, పసుపు, ఆకుపచ్చ మరియు ఎరుపు కాప్సికం, స్క్వాష్ వంటి వర్ణద్రవ్యం కలిగిన కూరగాయలు
    • మామిడి మరియు ఆప్రికాట్లు వంటి పండ్లు
    • పాల ఉత్పత్తులు, పాలు, పాల ఉత్పత్తుల వంటి చీజ్, పెరుగు, మొదలైనవి
    • ఇనుము సబిరుద్దిగా (ఐరన్-రిచ్) ఉన్న ఆహారాలు
    • లీన్ మాంసం (మెత్తని కొవ్వురహిత మాంసం)
    • లీన్ చికెన్
    • పాలకూర, బ్రోకలీ, స్క్వాష్, పాలకూర వంటి ఆకుకూరలు
    • ధాన్యాలు
    • బీన్స్, బఠానీలు, మొలకలు లాంటివి
    • తృణధాన్యాలు
  • సెలీనియం అధికంగా ఉండే ఆహారాలు
    • ట్యూనా, రొయ్యలు, టర్కీ, చికెన్
    • బనానాస్
    • రైస్
    • రోటీ, రొట్టె వంటి గోధుమ ఉత్పత్తులు
    • బంగాళాదుంప

మీ ఆహారంలో ఈ ఆహారాలను భాగంగా చేసుకుని సేవించడమే కాకుండా, మీ రోజువారీ అవసరాలను తీర్చడానికి, సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడానికి మరియు ప్రతిరోజూ తగినంత కెలోరీలను తీసుకోవటాన్ని సిఫార్సు చేస్తారు. ఇది పోషకాహార లోపాన్ని నివారించడంలో సహాయపడుతుంది మరియు రోగనిరోధకశక్తి పనితీరును కొనసాగిస్తుంది.

చెప్పినట్లుగా, ఒక ఆరోగ్యకరమైన శరీరం గట్ లో మొదలవుతుంది, ఆహారాలు మీ రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుకునే సామర్ధ్యం కలిగి ఉండటం ఆశ్చర్యకరం కాదు. ఇమ్యునోడైఫిసియెన్స్ కలిగిన వ్యక్తులు లేదా పోషకాహార లోపంతోబాధపడుతున్న వ్యక్తులు ఆరోగ్యానికి పోల్చితే అంటువ్యాధులు మరియు వ్యాధులకు ఎక్కువగా ఉంటారు .

ఆహారం మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థపై ప్రధాన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది, ఎందుకంటే అది నేరుగా మీ గట్ యొక్క మైక్రోఫ్లారా (కడుపులో సూక్ష్మజీవుల జనాభా) ప్రభావితం చేస్తుంది. కడుపు యొక్క ఎపిథీలియల్ లైనింగ్ వ్యాధికి కారణమయ్యే సూక్ష్మజీవులకు రక్షణ కల్పించడంలో సహాయపడుతుంది. సో, ఈ లైనింగ్ ప్రభావితం ఉంటే, అంటువ్యాధులు సంభవిస్తాయి అవకాశం ఉంది. ప్రోబయోటిక్స్ వంటి కొన్ని ఆహారాలు ఈ బాక్టీరియల్ పెరుగుదలలో కడుపులో ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతాయి. కానీ, ఇది కూడా ప్రోబయోటిక్ అంతర్గత మరియు దాని ఏకాగ్రత రకం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఆరోగ్యవంతమైన వ్యక్తులలో, ప్రోబయోటిక్స్ మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థకు ప్రయోజనకరమైన 'మంచి బ్యాక్టీరియా' యొక్క జనాభాను పెంచడానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి. పరిశోధకులు ప్రోబయోటిక్స్ తీసుకొని బాగా మెరుగుపడుతుంది రోగనిరోధకత మరియు అంటువ్యాధులు మరియు తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది ప్రదర్శించాయి అలెర్జీలు వంటి అటోపిక్ డెర్మటైటిస్ వంటి మరియు ఎగువ శ్వాసనాళ అంటువ్యాధులు,  ఆస్తమా.

చర్మం యొక్క రక్షణ యంత్రాంగంను మెరుగుపర్చడంలో సహాయపడే చర్మా సూక్ష్మజీవ శాస్త్రాన్ని ప్రోబయోటిక్స్ అభివృద్ధి చేస్తుందని కూడా పిలుస్తారు. కాబట్టి, మీ ఆహారంలో ప్రోబైయటిక్ ఆహార పదార్ధాలు చేర్చడానికి మంచి ఆలోచన కావచ్చు. వారు సహజ ఆహారాలు లో ఉన్నారు (ఇప్పటికే మీ ఆహారం లో భాగంగా ఉండవచ్చు) మరియు కూడా మందులు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

ప్రోబయోటిక్స్ కాకుండా, అనేక విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలు శరీరంలోని రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను మెరుగుపరుస్తాయి, ముఖ్యంగా విటమిన్ ఇ మరియు జింక్. ఈ విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలు శరీరం యొక్క రోగనిరోధక-పెంపకం విధానాల కణ త్వచాలను కాపాడటం ద్వారా పనిచేస్తాయని పరిశోధన ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి.

వివిధ ఆహారాలు రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను మధ్యవర్తిత్వం చేసే యంత్రాంగంను గుర్తించడానికి స్వతంత్ర అధ్యయనాలు నిర్వహించబడ్డాయి. ఇది రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను నొక్కిచెప్పిన వ్యక్తి యొక్క అంతర్గత రోగనిరోధక శక్తిని ప్రేరేపించడం ద్వారా ప్రోబయోటిక్స్ వంటి లాక్టిక్ ఆమ్ల బాక్టీరియా కలిగి ఉన్న ఆహార పదార్థాలను నిర్ధారించింది. మరోవైపు, విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలు వ్యక్తి యొక్క కొనుగోలు రోగనిరోధక శక్తిని సక్రియం చేస్తాయి.

ఇది కాకుండా, విటమిన్లు మరియు ఖనిజాల యొక్క గొప్ప వనరులుగా ఉండే పండ్లు మరియు కూరగాయలు వంటి సహజ ఆహార పదార్ధాలు యాంటి-ఇన్ఫెక్టివ్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. ఈ విటమిన్లు మరియు ఖనిజాల స్వతంత్ర చర్యలు క్రింద చర్చించబడ్డాయి:

విటమిన్ ఎ , ముఖ్యంగా బీటా-కెరోటిన్-రిచ్ ఆహారాలు హ్యూమరల్ మరియు సెల్-మధ్యవర్తిత్వం కలిగిన రోగనిరోధకత (శరీర కణాల క్రియాశీలతను రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను మెరుగుపరుస్తాయి) శరీరంలో నిర్వహించడంలో సహాయపడతాయి. విటమిన్ ఎ యొక్క తక్కువ సీరం ఏకాగ్రత అందువలన శరీరం యొక్క రోగనిరోధక పనితీరులో బలహీనతతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది, దీనివల్ల వ్యాధులు ఏర్పడతాయి. ఈ ప్రక్రియలో బీటా-కరొటెన్ యొక్క నిర్దిష్ట పాత్ర బాగా అర్థం కాలేదు.

విటమిన్ C లో అధికంగా ఉన్న ఆహారాలు లేదా ఆస్కార్బిక్ ఆమ్లం లేదా విటమిన్ సి తో అనుబంధంగా ఉండే ప్రత్యక్షమైన ఇమ్మ్యునోప్రొటెక్టివ్ ప్రభావాలు స్పష్టంగా లేవు, కానీ దాని యాంటీఆక్సిడెంట్ లక్షణాలు ఈ విషయంలో సహాయపడతాయి. విటమిన్ సి స్వేచ్ఛా రాశుల ప్రభావం వల్ల శరీర కణాలు మరియు కణజాలాలకు కలిగే నష్టాన్ని నివారించడంలో సహాయపడుతుంది. వారు కూడా చర్మం నష్టం నిరోధించడానికి. ఇది రోగనిరోధకతకు హామీ ఇవ్వడానికి ఈ అవయవాలు మరియు కణజాలాల సరైన పనితీరును నిర్వహించడంలో సహాయపడుతుంది.

సెలీనియం సెల్-మధ్యవర్తిత్వ రోగనిరోధక శక్తిని ప్రేరేపిస్తుంది, రోగనిరోధక పట్ల శరీర ప్రతిస్పందనను మెరుగుపరుస్తుంది; మరియు గ్లుటమైన్ (అమైనో ఆమ్లం) వ్యాధులు బాధ్యత ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని నివారించడానికి సహాయపడతాయి.

సమతుల్య ఆహారం మీ రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడంలో దీర్ఘకాలం వెళుతుందని పలువురు పరిశోధకులు నిరూపించారు , ఎందుకంటే ఇది 'రక్షణాత్మక ఆహారాలు' చాలా సమృద్ధిగా ఉంటుంది మరియు లోపాలను నివారిస్తుంది. ఇది కార్బోహైడ్రేట్లు , ప్రోటీన్లు , కొవ్వులు మరియు విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలతో సమతుల్య ఆహారం కలిగి ఉండటానికి సిఫార్సు చేయబడింది .

మీ శరీరంలో బీటా-కెరోటిన్ మరియు విటమిన్ ఎ యొక్క శోషణకు సహాయపడే కొవ్వులు మీ రోగనిరోధక పనితీరుపై పరోక్ష ప్రభావం చూపుతాయి. ఒమేగా 3 కొవ్వు ఆమ్లాలు మీ గట్ ఆరోగ్యానికి అవసరమైన ప్రోబయోటిక్స్ ప్రభావాన్ని పెంచుతాయి. కొవ్వు ఆమ్లాలు యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ (వాపు, రక్షణ, వాసన మరియు వాపు) వ్యతిరేకంగా ఉంటాయి. సో, మీ ఆహారం లో కొవ్వులను సరైన రకం మరియు మొత్తం చేర్చడం ప్రయోజనకరం కావచ్చు, మంచి రోగనిరోధక శక్తి. ఈ అవసరాల కోసం మీ ఆహారవేత్తతో సంప్రదించమని మీరు సలహా ఇస్తారు.

ఐరన్ రోగనిరోధకతలో ఒక పాత్రను కలిగి ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే దాని లోపం సాధారణంగా రోగనిరోధక వ్యవస్థతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. ఇనుము లోపం అనేది సెల్-మధ్యవర్తిత్వ రోగనిరోధక శక్తిపై ప్రభావాన్ని చూపుతుంది మరియు ముఖ్యంగా నోటి కుహరంతో సంబంధం ఉన్నవారికి, గోలిస్తిస్ (నాలుక యొక్క వాపు), నోటి కాన్డిడియాసిస్ , నోటి పూతల వంటి వాటికి సంక్రమణను పెంచుతుంది.

ప్రతి రోజు మీరు గాలి, నీరు, మట్టి, దుమ్ము మరియు పర్యావరణం నుండి లభించే అనేక విషకారకపదార్థాలకు బహిర్గతమవుతుంటాం, కానీ అనారోగ్యానికి గురి కాము. ఎందుకంటే మీ చర్మం యొక్క ఎపిథెలియం (బాహ్య పొర) లో మీ శరీర రక్షణ యంత్రాంగాలు మరియు మీ పేగు యొక్క గోడలు (లైనింగ్) మీకు రక్షణ కల్పిస్తున్నాయి కాబట్టి. ఈ యంత్రాంగాల విధానాల పనితీరును (మీ ఆహారం కాకుండా) ఆహారేతర కారకాల ద్వారా కిందివిధంగా మెరుగుపరచవచ్చు:

సిగరెట్లు ‘నికోటిన్’ అనే పదార్థాన్ని కలిగి ఉంటాయి. నికోటిన్ రోగనిరోధకశక్తిని అణచివేసే చర్యల్ని కలిగి ఉన్న పదార్ధం, అంటే రోగనిరోధక వ్యవస్థ యొక్క కార్యకలాపాన్ని నికోటిన్ తగ్గిస్తుంది. దీనివల్ల వ్యక్తి వ్యాధులు మరియు అంటువ్యాధులకు ఎక్కువగా గురయ్యే అవకాశం కలగొచ్చు. ఇది మీ ఉపరితల (ఎపిథీలియల్) రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను విచ్ఛిన్నం చేసే ఉపరితల గాయం కారణంగా సంభవిస్తుంది.

ధూమపానం సాధారణంగా ఎగువ శ్వాసకోశ అంటువ్యాధుల ప్రమాదాన్ని ఎక్కువగా కలిగించేదిగా ఉంటుంది. ఇది ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, ముఖ్యంగా పురుషుల్లో, సంభవించేందుకు ప్రత్యేకమైన ప్రమాదకారకంగా గుర్తించబడింది. క్యాన్సర్ వ్యక్తి  రోగనిరోధకశక్తిని అణచివేసే రోగంగా వాసికెక్కింది,  వ్యక్తి యొక్క రోగనిరోధక శక్తిని దెబ్బ తీస్తుంది మరియు అంటువ్యాధులు సోకే సంభావ్యతను పెంచుతుంది.

(మరింత చదువు: ఆస్త్మా లక్షణాలు)

శారీరక చురుకుదనం మరియు వ్యాయామం-ఇవి రెండింటికీ దగ్గరి సంబంధం ఉంది. శారీరకంగా చురుగ్గా ఉండే వ్యక్తులు మరియు మెరుగైన జీవనశైలిని కలిగిఉన్నవాళ్ళు వ్యాధులకు గురికావడమనేది చాలా తక్కువ. మరైతే వారిని ఏ యంత్రాంగాలు అనారోగ్యాల నుండి కాపాడతాయి?

శారీరక వ్యాయామాన్ని (లేదా చురుకుదనాన్ని), కార్యకలాపాల్ని పెంచడం వల్ల మన శరీరంలో ఒక రక్షిత చర్యను అందించే ప్రసరణ ప్రతిరోధకాలు (antibodies) మరియు తెల్లరక్త కణాలు (WBcs) పెరిగిన స్థాయికి దోహదపడుతుందని పరిశోధన సాక్ష్యాలు నిరూపించాయి. ఇది అంటువ్యాధులను ప్రారంభదశలోనే గుర్తించేందుకు మరియు మంచి రోగనిరోధక పనితీరుకు సహాయపడుతుంది.

అంతేకాకుండా, శారీరక కార్యకలాపాలు లేక వ్యాయామం తత్క్షణానికి శరీర ఉష్ణోగ్రతలను పెంచుతాయి, ఇది సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలకు ప్రతికూలంగా ఉంటుంది, తద్వారా  సంక్రమణ అవకాశాలు తగ్గుతాయి. తీవ్రమైన శారీరక కార్యకలాపాలు మన శ్వాసకోశ మరియు ఊపిరితిత్తుల ద్వారా సూక్ష్మజీవుల్ని (బ్యాక్టీరియాను) బయటికి విసర్జించడానికి వీలవుతుంది, దీనివల్ల శ్వాసకోశ వ్యాధులు మరియు ఇతర అనారోగ్యాల సంభావ్యతను తగ్గించడం సాధ్యమవుతుంది. మరొక సిద్ధాంతం సూచించేదేమంటే వ్యాయామం కార్టిసాల్ అనబడే ఒత్తిడి హార్మోన్ యొక్క స్థాయిల్ని తగ్గించడం జరుగుతుంది. ఇలా తగ్గిన ఈ కార్టిసాల్ హార్మోను స్థాయిలకు మరియు తగ్గిన రోగనిరోధకశక్తి పనితీరుకు చాలా దగ్గర సంబంధం ఉంది.

ఇక్కడ మీ రోగనిరోధక పనితీరును పెంచుకోవడానికి మీ రోజువారీ శారీరక కార్యకలాపాలను ఎలా మలచుకోవచ్చో చెప్పడమైంది:

  • ఓ 30 నిమిషాల పాటు చురుకైన నడక లేదా పరుగు
  • సైక్లింగ్ లేదా ట్రెక్కింగ్
  • పిల్లలు లేదా పెంపుడు జంతువులతో ఆడుకోవడం
  • జిమ్ వ్యాయామశాల శిక్షకుడి సహాయంతో శిక్షణా అభ్యాసాలను అభ్యసించడం
  • ఏరోబిక్స్ లేదా జుంబా
  • నాట్యం (డ్యాన్స్)
  • యోగ
  • తక్కువ దూరాలకు నడిచి వెళ్లడం, ఎలివేటర్కు బదులుగా మెట్లని ఉపయోగించుకొని పైకెక్కడం.

ఆరోగ్యకరమైన వ్యక్తుల రోగనిరోధకతను పెంపొందించడంలో ఈ వ్యాయామాలు సహాయపడతాయి. మీరు రోగనిరోధక శక్తిని కలిగిఉండక పోయినా లేదా ఏదైనా దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యంతో ఉన్నా లేదా అంటువ్యాధి వలన బాధపడుతుంటే, ఏదైనా శారీరక వ్యాయామాన్ని ప్రారంభించేందుకు ముందు మీ వైద్యుడిని సంప్రదించి సలహా కోరడం మంచిది. తీవ్రమైన భౌతిక శ్రమతోకూడినచర్యలు లేదా కఠినమైన శిక్షణను ఎల్లవేళలా చేపట్టకూడదు, ఎందుకంటే ఫలితాలు మన ఊహకు ప్రతికూలంగా ఉంటాయి.

రోగనిరోధక శక్తి పనిచేయకపోవటానికి ఒత్తిడి కారణమవుతుంది. రోగనిరోధకశక్తి అంతరాయం అనేది ఒత్తిడికారకాన్ని (ఒత్తిడి కలిగించే ఏజెంట్) మరియు ఒత్తిడికి గురయ్యే (ఎక్స్పోజర్) వ్యవధిని బట్టి మారుతుంది. ఇది కొంతమంది వ్యక్తులలో ఒక వ్యాధిని పుట్టించే సంభావ్యతను పెంచుతుంది. కాబట్టి, ధ్యానం, విశ్రామంతో కూడిన సడలింపు మరియు యోగ సహాయంతో మీ ఒత్తిడిని నిర్వహించుకున్నట్లైతే అది మీ రోగనిరోధకశక్తి పనితీరును నియంత్రించడంలో సహాయపడవచ్చు.

రాత్రిపూట తగినంతగా నిద్రపోవడంవల్ల కలిగే మేలైన ప్రయోజనాలు ఏవంటే మెరుగైన శరీర విధులు మరియు అలసట పూర్తిగా తగ్గిపోవడం. ఇంకా, రోగనిరోధకశక్తి పనితీరుకు తగినంత నిద్ర యొక్క సంబంధాన్ని పరిశోధనలు సాక్ష్యంతో పాటు నిరూపిస్తున్నాయి. మన శరీరానికి ఖచ్చితమైన నిద్ర (proper sleep) రోగనిరోధకశక్తి జ్ఞాపకశక్తిని (immune memory) కల్పించడంలో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ‘రోగనిరోధక జ్ఞాపకశక్తి’ ప్రత్యేక రోగనిరోధక చర్యకు బాధ్యత వహిస్తుంది. ఒక ప్రత్యేక వ్యాధికారక రోగాణువుకు మన శరీరం పలుమార్లు బహిర్గతమైనపుడు దానిపై రోగనిరోధకశక్తి పని చేస్తుంది. నిరంతరంగా నిద్ర కరువవడం మరియు నిద్ర సైకిల్ లేక సిర్కాడియన్ లయలో (నిద్రకు కారణమైన  జీవసంబంధ గడియారములు) అంతరాయం రోగనిరోధకశక్తి లోపాని (ఇమ్మ్యునోడెఫిసిఎన్సీ)కి దారి తీయవచ్చు. అందువల్ల, రోగనిరోధక వ్యవస్థ యొక్క పనితీరును అనుకూలపరచుకోవడానికి రోజుకు 7 నుండి 10 గంటలపాటు నిద్ర పోవాలని సిఫార్సు చేయబడింది.

(మరింత చదువు: నిద్రలేమికి చికిత్స)

యోగా వల్ల శరీరం యొక్క వివిధ పనుల పనితీరుకు కలిగే ప్రయోజనాల కారణంగా యోగసాధనను భారతదేశంలో పురాతన కాలం నుండి కొనసాగించడం జరుగుతోంది. జీర్ణక్రియ, శ్వాసక్రియ, భంగిమను నియంత్రించడానికి మరియు ఒక శక్తివంతమైన ఒత్తిడి పరిహార ప్రక్రియగా యోగా చెప్పబడుతోంది. ఒత్తిడి అనేది రోగనిరోధక విధుల్ని తగ్గించేందిగా గుర్తించబడింది. కనుక, అనులోమవిలోమం వంటి సాధారణ యోగ పద్ధతుల్ని ప్రతిరోజూ సాధన చేయడం ద్వారా ఒత్తిడిని సులభంగా నిర్వహించడానికి వీలవుతుంది. అనులోమ, విలోమ (ప్రక్రియలు) అనేవి ముక్కు రంధ్రాల ద్వారా చేసే ఒక సాధారణ ప్రత్యామ్నాయ శ్వాస ప్రక్రియ, ఇది శరీరంలో శక్తి లేదా ప్రాణాల ప్రవాహానికి బాధ్యత వహిస్తుంది. ఈ పద్ధతిలో ఒత్తిడి తగ్గింపును సాధించవచ్చు. తద్వారా యోగ సాధన ఆరోగ్యవంతమైన వ్యక్తులలో రోగనిరోధక పనితీరును మెరుగుపరచడంలో సహాయపడవచ్చు.

और पढ़ें ...

References

  1. Alberts B, Johnson A, Lewis J, et al. Molecular Biology of the Cell. 4th edition. New York: Garland Science; 2002. Innate Immunity.
  2. Center for Disease Control and Prevention [internet], Atlanta (GA): US Department of Health and Human Services; Immunity Types
  3. Maria Kechagia et al. Health Benefits of Probiotics: A Review. ISRN Nutr. 2013; 2013: 481651. PMID: 24959545
  4. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Vitamin E
  5. National Institutes of Health; Office of Dietary Supplements. [Internet]. U.S. Department of Health & Human Services; Zinc.
  6. National Institutes of Health; Office of Dietary Supplements. [Internet]. U.S. Department of Health & Human Services; Omega-3 Fatty Acids.
  7. National Institutes of Health; Office of Dietary Supplements. [Internet]. U.S. Department of Health & Human Services; Vitamin A.
  8. National Institutes of Health; Office of Dietary Supplements. [Internet]. U.S. Department of Health & Human Services; Selenium.
  9. Better health channel. Department of Health and Human Services [internet]. State government of Victoria; Immune system explained
  10. MedlinePlus Medical Encyclopedia: US National Library of Medicine; Exercise and immunity
  11. Jennifer N. Morey, Ian A. Boggero, April B. Scott, Suzanne C. Segerstrom. Current Directions in Stress and Human Immune Function. Curr Opin Psychol. 2015 Oct 1; 5: 13–17. PMID: 26086030
  12. Luciana Besedovsky, Tanja Lange, Jan Born.Sleep and immune function. Pflugers Arch. 2012 Jan; 463(1): 121–137. PMID: 22071480
ऐप पर पढ़ें